Tận dụng nguyên liệu rơm rạ sẵn có sau mỗi mùa vụ, vài năm gần đây, nhiều hộ dân tại xã Sông Khoai (TX Quảng Yên) đã mạnh dạn đầu tư trồng các loại nấm... Mô hình này góp phần mang lại hiệu quả kinh tế cao và tăng thu nhập cho người dân nơi đây.
Trước đây, nguồn thu nhập của gia đình chị Nguyễn Thị Mai Trang, thôn 5, xã Sông Khoai phụ thuộc chủ yếu vào mấy sào lúa. Năm 2011, chị Trang và hơn 30 hộ dân khác trong xã được tham gia vào khoá học trồng nấm rơm do Trung tâm Khuyến nông tỉnh tổ chức. Sau khoá học 3 tháng, gia đình chị và một số hộ trong xóm đã mạnh dạn góp vốn chung để đầu tư mô hình trồng nấm rơm. Lúc đầu, do thiếu kinh nghiệm trồng và chăm sóc nên sản lượng nấm thu hoạch chỉ đủ để phục vụ bữa ăn trong các hộ gia đình. Đến cuối năm 2012, nhận thấy nấm rơm có nhiều điều kiện để phát triển tại địa phương, gia đình chị đã quyết định đầu tư thêm nhằm hướng ra thị trường tiêu thụ. Nhờ đúc kết kinh nghiệm về cách trồng và chăm sóc nấm, chỉ sau 2 tháng, hơn 200 bịch nấm rơm của gia đình chị đã cho thu hoạch mang về lợi nhuận được gần 10 triệu đồng.
Chị Nguyễn Thị Mai Trang cho biết: Trồng nấm rơm không khó, trong khi đó thời gian và công sức chăm sóc chúng có thể tận dụng được những lúc nông nhàn. Nấm thường phát triển tốt trong điều kiện thời tiết se lạnh, vì vậy thời gian trồng nấm thường bắt đầu từ tháng 10 năm trước đến cuối tháng 4 năm sau. Năm ngoái, nhiều hộ trồng nấm trong xã thắng lớn thu lãi hàng chục triệu đồng. Năm nay, gia đình tôi tiếp tục đầu tư trồng hơn 200 bịch nấm rơm và hơn 100 thân nấm mộc nhĩ, 100 bịch nấm linh chi. Hiện tại, nấm rơm đang bắt đầu cho thu hoạch với giá bán trung bình từ 40.000-50.000 đồng/kg; còn nấm linh chi và mộc nhĩ cũng đang phát triển rất tốt. “Nếu thời tiết thuận lợi, cùng với giá bán nấm ổn định thì từ nay cho đến Tết Nguyên đán Đinh Dậu, gia đình tôi sẽ thu hoạch từ nấm rơm được khoảng 10 triệu đồng. Tôi tính, sang năm tới, gia đình sẽ cho nhân rộng quy mô trồng khoảng 400-500 bịch nấm rơm và tiếp tục duy trì nấm mộc nhĩ và linh chi” - chị Trang nói.
Vừa tham gia lớp học nghề trồng nấm của Trung tâm Khuyến nông tỉnh tổ chức vào giữa năm 2016, đến đầu tháng 10-2016, bà Bùi Thị Nhàn, thôn 6, xã Sông Khoai đã mạnh dạn đóng trên 400 bịch nấm rơm và gần 100 bịch nấm linh chi trồng thử. Nhờ sự tư vấn, giúp đỡ về kỹ thuật trồng nấm của các hộ đi trước, đến nay, mô hình trồng nấm rơm của gia đình bà Nhàn đang bắt đầu cho thu hoạch. Bà Nhàn cho hay: Thấy mấy hộ trong xóm trồng nấm rất hiệu quả, gia đình tôi tìm đến học hỏi để làm theo. Tôi thấy, trồng nấm mang lại nhiều lợi ích kép, nó không chỉ giúp bà con tranh thủ những lúc nhàn rỗi mà còn xử lý được rơm rạ sau thu hoạch. Đặc biệt, sau khi nấm thu hoạch xong, mùn cưa, rơm rạ trong các bịch nấm còn được dùng làm phân bón rất tốt cho cây trồng. Trong khi đó, chi phí đầu tư trồng nấm không cao, gia đình tôi chỉ mất hơn 1 triệu đồng làm hơn 400 bịch nấm rơm và gần 100 bịch nấm linh chi. Đến nay, nấm rơm đang bắt đầu cho thu hoạch. Nếu thời tiết duy trì ổn định, nấm phát triển tốt, vụ này gia đình tôi sẽ thu được khoảng 20 triệu đồng. Dự kiến vụ tới, gia đình tôi sẽ đầu tư thêm nhà kho, giống... để nhân rộng quy mô trồng nấm nhiều hơn.
Ngoài 2 mô hình trồng nấm của chị Trang, bà Nhàn, hiện nay trên địa bàn xã Sông Khoai còn có hơn 50 hộ tham gia trồng nấm. Bên cạnh việc trồng nấm truyền thống (nấm rơm), từ năm 2015 trở lại đây, một số hộ trong xã đã mạnh dạn đầu tư, áp dụng trang thiết bị máy móc hiện đại trồng thêm các loại nấm khác như: Mộc nhĩ, linh chi..., nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường, nâng cao thu nhập kinh tế hộ gia đình. Tuy nhiên, để nhân rộng và phát triển nghề trồng nấm ở xã Sông Khoai được bền vững, các hộ trồng nấm cần liên kết với nhau để tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm. Giải pháp hiện nay, địa phương đang vận động các hộ trồng nấm tiếp tục mở rộng sản xuất, ưu tiên trồng thêm các loại nấm có giá trị kinh tế cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường như: Nấm hương, mộc nhĩ, linh chi... Đồng thời, thời gian tới, xã còn khuyến khích các hộ thành lập tổ, đội sản xuất, HTX trồng nấm, tiến tới xây dựng thương hiệu nấm địa phương nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ.
Phạm Tăng
