Công tác đưa người nghiện ma tuý đi cai nghiện tại các trung tâm là nhằm giúp họ nhanh chóng đoạn tuyệt với ma tuý, đem lại niềm vui cho nhiều gia đình, góp phần ổn định an ninh, trật tự xã hội. Thế nhưng, một thực tế đáng buồn hiện nay, nhiều người nghiện do thiếu quyết tâm đã có hành vi chống đối, từ bỏ cơ hội làm lại cuộc đời...
Điển hình như trường hợp của Nguyễn Văn T. (SN 1983, quê ở Cái Rồng, Vân Đồn), do thích ăn chơi, đua đòi theo bạn bè, nên nghiện lúc nào không hay. Khi nghe tin có quyết định đi cai nghiện bắt buộc, T. đã tới ở nhờ nhà người thân và tìm cách trốn khỏi địa phương. Nhưng nhờ công tác bám sát địa bàn, cơ quan công an đã nhanh chóng đưa T. vào cai nghiện tại Trung tâm GD-LĐXH tỉnh (Vũ Oai, Hoành Bồ). Đến nay sau 19 tháng cai nghiện, T. đã được giải thoát khỏi ma tuý, đang hy vọng xin làm lái xe sau khi ra khỏi trung tâm... Hay như trường hợp của Nguyễn Duy S. (SN 1975, quê Cẩm Bình, Cẩm Phả). S. là sinh viên Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội, do theo bạn bè rủ rê, nên mắc nghiện. Đã 2 lần S. bị bắt buộc phải vào Trung tâm GD-LĐXH tỉnh để cai nghiện ma tuý, nhưng đều tìm cách trốn, nhưng vẫn không thoát. S kể: “Lần đầu cai xong, khi tái hoà nhập với cộng đồng, phần vì mặc cảm, lại không xin được việc làm phù hợp, đang lúc chán nản thì gặp đám bạn nghiện cũ, nên tôi đã nhanh chóng tái nghiện”. Đến nay S. đang cố gắng chữa trị để thoát khỏi cám dỗ của ma tuý.
Theo số liệu thống kê mới đây của cơ quan chức năng, toàn tỉnh hiện có gần 1.900 người nghiện ma tuý có hồ sơ quản lý, còn thực tế còn cao hơn rất nhiều. Trong đó, số người được đưa đi cai nghiện tại Trung tâm GD-LĐXH tỉnh mới chiếm gần 50%. Nhằm thực hiện tốt công tác đưa người đi cai nghiện, thời gian qua, Trung tâm GD-LĐXH Quảng Ninh đã tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng, nhất là với cơ quan công an và chính quyền các địa phương trong tỉnh, triển khai nhiều giải pháp để đảm bảo tốt công tác đưa người đi cai nghiện, tổ chức các hoạt động hỗ trợ người nghiện tái hoà nhập cộng đồng.
Trung tâm đã đẩy mạnh công tác quản lý, đưa người đi cai nghiện; tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người nghiện và gia đình về tác dụng của việc cai nghiện tại trung tâm; hướng dẫn cho người nghiện và gia đình họ hoàn thiện thủ tục lập hồ sơ đưa người đi cai nghiện. Hàng năm đơn vị tổ chức các hội nghị với gia đình để đánh giá hiệu quả hoạt động của trung tâm… Để nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện, khâu đầu tiên Trung tâm quan tâm là nâng cao năng lực, bản lĩnh nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ. Đơn vị thường xuyên cử cán bộ đi đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và bản lĩnh chính trị. Hiện Trung tâm có 110 CBCCVC, nhân viên với 100% được đào tạo nghiệp vụ quản lý cai nghiện, bảo vệ cơ quan, giáo dục, đào tạo cho đối tượng đặc thù… Đồng thời, đơn vị chủ động phối hợp với các ngành chức năng đẩy mạnh công tác đấu tranh phòng chống việc thẩm lậu ma tuý vào Trung tâm, tạo môi trường sạch về ma tuý, hướng đến xây dựng Trung tâm “Sạch đẹp như công viên, điều trị như bệnh viện, giáo dục như nhà trường, kỷ luật như quân đội”. Giám đốc Trung tâm Lê Minh Sơn cho biết: Đơn vị mỗi năm quản lý khoảng trên 900 học viên, trong đó có gần 30% bị nhiễm HIV/AIDS… Quan điểm của đơn vị là tìm mọi biện pháp để thay đổi cách nhìn về người nghiện, đồng nghĩa với thay đổi cuộc đời họ, cũng như tạo niềm tin để người nghiện thực hiện tốt công tác cai nghiện và tái hoà nhập cộng đồng.
Trên tinh thần đó, các học viên sau khi được Trung tâm tiếp nhận, đều được phân loại, điều trị cắt cơn, giải độc, tổ chức điều trị phục hồi sức khoẻ theo đúng quy trình điều trị cho người cai nghiện ma tuý. Trung tâm còn thực hiện tốt công tác phòng chống dịch bệnh, vệ sinh môi trường; tư vấn, chăm sóc điều trị cho người mắc lao, nhiễm HIV/AIDS. Sau giai đoạn điều trị cắt cơn, phục hồi sức khoẻ, tất cả các học viên đều được giáo dục hành vi nhân cách, tư vấn pháp lý, sinh hoạt nhóm... Trung tâm còn tổ chức các lớp dạy văn hoá cho những đối tượng học viên chưa biết chữ, giáo dục phục hồi hành vi, nhân cách, mở rộng hiểu biết, nâng cao trình độ học vấn (riêng năm 2011 xoá mù chữ cho 13 đối tượng). Sau giờ học tập, lao động trị liệu, các học viên được tham gia các hoạt động văn nghệ, thể thao, được chăm lo đời sống tinh thần, từ đó làm thay đổi nhận thức, hành vi, tạo điều kiện tái hoà nhập cộng đồng.
Thời gian qua, việc tổ chức dạy nghề cho học viên đã giúp Trung tâm nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện. Đây không chỉ là hình thức lao động trị liệu, mà còn là phương pháp giáo dục ý thức lao động, trân trọng thành quả lao động của mỗi học viên; trang bị kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp để học viên sau này có cơ hội ổn định cuộc sống, tái hoà nhập cộng đồng. Trung tâm đã nghiên cứu, lựa chọn những nghề phù hợp với thể trạng và đặc điểm tâm lý của người nghiện để tổ chức đào tạo; đồng thời phối hợp với một số doanh nghiệp trên địa bàn tạo đầu ra cho sản phẩm. Hiện tại Trung tâm đang tổ chức đào tạo một số nghề: Đan lưới, gia công mi mắt giả, chế tác đá mỹ nghệ, sản xuất gạch... Bên cạnh đó, đơn vị còn tổ chức các hoạt động hướng nghiệp, hướng dẫn học viên tự tìm việc làm và tạo việc làm, thích nghi với đời sống xã hội sau khi cai nghiện.
Ngoài thời gian học tập, lao động trị liệu, cán bộ và học viên ở Trung tâm còn tích cực tăng gia sản xuất (năm 2011 trồng được 139,8 tấn rau, củ, quả, nuôi trên 330 con lợn, hàng nghìn con gia cầm, vài trăm tấn cá…), góp phần cải thiện đời sống, nâng cao sức khoẻ, thể chất cho học viên.
Nguyễn Chiến
