Ông Lê Minh Chuẩn, Chủ tịch Hội đồng thành viên (HĐTV) Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), khẳng định: Mục tiêu của TKV trong năm 2018 và những năm tiếp theo là tập trung khắc phục những yếu kém, bất cập, hạn chế, xây dựng TKV trở thành tập đoàn kinh tế mạnh, có trình độ công nghệ, mô hình quản trị theo hướng hiện đại và chuyên môn hóa cao, cơ cấu tổ chức gọn nhẹ, hợp lý, hiệu quả; đảm bảo sự phát triển của ngành Than luôn song hành với nhiệm vụ bảo vệ môi trường bền vững.
Tái cấu trúc toàn diện
Từ khi thành lập đến nay, TKV đã 4 lần tổ chức, sắp xếp lại cơ cấu bộ máy để phù hợp với hoàn cảnh phát triển cụ thể. Theo đó, từ năm 1998 đến nay, TKV đã tổ chức, sắp xếp cổ phần hóa được 61 doanh nghiệp các cấp trong toàn Tập đoàn, hoàn thành thoái vốn tại 5 công ty con, 6 công ty liên kết; sắp xếp lại doanh nghiệp, chuyển đổi 10 công ty TNHH một thành viên; sáp nhập, hợp nhất, giải thể, sắp xếp, tổ chức lại 6 công ty và 4 ban quản lý; thoái vốn tại một số đơn vị. Đồng thời triển khai các biện pháp đồng bộ về quản trị nội bộ, kiện toàn mô hình quản lý, hoàn thiện cơ chế quản lý về tăng năng suất, giảm giá thành, đổi mới và tái cơ cấu chất lượng lao động; tổ chức lại sản xuất và sắp xếp lại lao động, tinh giản bộ máy lao động gián tiếp.
Qua đó, từ năm 2012 đến nay, lực lượng lao động của TKV đã giảm được xấp xỉ 20.000 lao động (trong 5 năm qua đã giảm 16% tổng số lao động của toàn Tập đoàn). Tính đến hết 31/12/2017, số lao động danh sách toàn Tập đoàn giảm xuống dưới 106.000 người, riêng năm 2017 tổng số lao động giảm khoảng 5.500 người, trong đó số lao động quản lý và phục vụ, phụ trợ giảm tuyệt đối là 3.315 người. Trong thời gian tới, TKV sẽ tiếp tục thoái/tăng vốn tại một số công ty con, đơn vị thành viên. Như tại Công ty CP Than Núi Béo, sẽ tăng tỷ lệ sở hữu của TKV lên mức từ 65% đến 75% vốn điều lệ. Công ty CP Địa chất mỏ và Địa chất Việt Bắc sẽ thoái vốn của TKV xuống còn 51% vốn điều lệ… tiến tới năm 2020 sẽ tiến hành thoái vốn Công ty mẹ.
Năm 2018 là năm bản lề, có ý nghĩa quyết định đối với việc hoàn thành kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của giai đoạn 2016 - 2020 theo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đã đề ra. Để hoàn thành nhiệm vụ, HĐTV TKV đã ban hành quyết định về kế hoạch triển khai Đề án tái cơ cấu TKV năm 2018. Theo đó, tiến hành cổ phần hóa 2 đơn vị; sắp xếp, tổ chức lại các chi nhánh trực thuộc công ty mẹ 4 đơn vị; thoái vốn tại 6 công ty con và công ty liên kết; bán tiếp cổ phần để đạt tỷ lệ nắm giữ theo phương án cổ phần hóa tại 6 đơn vị. Tiếp tục thực hiện việc thoái vốn tại 7 công ty con, công ty liên kết; tăng tỷ lệ sở hữu đạt tỷ lệ tối thiểu 65% tại 6 công ty sản xuất than. Trên cơ sở đó, tập trung nguồn lực để phát triển các sản phẩm có lợi thế, sức cạnh tranh cao, trên cơ sở đầu tư vốn, khoa học công nghệ, đổi mới quản trị doanh nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả…
Đầu tư công nghệ để phát triển bền vững
Xác định muốn phát triển bền vững phải đầu tư công nghệ hiện đại, tăng cường chất xám cho các sản phẩm, trong những năm qua, TKV đã không ngừng đầu tư, đổi mới công nghệ theo hướng cơ giới hóa, tự động hóa… Đặc biệt từ năm 2000, Tập đoàn đã đầu tư cho áp dụng cơ giới hóa đào lò và cơ giới hóa khai thác than tại một số đơn vị, như Công ty Than Mông Dương, Khe Chàm, Vàng Danh… Kết quả đến nay, TKV đã áp dụng cơ giới hóa vào vận hành tại hầu hết các mỏ than, như: Đầu tư lò chợ cơ giới hóa công suất 600.000 tấn/năm tại các công ty than: Hà Lầm, Dương Huy, Khe Chàm; cơ giới hóa khai thác than vỉa dốc bằng tổ hợp dàn chống 2ANSH kết hợp máy bào và giàn mềm ZRY tại các công ty: Mạo Khê, Uông Bí, Hồng Thái… Nhờ đó, sản lượng khai thác bằng công nghệ cơ giới hóa toàn Tập đoàn năm 2016 đạt khoảng 1,42 triệu tấn, chiếm 7% sản lượng khai thác hầm lò. Mức sản lượng này đã vượt xa các năm trước đây, gần gấp 2 lần mức sản lượng khai thác bằng công nghệ cơ giới hóa năm 2015 (năm 2015 đạt 720.000 tấn).
