Sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn,
bảo đảm hiệu lực, hiệu quả

Quán triệt sâu sắc các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và chỉ đạo của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng “tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả”, Quảng Ninh đã triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với tinh thần chủ động, bài bản và quyết liệt. Mục tiêu xuyên suốt được tỉnh xác định ngay từ đầu là vừa tinh gọn tổ chức, vừa bảo đảm sự ổn định, liên tục trong hoạt động quản lý nhà nước, không để ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

Trong quá trình sắp xếp, tỉnh đã kết thúc hoạt động của các đảng đoàn, ban cán sự đảng; thành lập Đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh, Đảng bộ UBND tỉnh; hợp nhất Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Tỉnh ủy; đồng thời tổ chức lại các cơ quan chuyên môn khối chính quyền. Qua đó, bộ máy cấp tỉnh được tinh gọn rõ nét với việc giảm 2 đơn vị trực thuộc Tỉnh ủy, 3 ban cán sự đảng, 7 đảng đoàn và 8 đơn vị trực thuộc UBND tỉnh. Công tác giải quyết chế độ, chính sách cho cán bộ, công chức được thực hiện đầy đủ, đúng quy định, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu sắp xếp tổ chức và yếu tố con người.

Song song với đó, việc sắp xếp, tinh gọn Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ được triển khai đồng bộ ở cả cấp tỉnh và cấp xã, góp phần hình thành một hệ thống chính trị thống nhất, vận hành thông suốt theo mô hình mới.

Điểm nhấn quan trọng trong triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Quảng Ninh là công tác chuẩn bị nhân sự. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã sớm cho chủ trương và bố trí đầy đủ đội ngũ cán bộ tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy của 54 xã, phường, đặc khu, bảo đảm không có địa phương nào thiếu hoặc khuyết cán bộ chủ chốt ngay từ những ngày đầu vận hành. Cùng với đó là việc thực hiện nghiêm túc quy trình sắp xếp, tiếp nhận công chức, viên chức; thành lập các cơ quan chuyên môn khối Đảng, đoàn thể, khối chính quyền và các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cấp xã, phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Từ ngày 1/7/2025, toàn bộ hệ thống chính quyền ở 54 xã, phường, đặc khu chính thức vận hành theo mô hình mới, bảo đảm liên tục, thông suốt, ổn định.

Trước khi chính thức vận hành, tỉnh đã chủ động tổ chức tập huấn cho bí thư, phó bí thư 54 xã, phường, đặc khu; đồng thời tổ chức vận hành thử nghiệm hoạt động của các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 15/6/2025. Từ ngày 1/7/2025, toàn bộ hệ thống chính quyền ở 54 xã, phường, đặc khu chính thức vận hành theo mô hình mới, bảo đảm liên tục, thông suốt, ổn định.

Để cấp xã thực sự đủ điều kiện đảm đương khối lượng công việc lớn hơn, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp tăng cường toàn diện. Công tác tuyển dụng nguồn nhân lực chất lượng cao được tổ chức với 299 chỉ tiêu năm 2025 nhằm kịp thời bổ sung cán bộ, công chức cho cơ sở. Việc tạm dừng tiếp nhận cán bộ, công chức, viên chức từ cấp xã về tỉnh đến hết năm 2025 thể hiện rõ quan điểm ưu tiên ổn định đội ngũ cho cấp xã. Cùng với đó, tỉnh rà soát, điều động, biệt phái công chức, viên chức từ các sở, ngành về trực tiếp hỗ trợ cơ sở, với tổng số 101 trường hợp trong giai đoạn đầu, sau đó tiếp tục tăng cường thêm, nâng tổng số tiếp nhận, biệt phái lên 166 người.

Cơ sở vật chất, điều kiện làm việc cho cấp xã cũng được quan tâm đồng bộ. Tỉnh bố trí nhà công vụ, bàn giao và đưa vào sử dụng 98 xe ô tô công tác và chuyên dùng; ban hành nghị quyết hỗ trợ đi lại cho cán bộ, công chức, viên chức chịu tác động do sắp xếp đơn vị hành chính với mức hỗ trợ từ 2 đến 3 triệu đồng mỗi người mỗi tháng; hoàn thành sắp xếp, xử lý 1.246 cơ sở nhà đất dôi dư; phân cấp, ủy quyền 432 thủ tục hành chính cho các sở, ngành, địa phương. Những giải pháp này tạo điều kiện để chính quyền cơ sở nhanh chóng ổn định, nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ.

