Nằm kẹp giữa hai dự án có độ chênh cốt cao hơn so với khu dân cư gần 2m, khu vực dân cư tổ 10, tổ 11, khu 4, phường Giếng Đáy (TP Hạ Long) với gần 100 hộ dân nghiễm nhiên trở thành cái “rốn” thu nước từ các khu vực khác đổ về. Cùng với đó, theo phản ánh của người dân ở đây, việc xây dựng, thiết kế tuyến cống bất hợp lý cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngập úng trong khu vực nhiều năm qua, làm ảnh hưởng nặng nề tới đời sống và sinh hoạt của các gia đình.
Nghịch lý: Có cống thoát vẫn ngập
Tiếp chúng tôi trong căn nhà cấp 4 tuềnh toàng với những bức tường bong tróc, bạc phếch màu sơn và ẩm mốc, bà Bùi Thị Diệp, trú tại tổ 10, khu 4, phường Giếng Đáy (TP Hạ Long) cho biết: Tình trạng ngập úng đã xảy ra hơn chục năm nay rồi, từ khi bắt đầu đổ đất san nền xây dựng dự án Khu đô thị mới Nam ga Hạ Long. Năm 2013 khi hoàn thành và đưa vào sử dụng nhà ga Hạ Long (nằm trong dự án tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân - PV) thì tình trạng úng lụt càng tồi tệ hơn.
Chúng tôi nhìn quanh ngôi nhà, tất cả đồ đạc đều được bà Diệp kê thêm gạch để tôn cao hơn, chiếc ghế gỗ dài cũng được tận dụng để kê bàn uống nước và nhiều vật dụng khác lên. Theo bà Diệp, việc kê gạch chỉ tránh những cơn mưa nhỏ thôi, chứ mưa to nhà ngập cả mét nước thì có kê hay không cũng không có tác dụng. Chỉ tay về phía dự án Khu đô thị mới Nam ga Hạ Long, bà Diệp tiếp lời: Cô nhìn mà xem. Cảm quan cũng có thể thấy ngay, toàn bộ khu vực dự án trước kia là đồng ruộng, ao trũng của nhân dân, nước chảy tràn trên mặt, thoát ra đồng, ra biển rất nhanh. Bây giờ dự án đổ đất, san nền cao hơn so với khu dân cư rất nhiều. Còn mương thoát nước này là hệ thống mương thoát nước chung gần như toàn bộ khu vực Đồi Cao (phường Hà Khẩu) và phần lớn khu dân cư phường Giếng Đáy, khi trời mưa to, nước ở các khu vực xung quanh đổ về rất lớn, không tiêu thoát kịp dẫn đến ngập úng. Trận mưa lịch sử năm 2015, nhà tôi bị ngập 1,7m, đồ đạc, quần áo, giường chiếu bê bết bùn đất. Ngôi nhà này tôi đã phải tôn nền 3 lần rồi đấy, nhưng vẫn không tránh khỏi ngập úng. Bây giờ tôn cao nữa không có điều kiện, mà nhà cũng sẽ không đảm bảo.
Ông Vũ Văn Thược, tổ trưởng tổ 10, khu 4, phường Giếng Đáy cho biết thêm, ngoài nguyên nhân việc dự án đổ đất san nền làm chênh cốt cao hơn so với khu dân cư thì việc thiết kế, xây dựng hệ thống cống thoát nước không hợp lý cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngập úng, thậm chí làm ứ đọng nước thải, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống của người dân.
