Với 24 đơn vị sản xuất kinh doanh than, 3 đơn vị nhiệt điện, 5 đơn vị khai thác đá, 5 đơn vị sản xuất xi măng, sét, giầy da… Cẩm Phả đang chịu nhiều tác động xấu đến môi trường từ chính hoạt động của những doanh nghiệp trên. Để hướng đến một đô thị hiện đại, dịch chuyển theo hướng từ “nâu” sang “xanh”, bảo vệ môi trường là giải pháp ưu tiên số 1 của thành phố trong thời gian tới.
Nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân, trong những năm qua TP Cẩm Phả dành sự quan tâm đặc biệt trong công tác bảo vệ môi trường. Năm 2014, Cẩm Phả đã hoàn thành quy hoạch bảo vệ môi trường đến năm 2020, tầm nhìn 2030. Đây được coi là xương sống trong công tác bảo vệ môi trường chung của thành phố. Theo đó, để tập trung giải quyết bài toán về bãi đổ thải, xử lý nước thải mỏ, giảm lượng bụi… thành phố đã thực hiện các quy hoạch đổ thải cho tất cả các đơn vị sản xuất than. Trong đó, mới đây nhất 3 đơn vị là than Cao Sơn, Đèo Nai và Cọc Sáu đã hoàn thành và đưa vào sử dụng khu vực đổ thải mới đáp ứng tiêu chuẩn cao nhất về bãi thải hiện nay; 12 đơn vị sản xuất than khác cũng đã đầu tư trạm xử lý nước thải hầm lò và nước thải trên mặt hiện đại, công suất lớn; số doanh nghiệp còn lại đang xử lý bằng bể lắng, lọc. Tất cả các đơn vị sản xuất điện, xi măng đều áp dụng công nghệ lọc bụi tĩnh điện và có hệ thống xử lý nước thải hiệu quả. Trong năm 2014 vừa qua, TP Cẩm Phả phối hợp với Vinacomin và Tổng Công ty Đông Bắc nạo vét toàn bộ hệ thống sông suối chính của thành phố, vốn là nơi trữ thải từ lượng bụi, than trôi, nước thải trong các khai trường than chảy ra… Nhờ đó hiện hệ thống sông suối trên địa bàn đều được khơi thông, làm sạch trở lại. Mới đây, Nhà máy xử lý chất thải nguy hại của Vinacomin đặt tại xã Dương Huy cũng đã đi vào chạy thử. Giai đoạn này Nhà máy đang đảm nhận thu gom và xử lý chất thải nguy hại cho 15 doanh nghiệp, trong đó chủ yếu là các đơn vị đóng chân trên địa bàn Cẩm Phả. Cũng để giảm tác động xấu tới môi trường từ các hoạt động công nghiệp than, điện, xi măng… TP Cẩm Phả tăng cường các mô hình trồng cây xanh, không để diện tích đất trống đồi núi trọc. Hiện toàn thành phố có gần 24.500ha đất lâm nghiệp thì diện tích có rừng đạt gần 20.200ha, phần diện tích còn lại đều là đồi vực, khe suối không trồng được cây. Chính diện tích rừng này đang tạo nên “vành đai xanh” ngăn cách khu vực sản xuất công nghiệp với nội thị, bảo vệ môi trường thành phố.
Riêng đối với dự án hệ thống quan trắc tự động, được đánh giá sẽ góp phần quan trọng trong việc nhận biết dấu hiệu ô nhiễm và xử lý ô nhiễm môi trường. Từ 2014 đến nay, thành phố đã khảo sát vị trí đặt (tại các vị trí có nhiều nguồn thải); giao đất; tổ chức tập huấn tại nước ngoài về công tác quản lý sử dụng… để sẵn sàng “bắt” ngay khi các dự án này có quyết định đầu tư. Đối với việc xử lý rác thải sinh hoạt khu vực nội thị nói chung, hiện TP Cẩm Phả đang giao cho 4 doanh nghiệp đảm nhận. Theo đánh giá của thành phố, các đơn vị này đều hoạt động tích cực, đạt kết quả cao, trong đó tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt đạt 95%, giảm tối đa lượng bụi trên đường phố, góp phần cải thiện bộ mặt đô thị Cẩm Phả…
Tuy nhiên, công tác bảo vệ môi trường của Cẩm Phả hiện vẫn còn có những thách thức. Đó là thành phố chưa có hệ thống xử lý chất thải công nghiệp; chưa có hệ thống thu gom, tách nước thải sinh hoạt tập trung; bãi rác Quang Hanh (quy mô 4ha, công suất 340.000m3) đã sắp hết thời hạn sử dụng. Bởi vậy theo kế hoạch trong năm 2015 này, TP Cẩm Phả tập trung đặc biệt cho một số hạng mục môi trường. Đơn cử như việc đẩy mạnh tiến độ dự án Nhà máy ép rác tại Quang Hanh; chuẩn bị công tác đầu tư dự án bãi rác Quang Hanh; chuẩn bị mặt bằng và các thủ tục liên quan cho 7 dự án đầu tư hệ thống quan trắc tự động do tỉnh đầu tư… Giai đoạn 2015-2020, Cẩm Phả sẽ nghiên cứu, khảo sát đánh giá tình trạng sụt lún và đưa ra giải pháp triệt để tại phường Cẩm Tây, Cẩm Đông, Cẩm Sơn; xây dựng khu bảo tồn sinh học trong núi đá vôi phường Quang Hanh; phối hợp cùng với ngành Than đẩy nhanh việc hoàn nguyên các mỏ than đã dừng khai thác, chuyển đổi hình thức vận chuyển than hiện có sang hình thức vận chuyển khác như vận chuyển bằng băng tải kín, tháo dỡ tuyến đường sắt vận chuyển than đi qua khu đô thị và các khu dân cư…
Tin rằng, với những giải pháp trên, môi trường TP Cẩm Phả - trung tâm vùng than Quảng Ninh sẽ ngày càng được cải thiện hơn. Đảm bảo hoàn thành mục tiêu trở thành đô thị hiện đại, bền vững vào năm 2020.
Việt Hoa
