Ở Singapore, tháng 6 năm 2010, quốc đảo này chạm mốc “Một triệu khách du lịch trong một tháng”. Năm 2010 có 11,64 triệu khách quốc tế đến Singapore và năm 2011 là 13 triệu. Năm 2010, du lịch đóng góp cho nền kinh tế Singapore 18,8 tỷ đô Sing, năm 2011 là 22,2 tỷ đô Sing, chiếm 3% GDP. Singapore hiện có khoảng trên 50.000 phòng khách sạn, với giá dịch vụ trung bình khoảng 245 đô Sing/phòng/ngày (khoảng hơn 4 triệu đồng Việt Nam), tỷ lệ sử dụng phòng năm 2011 đạt đến 86%. Đây thực sự là những con số ấn tượng của ngành du lịch ở một đất nước nhỏ bé, ít tài nguyên và chưa hẳn đã có nhiều lợi thế để phát triển du lịch như Singapore. Để có được kết quả này, phải nói đến sự thành công của việc hoạch định, xây dựng chiến lược và các kế hoạch phát triển du lịch phù hợp cho từng giai đoạn của Chính phủ Singapore. Từ khi giành độc lập năm 1959 và tách ra khỏi Malayxia năm 1965 đến nay, Singapore đã hoạch định chiến lược, xây dựng 6 kế hoạch phát triển du lịch khác nhau, đó là: “Kế hoạch Du lịch Singapore” (năm 1968), “Kế hoạch Phát triển du lịch” (năm 1986), “Kế hoạch Phát triển chiến lược” (năm 1993), “Du lịch 21” (năm 1996), “Du lịch 2015” (năm 2005), “Địa giới du lịch 2020” (năm 2012). Với “Kế hoạch phát triển du lịch” (năm 1986), Singapore chủ trương bảo tồn và khôi phục các khu lịch sử văn hoá như: Khu phố của người Hoa, Tanjong Tagar, Little India, Kampong Glam, sông Singapore.
Với “Kế hoạch Phát triển chiến lược” (năm 1993), Singapore tập trung phát triển các sản phẩm du lịch mới như: du thuyền, du lịch chữa bệnh, du lịch giáo dục, du lịch trăng mật; phát triển các thị trường du lịch mới; tổ chức các lễ hội lớn mang tầm cỡ quốc tế; tập trung phát triển nguồn nhân lực phục vụ du lịch; trao các giải thưởng về du lịch; giáo dục, nâng cao nhận thức của người dân về du lịch… Năm 1996, Singapore triển khai “Du lịch 21”, chuẩn bị và thực hiện tầm nhìn dài hạn cho sự phát triển của du lịch trong Thế kỷ 21, với các chiến lược thị trường du lịch mới nổi, chiến lược du lịch khu vực, chiến lược phát triển sản phẩm du lịch mới, chiến lược nguồn vốn du lịch, chiến lược “Nhà vô địch du lịch Singapore”. Trong “Du lịch 2015” (năm 2005), Singapore tập trung phát triển các thị trường chính với phương châm tạo sự hiểu biết tốt hơn về Singapore, phát triển Singapore thành một điểm du lịch “phải đến”, cải thiện tiêu chuẩn dịch vụ nhằm cung cấp các dịch vụ đáng nhớ cho khách du lịch, nâng cấp cơ sở hạ tầng du lịch, phát triển các doanh nghiệp du lịch và nguồn nhân lực du lịch chuyên nghiệp, phát triển các sản phẩm trọng tâm của du lịch… Năm 2012, Singapore chi 300 triệu đô Sing để tổ chức các sự kiện du lịch, chi 340 triệu đô Sing phát triển các sản phẩm du lịch, chi 265 triệu đô Sing phát triển nguồn nhân lực du lịch. Đến năm 2015, Singapore sẽ đầu tư cho Quỹ phát triển du lịch là 2 tỷ đô Sing, dự kiến đón khoảng 17 triệu khách du lịch quốc tế và doanh thu từ du lịch khoảng 30 tỷ đô Sing.
