Theo báo cáo của Sở NN&PTNT, hiện nay, toàn tỉnh có 316.500ha đất có rừng, trong đó: Rừng tự nhiên hơn 146.500ha; rừng trồng các loại hơn 170.000ha. Trong 6 tháng đầu năm nay, toàn tỉnh ước trồng được 10.720ha rừng tập trung đạt 81,5% kế hoạch năm, tăng 3,6% so với cùng kỳ, nâng độ che phủ rừng toàn tỉnh đạt 53,6%.
Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chức năng, mặc dù diện tích rừng sản xuất trên địa bàn tỉnh lớn, song chủ yếu vẫn là rừng trồng keo gỗ nhỏ dùng để băm dăm, sản xuất ván ghép thanh và dịch vụ gỗ mỏ, giá trị kinh tế không cao. Diện tích trồng rừng gỗ lớn ít, trong khi đó việc chuyển hoá từ trồng rừng gỗ nhỏ sang trồng rừng gỗ lớn trên địa bàn còn gặp nhiều khó khăn.
Được biết, để thực hiện đúng kế hoạch và đảm bảo tiến độ trồng rừng năm nay, các đơn vị trong ngành cũng như các doanh nghiệp thực hiện các dự án trồng rừng trên địa bàn tỉnh đã thực hiện tốt mọi công tác chuẩn bị. Đối với việc chuẩn bị giống, trên 35 triệu cây giống đảm bảo chất lượng đã được ươm, chăm sóc từ cuối năm 2014; các đơn vị trồng rừng chuẩn bị mặt bằng, hiện trường phục vụ cho việc thiết kế, lập dự án, phát băng, cuốc hố ngay từ đầu vụ xuân và xuân hè, khi cây giống đạt tiêu chuẩn đã đồng loạt trồng trên diện rộng vì thế, đối với các loại cây trồng sinh trưởng nhanh đã thực hiện trồng xong trước tháng 6 năm nay. Theo đó, các doanh nghiệp, chủ dự án, địa phương đã cụ thể hoá thành phương án trồng rừng, loại cây trồng, kế hoạch thực bì, ươm giống, nhằm đảm bảo tới mức cao nhất tiến độ và chất lượng. Đến nay, toàn tỉnh trồng được hơn 10.700ha rừng tập trung, trong đó chủ yếu là rừng keo. Về công nghiệp rừng, từ đầu năm đến nay toàn tỉnh đã khai thác được 170.000m3 gỗ rừng trồng, đạt 42,5% kế hoạch, tăng 2,9% so với cùng kỳ; khai thác, thu mua nhựa thông 8.390 tấn, tăng 18% so với cùng kỳ.
Theo đánh giá của một số công ty lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh, việc chuyển hoá rừng trồng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn sẽ cho trữ lượng rừng, lượng tăng trưởng bình quân của rừng sau chuyển hoá cao hơn gấp 6-7 lần so với trồng rừng gỗ nhỏ. Nếu so sánh với một chu kỳ trồng rừng keo gỗ nhỏ từ 5-7 năm thì việc tỉa thưa, mở rộng không gian dinh dưỡng cho rừng tại thời điểm rừng gỗ nhỏ chuẩn bị đến kỳ thu hoạch và tiếp tục trồng thêm đến chu kỳ khai thác 13-15 năm sẽ giúp nâng trữ lượng rừng lên khoảng 350m3, theo đó bình quân sẽ cho tăng thu từ 450-500 triệu đồng/ha/chu kỳ khai thác, cho hiệu quả kinh tế cao gấp gần 3 lần so với rừng gỗ nhỏ. Hơn nữa, trồng rừng, kinh doanh rừng gỗ lớn giúp giảm bớt số lần khai thác, trồng lại rừng nên giảm xói mòn, rửa trôi đất do quá trình khai thác, trồng lại rừng gây ra. Rừng gỗ lớn còn cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc bảo vệ môi trường sinh thái, chống biến đổi khí hậu.
Mặc dù nhận thấy lợi ích kinh tế và lợi ích về môi trường do trồng rừng gỗ lớn mang lại, nhưng hiện nay hầu hết các chủ rừng gồm cả người dân và các doanh nghiệp trồng rừng trên địa bàn tỉnh lại lựa chọn trồng rừng gỗ nhỏ thay vì trồng rừng gỗ lớn. Nguyên nhân chủ yếu do hiện nay người dân trồng rừng có thu nhập thấp, không đủ tài chính cho một chu kỳ dài 13-15 năm trồng rừng. Các doanh nghiệp trồng rừng hiện nay cũng khó đáp ứng các điều kiện vay vốn của ngân hàng cho việc theo đuổi chu kỳ trồng rừng gỗ lớn, cộng với hiện nay đa số các công ty lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh đều có diện tích rừng trồng hợp đồng với ngành Than nên khiến các công ty, doanh nghiệp phải khai thác gỗ trong đáp ứng yêu cầu băm dăm và dịch vụ gỗ mỏ.
Được biết, để thực hiện việc chuyển hoá rừng trồng gỗ nhỏ sang trồng rừng gỗ lớn, vừa qua, Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư tỉnh đã ký hợp đồng xây dựng mô hình trồng rừng thâm canh gỗ lớn và chuyển hoá rừng cung cấp gỗ nhỏ sang gỗ lớn với Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT) với quy mô mô hình 50ha, tại ít nhất 4 xã hoặc 2 huyện mỗi huyện 2 xã với 20-50 hộ tham gia. Hiện nay Trung tâm đang thực hiện lựa chọn một số hộ dân ở khu vực miền Đông của tỉnh thí điểm triển khai thực hiện mô hình này.
Hiện nay, sản xuất, kinh doanh rừng gỗ lớn đang là xu hướng trên thế giới và cũng là giải pháp quan trọng để từng bước chuyển đổi thực trạng kinh doanh lâm nghiệp hiện nay. Để phát triển trồng rừng gỗ lớn mang lại lợi ích kép về kinh tế và môi trường, tỉnh và ngành nông nghiệp cần có những định hướng cụ thể từ công tác quy hoạch phát triển rừng đến giống, kỹ thuật lâm nghiệp đến những chính sách hỗ trợ các chủ rừng trong việc thực hiện chuyển hoá từ trồng rừng gỗ nhỏ sang trồng rừng gỗ lớn...
Hữu Việt