Nền tảng cho sự
phát triển bền vững

Việc chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Quảng Ninh đã tạo ra những tác động sâu rộng, không chỉ về tổ chức bộ máy mà còn về phương thức quản lý, điều hành và chất lượng phục vụ. Thay vì chỉ là sự thay đổi mang tính cơ học, mô hình mới buộc hệ thống chính quyền phải tái cấu trúc đồng bộ từ nhân sự, tài chính đến quy trình giải quyết công việc, đặc biệt là ở cấp cơ sở.

Một trong những kết quả rõ nét nhất là bộ máy chính quyền các cấp được sắp xếp theo hướng tinh gọn, rõ chức năng, nhiệm vụ, khắc phục cơ bản tình trạng chồng chéo, trùng lặp. Việc tổ chức lại 54 xã, phường, đặc khu được thực hiện đồng bộ với rà soát, điều chỉnh chức năng của từng cơ quan, đơn vị. Tỉnh đã thành lập 178 cơ quan chuyên môn khối Đảng, đoàn thể và 164 phòng chuyên môn khối chính quyền thuộc các xã, phường, đặc khu, bảo đảm mỗi đầu mối đều có nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng.

Trong lĩnh vực đơn vị sự nghiệp công lập, Quảng Ninh tiếp tục thể hiện quyết tâm đi đầu cả nước trong sắp xếp, tinh gọn. Toàn tỉnh đã giảm 32 đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các sở, ngành và 260 đơn vị thuộc UBND cấp xã. Riêng lĩnh vực giáo dục giảm 280 đầu mối, lĩnh vực y tế giảm 126 đầu mối. Việc sắp xếp được thực hiện có lộ trình, hạn chế tối đa xáo trộn, đồng thời tạo điều kiện để các đơn vị mới nhanh chóng ổn định và hoạt động hiệu quả.

Cùng với tinh gọn tổ chức, Quảng Ninh đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, coi đây là trụ cột để nâng cao hiệu quả vận hành của mô hình chính quyền 2 cấp. Việc triển khai hệ thống tiếp nhận và giải quyết hồ sơ “phi địa giới hành chính” đã tạo bước đột phá, cho phép người dân và doanh nghiệp thực hiện thủ tục ở bất cứ đâu, không bị ràng buộc bởi địa giới. Đến nay, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt 98,8%, dịch vụ công trực tuyến đạt 99,6%, từng bước hiện thực hóa mô hình chính quyền không giấy tờ.

Những chuyển biến tích cực trong tổ chức bộ máy và quản trị địa phương đã đóng góp trực tiếp vào các kết quả kinh tế - xã hội nổi bật của tỉnh. Theo báo cáo nhanh của Sở Tài chính, trong 10 tháng đầu năm 2025 toàn tỉnh đã thu được 69.117 tỷ đồng NSNN, đạt 125% dự toán Trung ương giao và 121% dự toán tỉnh giao, tăng 57% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, các khoản thu đóng góp trực tiếp vào GRDP đạt 21.167 tỷ đồng, tăng 1% cùng kỳ; chi ngân sách đạt 20.516 tỷ đồng, bằng 70% dự toán. Mục tiêu cho 2 tháng cuối năm là tiếp tục thu thêm 13.049 tỷ đồng, đưa ước cả năm lên 82.166 tỷ đồng, tương ứng 151% dự toán Trung ương và 146% dự toán địa phương, tăng 55% so với năm trước.

Thực tiễn này cho thấy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Quảng Ninh là hướng đi đúng, phù hợp với xu thế quản trị hiện đại. Việc giảm bớt tầng nấc trung gian, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực và chuyển đổi số không chỉ giúp tiết kiệm nguồn lực, mà còn tạo ra một nền hành chính minh bạch, linh hoạt, phục vụ tốt hơn yêu cầu phát triển. Trên nền tảng đó, Quảng Ninh đang từng bước củng cố vững chắc “thương hiệu” địa phương dẫn đầu về cải cách hành chính, tạo dư địa mới cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong những năm tiếp theo.