Tiếng là Quảng Ninh đã từng có tới 11 trại sản xuất tôm giống, với công suất thiết kế khoảng 100 triệu con giống/năm/trại, nhưng thực tế tổng số giống cả 11 trại này chỉ sản xuất được khoảng trên dưới 400 triệu con tôm giống/năm, đáp ứng 25-30% nhu cầu giống thả nuôi trong tỉnh. Và đến nay cũng chỉ còn 5 trại đang hoạt động, các trại còn lại hoặc đã ngừng hoạt động hoặc chuyển sang sản xuất giống nhuyễn thể.
Trong 5 trại đang sản xuất tôm giống có 1 trại sản xuất ra để thả nuôi, không bán ra ngoài đó là trại giống của Công ty Đầu tư sản xuất Hạ Long, còn lại 4 trại chỉ sản xuất cầm chừng, số lượng ít, chất lượng không ổn định, tiêu thụ kém.
Theo thống kê của cơ quan chuyên môn, nhu cầu con tôm giống của cả tỉnh mỗi vụ khoảng trên 1,2 tỷ con, nhưng vì các trại sản xuất tôm giống trong tỉnh mải chạy theo lợi nhuận, chưa chú ý nhiều đến chất lượng và thương hiệu, đa phần nhập Nauplius từ Trung Quốc về ương thành giống, hoặc cho tôm bố mẹ tham gia sinh sản nhiều lần dẫn đến chất lượng tôm giống không đảm bảo, giá bán cao, tôm nuôi chậm lớn hay bị bệnh, nên uy tín giảm, người mua ít, sản xuất ra khó tiêu thụ. Trong khi các cơ sở sản xuất giống trong tỉnh chưa đáp ứng được nhu cầu thì nguồn giống từ bên ngoài lại hấp dẫn người nuôi tôm từ số lượng, giá cả… Thị trường tôm giống ở Đông Hưng - Quảng Tây (Trung Quốc) rất sôi động, vào mùa vụ thả nuôi giá tôm giống được chào bán từ 10-50 VND/con. Ngoài chờ các tư thương mua về bán lại, một số hộ nuôi còn trực tiếp sang các trại sản xuất giống ở Đông Hưng lấy giống về thả. Một số doanh nghiệp lớn lấy giống xa hơn tại Trạm Giang thuộc tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc). Tuy nhiên, phần lớn số tôm giống được nhập về này đều không qua kiểm dịch, kiểm tra chất lượng. Mặc dù phí kiểm dịch rất ít và thậm chí còn cho không, nhưng người nuôi thường có tâm lý ham rẻ, chủ quan nên ít đem tôm giống đi kiểm dịch trước khi thả nuôi. Đây là một trong những nguyên nhân chính làm cho chất lượng con giống thả nuôi không đảm bảo; rủi ro về dịch bệnh luôn thường trực đe doạ người nuôi tôm. Công tác quản lý con giống càng gặp nhiều khó khăn. Các trại sản xuất giống trong tỉnh sản xuất ra càng khó cạnh tranh.
Ngoài mua tôm giống của các trại sản xuất bên Trung Quốc, người nuôi tôm ở Quảng Ninh còn mua một lượng lớn tôm sú giống từ các trại sản xuất giống ở các tỉnh phía Nam như Khánh Hoà, Đà Nẵng, Phú Yên, Ninh Thuận, Bình Thuận… Đây là những trại đã có nhiều năm cung cấp giống cho các cơ sở nuôi tôm của Quảng Ninh, nhìn chung nguồn tôm giống này có chất lượng tương đối ổn định, giá cả hợp lý. Tuy nhiên, do vận chuyển xa nên ảnh hưởng đến chất lượng con giống. Một số cơ sở nuôi trước lúc thả giống thường có kế hoạch đến các trại giống để khảo sát và đặt hàng, nên việc đi lại khó khăn và tốn kém chi phí. Được biết trong thời gian gần đây một số hộ nuôi lớn trên địa bàn tỉnh đã đặt mua tôm giống của Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P Việt Nam và Công ty TNHH Uni-President Việt Nam, chất lượng tôm giống tốt, có tốc độ tăng trưởng nhanh, sức đề kháng cao, có uy tín và dịch vụ tốt, nhưng giá giống lại cao hơn so với các cơ sở khác rất nhiều.
Anh Nguyễn Minh Phương, một hộ nuôi tôm ở phường Hải Hoà, TP Móng Cái cho biết: Cùng với tình hình dịch bệnh, thời tiết thì chất lượng tôm giống là nỗi lo lớn nhất của các hộ nuôi tôm hiện nay. Bởi vì chưa tìm được đơn vị sản xuất giống thực sự uy tín nên chúng tôi đành phải mua con giống từ khắp nơi, có thể vụ này mua ở các trại sản xuất bên Trung Quốc, vụ sau mua ở trong tỉnh, vụ sau nữa mua ở tỉnh ngoài. Nếu có nguồn cung cấp con giống đảm bảo chất lượng và ổn định, chắc chắn sẽ giúp người nuôi hạn chế được những thiệt hại, rủi ro, góp phần tăng năng suất sản lượng thuỷ sản.
Lan Ngọc
