Trung tuần tháng 11 vừa qua, Ban Kinh tế - Ngân sách Hội đồng Nhân dân tỉnh đã giám sát tại 8 đơn vị thành viên thuộc Tổng Công ty (TCT) Đông Bắc trên địa bàn TP Hạ Long, TP Cẩm Phả, TX Đông Triều, huyện Hoành Bồ về thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong khai thác và sản xuất than. Cùng đi với đoàn và tìm hiểu thực tế tại các đơn vị, chúng tôi nhận thấy, hầu hết các đơn vị đã thực hiện nghiêm túc quy định của pháp luật về công tác bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, TCT và các đơn vị thành viên đã triển khai nhiều giải pháp sáng tạo nhằm đảm bảo môi trường trong hoạt động khai thác, sản xuất than, hướng tới mục tiêu “mỏ an toàn, mỏ hiện đại, mỏ ít người, mỏ sạch”.
Để thực hiện hiệu quả mục tiêu đề ra, TCT đã chủ động xây dựng kế hoạch dài hạn, ngắn hạn, giám sát việc thực hiện công tác ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường tại các đơn vị thành viên. Đồng thời trích lập quỹ môi trường bằng 1,3-1,5% giá thành sản xuất than tương đương với 65 tỷ đồng để làm công tác bảo vệ môi trường thường xuyên. Trong đó tập trung vào các nội dung như xây kè sông suối, chân bãi thải; trồng cây xanh hoàn nguyên môi trường; xây dựng các hệ thống, trạm xử lý nước thải mỏ, nước thải sinh hoạt; lắp đặt các hệ thống phun sương dập bụi; đầu tư mua bạt che phủ, chắn bụi tại các kho than và các xe vận chuyển. Còn đối với chất thải nguy hại, TCT đã bảo quản theo đúng quy định và thuê các đơn vị có chức năng xử lý. Hiện tại, đơn vị đã đưa vào sử dụng 9 trạm xử lý nước thải mỏ và dự kiến đến hết năm 2015, đơn vị sẽ hoàn thành xong và tiếp tục đưa vào sử dụng thêm 2 trạm xử lý nước thải nữa nhằm kiểm soát, xử lý nước thải mỏ đạt quy chuẩn trước khi thải ra môi trường. Được biết, đến nay TCT đang triển khai 24 dự án khai thác khoáng sản than và 7 dự án kho chế biến than. Các dự án này đều được đơn vị xây dựng hệ thống xử lý nước thải mỏ, nước thải sinh hoạt. Ngoài ra, tất cả các đơn vị thành viên thuộc TCT đều được cấp sổ chủ nguồn chất thải nguy hại, có kho chứa, bảo quản chất thải, việc thuê đơn vị vận chuyển và xử lý chất thải được thực hiện đúng quy định...
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp này đã góp phần giúp TCT bước đầu khắc phục được tình trạng ô nhiễm môi trường do quá trình khai thác khoáng sản trước đây để lại; đồng thời xử lý ngăn ngừa ô nhiễm môi trường mới phát sinh. Chất lượng môi trường, cảnh quan khu vực có hoạt động sản xuất kinh doanh của TCT và các khu vực dân cư, khu đô thị lân cận cũng nhờ đó mà được đảm bảo khá tốt.
Đánh giá sau đợt kiểm tra, giám sát tại một số đơn vị thành viên của TCT Đông Bắc, đồng chí Phạm Văn Hoài, Phó Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh nhận định, nhìn chung, các đơn vị trong TCT Đông Bắc đã có nhiều cố gắng trong công tác bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, bên cạnh đó, cũng còn một số đơn vị thành viên như: Công ty 618; Công ty 397; Công ty 35; Công ty 86; Công ty Vận tải chế biến than Đông Bắc... nhiều vị trí chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải; các hố lắng và hệ thống xử lý nước thải nhiều nơi chưa hợp lý. Đặc biệt, tại một số mỏ nước thải mỏ còn chảy trực tiếp qua suối mà không qua hệ thống xử lý nước thải như: Công ty Than Thăng Long; Công ty 35; Công ty 91. Do đó, Tổng Công ty cần phải xem xét và có kế hoạch sớm đầu tư các hạng mục công trình thu gom, xử lý nước thải tại các khai trường, sân công nghiệp của các đơn vị thành viên...
Trước những khó khăn còn vướng mắc trong công tác bảo vệ môi trường cũng như kiến nghị của các đại biểu trong Đoàn giám sát của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh, Thiếu tướng Phạm Ngọc Tuyển, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc TCT Đông Bắc cho biết TCT Đông Bắc là đơn vị mới tách ra từ Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam. Các khu vực được giao quản lý có trữ lượng tài nguyên ít, địa bàn quản lý rộng và phức tạp nhưng với trách nhiệm của mình, thời gian qua TCT và các đơn vị thành viên cũng đã triển khai thực hiện liên tục, quyết liệt công tác bảo vệ môi trường nhằm hướng đến xây dựng “mỏ xanh, mỏ sạch”. Tuy nhiên để công tác bảo vệ môi trường của đơn vị được thực hiện hiệu quả hơn nữa, trong thời gian tới, TCT và các đơn vị thành viên sẽ xây dựng lộ trình cụ thể về việc thực hiện công tác bảo vệ môi trường, trong đó tập trung vào công tác dập bụi, hệ thống xử lý nước thải, đổ thải...
Trúc Linh