“Trung ương Đảng đã xác định đất nước cần có những địa bàn đột phá phát triển. Theo đó, Vân Đồn (Quảng Ninh), Vân Phong (Khánh Hoà) và Phú Quốc (Kiên Giang) được chọn là 3 điểm đầu tàu đột phá cho 3 miền Bắc - Trung - Nam của đất nước” - Đó là phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong dịp về thăm và làm việc tại Quảng Ninh tháng 4-2013. Khẳng định quyết tâm mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, Quảng Ninh đã lập Đề án xây dựng Khu hành chính - Kinh tế đặc biệt Vân Đồn. Với những cơ chế, chính sách ưu việt được xác định rõ trong Đề án, cánh cửa tiến ra biển lớn của Quảng Ninh cũng như khu vực Bắc bộ sẽ rất rộng mở.
Hạt nhân kinh tế
Vân Đồn có vị trí địa lý được coi là lợi thế giao thương vượt trội khi nằm trên hai hành lang kinh tế quan trọng (Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Quảng Ninh; Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng) và vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ trong hợp tác phát triển giữa Việt Nam và Trung Quốc. Cùng với đó là nguồn tài nguyên thiên nhiên sẵn có về danh thắng, tài nguyên biển phong phú, đa dạng riêng biệt; quỹ đất tập trung phục vụ các nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội ở đây còn khá nhiều. Đây là những cơ sở ban đầu để tỉnh Quảng Ninh đề xuất với Chính phủ đề án xây dựng Vân Đồn trở thành Khu Hành chính - Kinh tế đặc biệt.
| Với diện tích trên 2.000km2, trong đó vùng biển rộng hơn 1.600km2, Khu kinh tế Vân Đồn sẽ tập trung phát triển các loại hình du lịch cao cấp, trung tâm thương mại và tài chính quốc tế, đầu mối giao thương và hậu cần, gắn với phát triển các ngành công nghiệp, nông nghiệp sạch, chất lượng cao. |
Tuy nhiên, để có được sự đồng thuận của Chính phủ cho phép xây dựng Khu Hành chính - Kinh tế đặc biệt Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh đã và đang xây dựng những quy hoạch mang tính chiến lược và phù hợp với sự chuyển mình mạnh mẽ của đất nước. Thông qua những nghiên cứu sâu dựa trên sự hỗ trợ của các chuyên gia kinh tế hàng đầu trong và ngoài nước, Quảng Ninh sẽ tiến hành thí điểm đổi mới, cải cách đồng bộ và toàn diện cả về cơ chế chính sách, bộ máy hành chính và quản lý điều hành tại Vân Đồn. Cùng với đó là những giải pháp về quy hoạch hạ tầng, phát triển thế mạnh kinh tế và kêu gọi nhà đầu tư lớn vào đầu tư lâu dài tại địa phương, đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, du lịch. Đề án đã lần nữa khẳng định quyết tâm mạnh mẽ của tỉnh trong việc nỗ lực chuyển đổi mô hình phát triển kinh tế từ “nâu” sang “xanh”. Qua đó, góp phần đẩy nhanh mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành tỉnh dịch vụ, công nghiệp hiện đại, trung tâm du lịch quốc tế, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc về quốc phòng, an ninh và phòng tuyến hợp tác cũng như nâng cao khả năng cạnh tranh kinh tế quốc tế. Đồng thời, đây sẽ là một trong 14 khu kinh tế ven biển của cả nước được xác định là động lực chính để phát triển vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Trong năm 2013, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng như nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Quốc hội, Nhà nước và các bộ, ngành đã thị sát, khảo sát tình hình thực tế tại Vân Đồn và đồng thuận cao với Quảng Ninh trong nỗ lực xây dựng Vân Đồn trở thành Khu Hành chính - Kinh tế với những thể chế đặc biệt.
Khi cơ hội song hành cùng thách thức
Với diện tích trên 2.000km2, trong đó vùng biển rộng hơn 1.600km2, Khu kinh tế Vân Đồn sẽ tập trung phát triển các loại hình du lịch cao cấp, trung tâm thương mại và tài chính quốc tế, đầu mối giao thương và hậu cần, gắn với phát triển các ngành công nghiệp, nông nghiệp sạch, chất lượng cao. Để đạt tới kỳ vọng xây dựng thành công Khu Hành chính - Kinh tế với những cơ chế, thể chế riêng biệt, có thể nói, đây mới chỉ là giai đoạn khởi đầu. Những thách thức còn rất nhiều, đòi hỏi tâm sức của cả hệ thống chính quyền tỉnh cùng sự đồng lòng, chung tay của người dân. Thế nhưng, đi cùng với những khó khăn, thách thức lớn ấy là những cơ hội “ngàn năm có một” không chỉ của Vân Đồn, của Quảng Ninh mà còn cả khu vực kinh tế phía Bắc.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về Quy hoạch khu kinh tế, đến nay Quảng Ninh đang thuê tư vấn nước ngoài phản biện điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung xây dựng khu kinh tế Vân Đồn và triển khai quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2.000 các phân khu chức năng như: Hệ thống đảo từ khu kinh tế đến huyện Hải Hà; khu đô thị Cái Rồng; khu cảng - đô thị phía Bắc đảo Cái Bầu, khu vực đảo Minh Châu - Quan Lạn và khu vực đảo Ngọc Vừng. Hiện Khu kinh tế Vân Đồn đang có khoảng 79 dự án đầu tư với tổng số vốn đầu tư đăng ký đạt trên 9.800 tỷ đồng. Ngoài ra, trên địa bàn còn có 161 doanh nghiệp dân doanh đang hoạt động có tổng vốn đầu tư đăng ký 1.368 tỷ đồng. Ban Quản lý khu kinh tế đã và đang triển khai một số dự án động lực mở đường cho các phân khu chức năng và các nhà đầu tư vào Khu kinh tế như: Dự án khu sân bay Vân Đồn đã hoàn thiện về cơ bản hạng mục giải phóng mặt bằng; dự án khu đô thị Cái Rồng đã san lấp mặt bằng và đang thi công tuyến đường vào; dự án khu tái định cư đã hoàn thiện cơ bản 80% hạ tầng nhà ở… Đáng chú ý, mới đây UBND tỉnh đã đồng ý thoả thuận cho Tập đoàn ISC (Mỹ) và Tập đoàn Tuần Châu nghiên cứu đầu tư Dự án Khu Du lịch phức hợp cao cấp có casino tại xã Vạn Yên trị giá 7,5 tỷ USD, diện tích xây dựng 2.000ha.
Với những cốt nền mà Quảng Ninh đang tạo dựng, cùng với sự đồng ý của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, hy vọng Khu Hành chính - Kinh tế đặc biệt Vân Đồn sẽ sớm được hoàn thiện.
Hồng Nhung
