Với sự vươn mình, lớn mạnh không ngừng của một không gian kinh tế đặc biệt, Móng Cái - miền đất phên dậu của Tổ quốc hôm nay đã thật sự là một cánh cửa lớn khi gánh vác trọng trách làm cầu nối trên những hành lang và vành đai kinh tế khu vực. Xuân Giáp Ngọ đang về, hoà cùng khí thế “uy lực” của năm Ngựa vàng, Khu kinh tế cửa khẩu (KTCK) Móng Cái tiếp tục trỗi dậy, phát huy mạnh mẽ các tiềm năng, lợi thế và tận hưởng các yếu tố tích cực để phát triển.
Nòng cốt từ kinh tế cửa khẩu
Kể từ năm 1998, sau khi được Thủ tướng Chính phủ cho áp dụng thí điểm một số chính sách mở, Móng Cái đã gặt hái được nhiều thành công trong cuộc “thí điểm” này và nhanh chóng trở thành một điểm sáng trên bức tranh kinh tế nước nhà, nhất là kinh tế cửa khẩu. Móng Cái đã chuyển hướng phát triển từ kinh tế thuần nông sang mũi nhọn thương mại, du lịch, dịch vụ. Năm 2008, Móng Cái chính thức trở thành thành phố theo Nghị định số 03/NĐ-CP của Chính phủ. Kể từ đó Móng Cái tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng, là vị trí mũi nhọn trong phát triển kinh tế của tỉnh, là dấu gạch nối quan trọng của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế giữa Việt Nam - Trung Quốc và các nước ASEAN.
Với tiềm năng, lợi thế của mình và cùng với sự điều hành năng động của lãnh đạo thành phố, Móng Cái đã tranh thủ thời cơ, phát huy địa lợi để xây dựng “Đề án phát triển kinh tế cửa khẩu”. Trọng tâm là phát triển hoàn chỉnh, đồng bộ hạ tầng; áp dụng cơ chế quản lý vận hành khoa học, tiên tiến; chính sách thu hút đầu tư và cung cấp các dịch vụ công hiệu quả. Mạnh dạn tạo “cú hích” đầu tiên, Móng Cái đã thực hiện quy hoạch và phát triển không gian đô thị nhằm tạo quỹ đất, cơ chế và môi trường cho phát triển thương mại, dịch vụ phục vụ phát triển KTCK. Bởi vậy, hoạt động XNK, XNC nơi đây ngày càng sôi động. Trong 5 năm trở lại đây đã duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế với nhịp độ ổn định và luôn đạt ở 2 con số. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, trong đó, thương mại - dịch vụ chiếm trên 70% tỷ trọng kinh tế. Tổng giá trị hàng hoá hai chiều qua cửa khẩu Móng Cái trong thời gian này đạt 18.070 triệu USD, tăng bình quân 26,25%/năm, chiếm 95,7% tổng kim ngạch hàng hoá qua các cửa khẩu biên giới đất liền của tỉnh và chiếm trên 40% tổng kim ngạch hàng hoá XNK qua cửa khẩu các tỉnh biên giới phía Bắc (Lào Cai, Lạng Sơn, Cao Bằng). Thu thuế XNK qua cửa khẩu Móng Cái chiếm 85,3% tổng thu qua các cửa khẩu biên giới của tỉnh và chiếm 28,5% tổng thu XNK qua cửa khẩu các tỉnh biên giới phía Bắc. Thị trường nội địa phát triển ổn định, tổng mức lưu chuyển hàng hoá bán lẻ và tiêu dùng xã hội, trong 5 năm đạt 21.294 tỷ đồng, tăng bình quân 23,55%/năm. Tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ đạt 18.067,4 tỷ đồng, tăng bình quân 22,5%/năm.
Đối với hoạt động XNC cũng có bước phát triển mạnh. Trong 5 năm trở lại đây, số lượng khách xuất nhập cảnh qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái khoảng 10 triệu lượt với doanh thu đạt khoảng 1.500 tỷ đồng, tăng bình quân từ 12-14%/năm.
Điểm tạo dấu ấn cho kinh tế cửa khẩu Móng Cái còn phải kể đến số thu ngân sách trên địa bàn trong 5 năm qua với tốc độ tăng bình quân khoảng 7%/năm. Chính nhờ sự phát triển của KTCK đã góp phần đưa Móng Cái từ một huyện thuần nông, trở thành thị xã đô thị loại IV và trở thành thành phố đô thị loại III năm 2009. Và trong tương lai Móng Cái sẽ trở thành đô thị loại II, một thành phố cửa khẩu quốc tế hiện đại với điểm nhấn quan trọng trong trục động lực 2 hành lang (Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh (Việt Nam) - Côn Minh (Trung Quốc) và Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh - Lạng Sơn (Việt Nam) - Quảng Tây (Trung Quốc)) và một vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ.