Bên cạnh đầu tư cơ giới hóa, TKV cũng hiện đại hóa dần các khâu phụ trợ như đầu tư các tuyến băng tải vận chuyển than, đầu tư công nghệ mới trong sàng tuyển, bốc xúc đất đá, chế tạo thiết bị… Trong khâu sàng tuyển và chế biến than, TKV đang áp dụng công nghệ mới, tự động hóa tối đa các công đoạn để giảm ô nhiễm môi trường, giảm khâu lao động thủ công cho thợ mỏ... Khâu vận chuyển cũng được băng tải hóa bằng các hệ thống băng tải hiện đại, khép kín, đồng bộ từ mỏ ra cảng tiêu thụ.
Từ năm 2016, tại Cẩm Phả, TKV đã đầu tư 651 tỷ đồng, hoàn thành hệ thống băng tải than Lép Mỹ - Cảng Km6 dài hơn 4,5km, công suất 720 tấn/giờ, chấm dứt vận chuyển than bằng ô tô. Năm 2017, tại Uông Bí, hệ thống băng tải vận chuyển than Khe Ngát - cảng Điền Công có tổng mức đầu tư hơn 1.291 tỷ đồng, công suất vận chuyển 6 triệu tấn than/năm, dài gần 8km, đi vào hoạt động đã làm tăng năng suất vận tải và giảm thiểu đáng kể ô nhiễm môi trường do hoạt động khai thác, vận chuyển than tại khu vực này.
Nỗ lực vì mục tiêu xanh hóa khai thác than
Tập trung cải tạo, phục hồi những bãi thải mỏ, xử lý chất thải môi trường, là những giải pháp tích cực mà TKV đã và đang triển khai trong thời gian qua nhằm bảo vệ môi trường. Theo đó, ngành Than đã tích cực triển khai nhiều giải pháp để bảo vệ môi trường như hiện đại hóa các cảng xuất than, đầu tư các tuyến băng tải thay thế ô tô vận chuyển than ra các cảng, cải tạo phục hồi bãi thải. Tính đến nay, TKV đã cải tạo phục hồi trên 200ha bãi thải, đưa tổng số diện tích đã cải tạo phục hồi môi trường là 900ha. Tại những bãi thải đang hoạt động, TKV chỉ đạo các đơn vị thực hiện đổ thải theo tầng thấp, chân các bãi thải có các tuyến đê, đập chắn đất đá. Hầu hết các bãi thải đều được Tập đoàn đầu tư trồng cây nhằm phủ xanh diện tích đất trống, đồi trọc.
Bên cạnh việc hoàn nguyên các bãi thải, TKV đã hoàn thành và đưa vào vận hành 45 trạm xử lý nước thải mỏ (gồm hầm lò và lộ thiên). Hiện tại, TKV đã đủ năng lực xử lý nước thải mỏ phát sinh trong sản xuất, đảm bảo quy chuẩn môi trường với công suất trung bình trên 100 triệu m3/năm. Ngoài ra, các nhà máy tuyển than còn có hệ thống ép bùn, lắng lọc sử dụng tuần hoàn nước, cơ bản không thải ra môi trường.
Thể hiện quyết tâm trong việc đồng hành với tỉnh Quảng Ninh về “Bảo vệ và nâng cao chất lượng môi trường tự nhiên”, lãnh đạo TKV cho biết, trong năm 2018, TKV sẽ tập trung vào các mục tiêu bảo vệ môi trường, như: Trồng cây phủ xanh trên 100ha các khu vực bãi thải kết thúc đổ thải trong năm 2018; rà soát, nâng công suất các trạm xử lý nước thải đảm bảo xử lý hết lượng nước thải mỏ phát sinh; xây dựng đê, đập ngăn đất đá chân bãi thải còn lại, nhất là bãi thải Bàng Nâu; bổ sung hố lắng đầu nguồn, nạo vét đất đá đảm bảo thoát nước... Những giải pháp đồng bộ trên thể hiện rõ sự quyết tâm của TKV trong việc đồng hành với tỉnh thực hiện mục tiêu bảo vệ môi trường bền vững.
Đặng Nhung