Chỉ cho chúng tôi xem cống thoát nước phía trước ga Hạ Long, ông Thược bảo: Cống cũ trước kia không rộng như thế này đâu, nhưng khu dân cư không bao giờ bị lụt và cũng không có tình trạng ứ đọng nước thải tại đây. Lúc đó, tại vị trí này là 2 cống bi nhỏ có đường kính 1m do nhân dân tự đặt. Thời điểm năm 2013, khi xây dựng nhà ga Hạ Long, cống cũng được chủ đầu tư xây dựng lại thành cống hộp to hơn rất nhiều. Từ mặt cống xuống đáy cao 2,5m, lẽ ra phải thoát nước tốt hơn chứ nhưng thực tế, bên thi công đã hạ cốt sâu hơn mặt bằng chung của mương thoát nước rất nhiều, không chỉ giảm khả năng lưu thông dòng chảy, mà còn làm nước thải ứ đọng tại đây bốc mùi hôi thối, ảnh hưởng đến khu dân cư. Tình trạng ngập úng trong khu dân cư cũng được chúng tôi phản ánh tới phường, các cơ quan chức năng của TP Hạ Long, nhưng đến nay vẫn chưa thấy giải quyết dứt điểm.
Cần khẩn trương khắc phục
Ông Hoàng Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch UBND phường Giếng Đáy, cho biết: Trước kiến nghị của cử tri, phường cũng đã có văn bản báo cáo thành phố quan tâm giải quyết. Đầu tháng 7-2016, lãnh đạo thành phố cùng các ban, ngành đã kiểm tra thực tế và tìm nguyên nhân, khắc phục tình trạng ngập úng cho khu dân cư. Đối với phường, chúng tôi vẫn tiếp tục vận động, phát động nhân dân thực hiện chương trình “Chủ nhật xanh”, tổ chức lực lượng dọn dẹp, phát quang lau sậy, khơi thông dòng chảy. Chương trình thu hút đông đảo nhân dân tham gia, thời gian tới, chúng tôi tiếp tục huy động lực lượng nạo vét khu vực hạ lưu cống ga Hạ Long, đảm bảo dòng chảy lưu thoát tốt.
Qua trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Vĩnh Hà, Phó Trưởng Phòng Quản lý đô thị TP Hạ Long, cho biết: Sau khi khảo sát tại hiện trường, các cơ quan chức năng của thành phố xác định được nguyên nhân gây ngập úng và điểm cần xử lý thực tế lại không nằm trên địa bàn phường Giếng Đáy, mà “điểm chết” này chính là cống tiêu thoát nước tại phường Hùng Thắng ra hồ điều hòa Ao Cá (việc tiêu thoát nước từ các phường Giếng Đáy, Hà Khẩu được thu gom từ hệ thống mương qua hai cống này thoát vào hồ điều hòa Ao Cá - PV). Mỗi cống được lắp đặt bởi 2 ống bi, tiết diện nhỏ, có đường kính 1,2m không đảm bảo cho việc thoát nước. Tại thời điểm kiểm tra, các cống này đều bị đất đá vùi lấp, lau sậy mọc bít lại khiến cho nước không thoát được. Phòng đã có văn bản báo cáo đề xuất thành phố giải quyết.
Được biết, sau khi xác định được nguyên nhân, TP Hạ Long đã giao cho Ban Quản lý dự án công trình thành phố khơi thông hệ thống cống trên, thi công mở rộng tiết diện cống để đảm bảo thoát nước tốt khi có mưa, bão trong khu vực. Theo thiết kế, vị trí số 1 sẽ được thay thế bằng 2 cống hộp có tiết diện 3x3,5m. Tiếp đến, thi công mở rộng mương đến vị trí thứ 2 để phân thủy dòng chảy, tránh dồn nước cục bộ tại vị trí số 1. Theo thông tin được biết, Ban Quản lý dự án công trình thành phố đã thực hiện thi công xong một bên cống hộp, dự kiến trong tháng 9 này sẽ hoàn thành công trình.
Thời gian qua, TP Hạ Long cũng đã có nhiều chỉ đạo tích cực khắc phục thiệt hại do mưa lũ và chủ động các biện pháp ứng phó với diễn biến phức tạp của mùa mưa. Hy vọng rằng, sau khi khắc phục và hoàn thành công trình, người dân nơi đây không còn phải chịu cảnh úng lụt thêm nữa.
Thanh Hoa