Niềm tin vào năm mới
| Mạnh dạn tạo “cú hích” đầu tiên, Móng Cái đã thực hiện quy hoạch và phát triển không gian đô thị nhằm tạo quỹ đất, cơ chế và môi trường cho phát triển thương mại, dịch vụ phục vụ phát triển KTCK. |
Với sự vươn mình, trỗi dậy không ngừng của một không gian kinh tế đặc biệt trên miền biên cương của Tổ quốc, KTCK Móng Cái đã thực sự trở thành “hạt nhân kinh tế” của tỉnh và của cả vùng Đông Bắc. Dù, bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế đang có nhiều khó khăn thách thức ảnh hưởng đến nền kinh tế đất nước và của cả tỉnh, song lãnh đạo Móng Cái khẳng định, bước sang năm 2014, Móng Cái vẫn tiếp tục phát huy tiềm năng, lợi thế và tận hưởng các yếu tố tích cực để phát triển kinh tế.
Ông Dương Văn Cơ, Chủ tịch UBND TP Móng Cái cho biết, trong chiến lược phát triển của mình, Khu KTCK Đông Hưng, tỉnh Quảng Tây - Trung Quốc rất coi trọng hợp tác kinh tế với Khu KTCK Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh - Việt Nam. Đặc biệt, phía bạn đánh giá cao vai trò của cặp cửa khẩu Móng Cái - Đông Hưng và cho rằng, Móng Cái và Đông Hưng đều thuộc khu vực kết nối của khu mậu dịch tự do Trung Quốc - ASEAN, đều nằm trong phạm vi khu vực hợp tác kinh tế quanh Vịnh Bắc Bộ và khu vực hợp tác tiểu vùng sông Mê Kông. Ngoài cây cầu hữu nghị Việt - Trung đã được xây dựng trước đây, hai bên đã quyết định chuẩn bị cùng hợp tác xây dựng cây cầu hữu nghị Việt - Trung thứ 2 bắc qua sông Bắc Luân; tuyến đường cao tốc và đường sắt Hạ Long - Móng Cái - Đông Hưng - Nam Ninh… Những yếu tố này, theo Chủ tịch UBND TP Móng Cái, đang trở thành động lực tích cực để các tỉnh, thành trên tuyến Hành lang kinh tế Lào Cai, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Lạng Sơn và Quảng Tây, Côn Minh cùng nhau hợp tác, khai thác tiềm năng kinh tế cửa khẩu. Tuy nhiên, Chủ tịch UBND TP Móng Cái cho rằng, trong thời gian tới, nếu được tiếp sức bởi những cơ chế, chính sách phù hợp cùng với sự nỗ lực thúc đẩy hợp tác từ hai Nhà nước Việt - Trung và sự quan tâm của tỉnh cũng như các địa phương trên tuyến hành lang kinh tế này, chắc chắn sẽ đem lại những thành tựu to lớn trong chiến lược phát triển kinh tế cửa khẩu của mỗi địa phương. Theo dự kiến, đến năm 2020, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Móng Cái đạt từ 11% đến 12%/năm, trong đó kim ngạch XNK đạt 14,0%/năm.
Xuân Giáp Ngọ đang hoà cùng khí thế “uy lực” của năm Ngựa vàng, Khu KTCK Móng Cái tiếp tục đón nhận những vận hội mới, nhất là Đề án “Rà soát, xây dựng tiêu chí lựa chọn một số khu KTCK để tập trung đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2013-2015”. Theo đó, trong giai đoạn 2013-2015, Móng Cái là một trong 8 khu KTCK được tập trung đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước với sự bố trí hỗ trợ tối thiểu 70% tổng nguồn vốn từ ngân sách trung ương trong kế hoạch hàng năm và trong giai đoạn 2013-2015 cho đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng các khu KTCK. Đặc biệt với lộ trình đầu tư vào Khu KTCK Móng Cái theo Quyết định 99/2009/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, hàng loạt dự án tiềm năng phục vụ cho KTCK sẽ được hình thành như: Dự án đường cao tốc Hạ Long - Móng Cái; đường sắt Hạ Long - Móng Cái; nâng cấp bến bãi và cửa khẩu Bắc Luân; xây dựng điểm thông quan Lục Phủ; xây dựng đường vành đai 3 nối cầu Bắc Luân 2… Đây sẽ là những vận hội thúc đẩy KTCK Móng Cái tiếp tục bứt phá, tác động lan toả mạnh đến các địa phương trong tỉnh và các tỉnh, thành trong vùng kinh tế động lực trên hành lang kinh tế.
Thành Vinh
