Với vị trí của đô thị “tấc đất tấc vàng”, lại có nhiều dự án trọng điểm cấp tỉnh, khu vực đang được triển khai nên vấn đề mặt bằng, quỹ đất để phục vụ cho việc thực hiện các dự án lớn ở Hạ Long gặp rất nhiều khó khăn. Vì vậy từ nhiều năm nay thành phố đã xác định giải phóng mặt bằng (GPMB) là nhiệm vụ trọng tâm. Đặc biệt năm 2011 thành phố quyết định lấy chủ đề là năm giải phóng mặt bằng, phát triển quỹ đất và quản lý đô thị để tập trung cao độ cho thực hiện nhiệm vụ này. Đường dẫn cầu Bài Thơ số 2, dự án đường bao biển núi Bài Thơ đã được GPMB để nhà thầu triển khai thi công. Ảnh:Đỗ Phương Thành phố đã chỉ đạo các phòng chuyên môn, các phường lập kế hoạch chi tiết tập trung giải quyết dứt điểm từng dự án theo đúng tiến độ, công khai các chính sách, phương án và kết quả bồi thường đến từng hộ dân. Xử lý nghiêm các trường hợp xây dựng trái phép, lấn chiếm đất đai, lấn chiếm lòng đường, vỉa hè làm nơi kinh doanh, kinh doanh tự phát dưới lòng đường, bán hàng rong… Với cách chỉ đạo này, trong tổng số 81 dự án đang triển khai (2 dự án quốc gia, 13 dự án trọng điểm của tỉnh, thành phố, 23 dự án phát triển kinh tế, 46 dự án khác), thành phố đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng 3 dự án trọng điểm của tỉnh trên tổng diện tích 13,7ha, đó là dự án Xây dựng kinh doanh hạ tầng khu dân cư đô thị phường Hà Khánh, Khu dân cư đô thị tại phường Cao Thắng, Bến xe miền Đông (giai đoạn 1) nay là Metro tại phường Hà Tu. Cùng với đó hoàn thành công tác lập, phê duyệt phương án và đang thực hiện chi trả tiền GPMB 82,92ha của các dự án: Trung tâm phân phối và siêu thị bán lẻ Phú Thái tại phường Hồng Hải; Khu biệt thự phía Tây cầu Bãi Cháy; Trung tâm thương mại Bãi Cháy; Trường Đại học Hạ Long; Khu đô thị Cao Xanh - Hà Khánh A (mở rộng họng đường); Đường nối đường bao biển Vựng Đâng với đường Lê Thánh Tông, đoạn qua trụ cầu P4 cầu Bãi Cháy; Mở rộng kho xăng dầu Hà Khẩu, Bệnh viện sản nhi Quảng Ninh, Nhà máy Cơ khí Hòn Gai… Các phòng chức năng đã kiểm đếm xong cho 509 hộ dân, đơn vị (tăng 122% so với cùng kỳ), thành phố đã phê duyệt là 271 phương án và 64 phương án bổ sung với tổng giá trị phê duyệt là 110,6 tỷ đồng (bằng 69,5% so với giá trị phê duyệt). Để tạo quỹ đất phục vụ cho thực hiện các dự án thành phố đã tăng cường việc quản lý quỹ đất, lập phương án sử dụng đất, dự án tạo lập và đầu tư quỹ đất, vì vậy đến nay đã có quỹ đất tại 45 khu tự xây và tái định cư để phục vụ tái định cư GPMB các dự án trên địa bàn và giao đất có thu tiền sử dụng đất.