Vịnh Marina nổi tiếng là điểm du lịch hấp dẫn và hết sức lý tưởng để du khách có thể cùng lúc khám phá nhiều cảnh quan như đu quay khổng lồ Singapore Flyer, đập nước Marina Barrage, công viên sư tử biển (Merlion), nhà hát hình trái sầu riêng (Esplanade), sân vận động nổi... và mới đây nhất là khu phức hợp Marina Bay Sands. Với nhiều công trình kiến trúc bao quanh, Vịnh Marina ở Singapore trở thành một quần thể kiến trúc tuyệt đẹp, nơi mà du khách có thể thưởng lãm mọi thứ từ những toà nhà chọc trời cho đến những khu vườn treo độc đáo. Vận dụng công nghệ tiên tiến nhất, khu vực này luôn chào đón du khách bằng những phương tiện cao cấp và rất nhiều loại hình vui chơi giải trí. Marina được quy hoạch nhằm khuyến khích phát triển liên hợp các dịch vụ thương mại, khách sạn, giải trí. Các lễ hội đón năm mới hàng năm như lễ hội đếm ngược thời gian, bắn pháo hoa được tổ chức thường xuyên tại đây. Ngoài ra, đường đua công thức 1 cũng được tổ chức tại vịnh này…
Quảng Ninh được thiên nhiên ban tặng Vịnh Hạ Long - kỳ quan có một không hai trên thế giới, tỉnh cũng đang dần chuyển mô hình tăng trưởng kinh tế từ “nâu” sang “xanh”. Vịnh Hạ Long sẽ là nơi thu hút khách du lịch quốc tế với số lượng rất lớn nếu như chúng ta có một quy hoạch chiến lược cho ngành Du lịch Quảng Ninh. Trước mắt cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để quảng bá hình ảnh du lịch của Quảng Ninh nhiều hơn nữa, ấn tượng hơn nữa đi đôi với phát triển hạ tầng du lịch theo hướng hiện đại trong mối liên hệ khăng khít với sự phát triển của các ngành Thương mại, Văn hoá, Giao thông, Y tế, Nông nghiệp - nông thôn... Tỉnh cũng cần đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý, hướng dẫn viên du lịch thành thạo về tiếng Anh, Trung, Hàn, Nhật... vì nếu tính về quãng đường và giờ bay thì khách du lịch tiềm năng của Quảng Ninh là Trung Quốc, ASEAN, các nước Bắc Á, Nam Á và Đông Âu.
Hiện nay tỉnh Quảng Ninh đang triển khai lập Quy hoạch du lịch, nên chăng cần nghiên cứu quy trình lập Quy hoạch du lịch của Singapore để có một Quy hoạch du lịch với tầm nhìn 40 - 50 năm. Quảng Ninh có thể có nhiều sản phẩm du lịch hơn Singapore nếu chúng ta biết khai thác một cách khoa học tính đa dạng của tỉnh. Nên sớm có quy hoạch và bảo tồn một số cụm, khu phố thợ mỏ và các khu mỏ lộ thiên (Đã khai thác xong) ở Cẩm phả hoặc Hạ long, để hình thành một sản phẩm du lịch mới. Đây cũng là hiện hữu một phần lịch sử Vùng mỏ. Nếu không có kế hoạch ngay từ bây giờ thì những phố thợ mỏ cũ sẽ bị phá đi thay thế vào đó là những khu nhà cao tầng sau này rất khó khôi phục. Singapore đã phải trả giá để khôi phục và bảo tồn khu phố người Hoa, còn tỉnh ta đã mất đi các khu phố cổ ở Đầm Hà, Tiên Yên bây giờ muốn khôi phục cũng khó; nghiên cứu xây dựng hệ thống cáp treo từ Bãi Cháy đến Núi Bài thơ tạo ra một sự khác biệt cho khách tham quan Vịnh Hạ long ở trên cao; phát triển du lịch nghỉ dưỡng ở khu Suối khoáng Quang Hanh - TP Cẩm Phả; du lịch làng quê ở Đông Triều; dành quỹ đất sạch kêu gọi đầu tư nước ngoài để phát triển du lịch sinh thái và khu vui chơi giải trí tích hợp ở một số địa phương trong tỉnh như huyện Vân Đồn, huyện Hoành Bồ, Cô Tô, du lịch tâm linh ở Đông Triều, Uông Bí.
Phát triển hệ thống dịch vụ trao đổi ngoại tệ ở các trung tâm thương mại, các điểm tham quan nhằm đáp ứng nhu cầu đổi ngoại tệ của khách du lịch từ đó kích thích nhu cầu tiêu dùng của khách khi đến Quảng Ninh… Đảm bảo an toàn hàng hải trên Vịnh, những vụ đắm tàu vừa qua đã làm cho du khách nước ngoài bất an khi đi thăm Vịnh Hạ Long, nó sẽ làm giảm khách đi thăm Vịnh; việc đấu thầu quản lý, khai thác Vịnh Hạ Long phải thật sự cạnh tranh để có công ty tốt nhất thực hiện dịch vụ này. Ở Singapore chính phủ quản lý rất chặt chẽ, tổ chức đấu thầu các dịch vụ công một cách công khai minh bạch. Quảng Ninh nên mời chuyên gia trong lĩnh vực du lịch của Singapore tư vấn về việc này.
Trương Công