Để tạo mạng lưới giao thông thông suốt giữa các tuyến phố, con đường, xoá bỏ các tuyến đường “cụt”, thành phố đã tập trung GPMB để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án thuộc nội dung này. Cụ thể, đối với tuyến đường bao biển nối khu đô thị mới Vựng Đâng với đường Lê Thánh Tông, thành phố đã lập và phê duyệt xong phương án đền bù GPMB cho các hộ dân bị ảnh hưởng và báo cáo UBND tỉnh cho phép điều chỉnh chính sách về giá nhà đất phục vụ cho công tác đền bù GPMB để đảm bảo tiến độ đầu tư xong tuyến đường trong năm 2011. Với các tuyến đường thuộc khu đô thị kho than 1-2 đấu nối với khu đô thị cũ phường Hồng Gai và Bạch Đằng, đã phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật và Ban Quản lý dự án công trình thành phố (đại diện chủ đầu tư) đang triển khai giải phóng mặt bằng để đầu tư phần còn lại của tuyến đường phía Đông trường dân lập Văn Lang và đấu thông tuyến đường phía Nam Ngân hàng Công thương Quảng Ninh nối với đường phố Đoàn Thị Điểm theo Quy hoạch tổng mặt bằng kho than 1-2 đã được UBND tỉnh phê duyệt. Các tuyến đường “thắt nút cổ chai” còn lại cũng đã được lập hồ sơ báo cáo kinh tế kỹ thuật. Với các tuyến đường “xương” đấu nối đường bao biển Lán Bè - Cột 8 với đường gom Nguyễn Văn Cừ tại khu văn hoá, thể thao và khu đô thị mới phường Hồng Hải theo quy hoạch “Mặt bằng tuyến đường ngoài hàng rào dự án đầu tư xây dựng Trường THPT Chuyên Hạ Long (mới) tại phường Hồng Hải, thành phố đang tập trung chỉ đạo giải quyết dứt điểm các vướng mắc trong đền bù GPMB. Riêng tuyến đường ven khu vực hồ Cô Tiên (đấu nối từ Kho bạc Nhà nước tỉnh đến đường phía tây Trường Chuyên Hạ Long mới), thuộc “Quy hoạch chi tiết xây dựng khu vực phía Nam ngã tư Kênh Liêm” là tuyến đường rất quan trọng giải quyết tình trạng tắc đường Nguyễn Văn Cừ vào giờ cao điểm, nên ngay sau khi được UBND tỉnh phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch, thành phố phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ đầu tư.
Xác định muốn thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nước thì các quy hoạch phải hoàn chỉnh, đây cũng là bước chuẩn bị cho ngày lên đô thị loại I, thành phố đã tập trung chỉ đạo hoàn chỉnh nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch chung TP Hạ Long đến năm 2030 tầm nhìn ngoài 2030 và các quy hoạch chi tiết 1/2.000 chỉnh trang hai đầu cầu Bãi Cháy; xây dựng khu dân cư đô thị tại khu đô thị du lịch sinh thái Tây Hạ Long... Đồng thời tổ chức kiểm tra và báo cáo UBND tỉnh cho chủ trương xử lý và lập bổ sung (hoặc điều chỉnh) quy hoạch chi tiết nhiều đồ án quy hoạch lớn (tại các khu đô thị từ Cột 3 đến Cột 8; từ Vựng Đâng, Yết Kiêu đến Cao Xanh, Hà Khánh...). Đối với các khu quy hoạch tự xây hoặc tái định cư, TP Hạ Long đã chủ động chỉ đạo lập bổ sung hồ sơ thật cần thiết như: Bản đồ tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan; hồ sơ thiết kế đô thị hoặc văn bản quy định về quản lý quy hoạch chi tiết xây dựng đủ căn cứ tối thiểu để tiếp tục quản lý xây dựng. Hiện nay, nhiều khu vực quy hoạch đã được xử lý, sẵn sàng điều kiện phục vụ công tác quản lý xây dựng.
Ở một đô thị trung tâm như Hạ Long GPMB, quản lý quy hoạch không phải là việc dễ làm, nhưng với quyết tâm của cả hệ thống chính trị, sự tập trung cao độ, Hạ Long đang từng bước thực hiện hiệu quả công việc này để góp phần tạo môi trường đầu tư tốt, lực hấp dẫn của đô thị văn minh, hiện đại.
