Từ ngày 26/1, nhiệt độ các địa phương tại khu vực Bắc Bộ giảm sâu nhanh chóng, trời chuyển rét đậm, rét hại. Các vùng núi cao xuất hiện băng giá. Trước diễn biến bất thường của thời tiết, các huyện miền núi trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đang tích cực triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống rét cho người, vật nuôi nhằm hạn chế thiệt hại.
Qua khảo sát thực tế tại huyện Bình Liêu và huyện Tiên Yên sáng 31/1, chúng tôi thấy các xã, thị trấn trên địa bàn đã mua vải bạt, ni lông để cấp cho các hộ chăn nuôi gia cố chuồng trại; vận động các hộ chăn nuôi chú trọng công tác chăm sóc, nuôi dưỡng vật nuôi, dự trữ đầy đủ thức ăn như: Cây rơm, thức ăn tinh để trâu bò ăn trong những ngày giá rét, đảm bảo đủ dinh dưỡng và sức khỏe cho đàn vật nuôi. Bên cạnh đó, vận động các hộ dân tuyệt đối không thả rông trâu, bò khi thời tiết rét buốt, nhiệt độ xuống thấp, chủ động đưa về nuôi nhốt, đảm bảo đủ ấm cho gia súc.
Theo ông Hoàng Xuân Tân, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Bình Liêu, thời tiết rét đậm rét hại ở Bình Liêu luôn ở mức 7 đến 12 độ, kèm theo mưa lớn đã ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và công tác chăm sóc vật nuôi. Hiện nay, toàn huyện có gần 4.300 hộ chăn nuôi. Để chủ động phòng chống rét cho gia súc, vật nuôi, đến nay, huyện đã cấp 6.060 m vải bạt cho 935 hộ dân quây cây rơm và quây chuồng trại cho gia súc gia cầm tại các xã Đồng Văn, Húc Động, Lục Hồn, Tình Húc. Trước đó, huyện cũng đã phát 500 tờ rơi và tổ chức các đợt tập huấn, tuyên truyền cho gần 1.000 lượt người tham gia về công tác phòng chống dịch bệnh đói rét cho đàn vật nuôi mùa đông.
Đến bản Cao Sơn, xã Hoành Mô, huyện Bình Liêu, chúng tôi gặp chị Chíu Tài Múi đang lùa đàn trâu vào chuồng để tránh rét. Chị Múi cho biết: Gia đình tôi đang chăn thả 3 con trâu lớn và 5 con nghé. Trong những ngày này gia đình tôi thường xuyên nghe đài, xem ti vi để chủ động phòng chống rét cho đàn trâu theo hướng dẫn, từ cho trâu ăn, tích trữ thức ăn, quây chuồng trại để giữ ấm trong đợt rét đậm, rét hại này.
Cùng với hướng dẫn người dân chăm sóc, bảo vệ đàn vật nuôi, cây trồng, thời gian qua huyện Bình Liêu đã thông tin kịp thời cho người dân để chủ động bảo vệ sức khỏe. Đồng thời, khuyến cáo người già và trẻ nhỏ hạn chế ra đường khi thời tiết cực đoan tránh xảy ra sốc nhiệt. Ông Nguyễn Viết Huy, Hiệu phó Trường PTDT Bán trú THCS Đồng Văn, cho biết: Trường hiện có 223 học sinh, trong đó có 120 học sinh nội trú. Để đảm bảo an toàn cho các em học sinh trong đợt rét đậm rét hại này nhà trường đã bổ sung thêm chăn ấm cho mỗi em học sinh (2 chiếc chăn/học sinh), chỉ đạo bộ phận cấp dưỡng nấu ăn muộn hơn và chia cơm sớm trước khi học sinh tan lớp từ 5-10 phút, đảm bảo đủ nước nóng cho các em học sinh tắm.
Không riêng gì huyện Bình Liêu, huyện Tiên Yên cũng đã và đang nỗ lực trong công tác phòng chống rét cho người, cây trồng, vật nuôi. UBND huyện đã chỉ đạo các xã chủ động trích nguồn dự phòng để hỗ trợ cho người dân triển khai công tác phòng chống rét bảo vệ sản xuất, vật nuôi, cây trồng. Cùng với đó, nghiên cứu, rà soát xây chuồng trại tập trung cho trâu bò đảm bảo phòng chống rét cho đàn vật nuôi. Đến nay , toàn huyện đã có 3/12 xã hỗ trợ xây khu chuồng trâu tập trung tại các xã Đông Hải, Điền Xá, Đông Ngũ, với tổng kinh phí khoảng 300 triệu đồng.
Cô giáo Nguyễn Thị Xuyến, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú TH&THCS Hà Lâu (Tiên Yên) cho biết: Hiện nay trường có 148 học sinh nội trú; 72 học sinh bán trú ngày trong tổng số 388 học sinh. Để đảm bảo an toàn cho học sinh trong đợt rét đậm rét hại này, trường đã bổ sung thêm 30 chăn ấm cho 18 phòng ở nội trú của các em học sinh. Đồng thời, yêu cầu và hỗ trợ các em học sinh ở các bản xa trường như: Bản Buông, Bản Danh, Nà Hắc… không về nhà mà ở lại trường ăn trưa.
Mặc dù, các địa phương đã tăng cường các giải pháp cùng với người dân triển khai các biện pháp phòng chống rét đậm, rét hại, nhưng qua tìm hiểu chúng tôi nhận thấy do địa hình phức tạp nên ở khu vực miền núi người dân vẫn còn có thói quen chăn thả rông gia súc trong rừng mặc dù đã được khuyến cáo, nhắc nhở. Người dân chưa quan tâm đến việc quản lý, chăm sóc đàn vật nuôi khi thời tiết bất lợi xảy ra. Tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của nhà nước vẫn còn cao, nhất là đối với một số hộ đồng bào dân tộc. Một số hộ gia đình chủ quan không đưa gia súc về chuồng trại để phòng, chống đói rét, khi gặp thời tiết cực đoan, đột ngột và mưa kéo dài, trâu bò thả rông thường chui vào rừng tìm nơi tránh trú. Vì vậy, việc tìm và đưa gia súc về chuồng gặp rất nhiều khó khăn. Theo thống kê, của huyện Bình Liêu tính đến ngày 31/1 toàn huyện đã phát hiện có 11 con trâu, bò, bê, nghé ở xã Đồng Văn, xã Vô Ngại bị chết rét.
Theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn đợt rét đậm rét hại này còn kéo dài trong nhiều ngày tới, nhiệt độ có thể giảm sâu hơn nữa, sẽ ảnh hưởng lớn tới người, vật nuôi. Do đó, các địa phương cần chủ động hơn nữa trong việc triển khai các biện pháp, phương án phòng chống rét. Trực tiếp kiểm tra tại huyện Bình Liêu và Tiên Yên ngày 31/1, đồng chí Đặng Huy Hậu, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh yêu cầu các địa phương cần tăng cường kiểm tra cơ sở, nắm bắt tình hình diễn biến thời tiết, có biện pháp xử lý kịp thời. Cùng với đó, chỉ đạo kiên quyết không để người dân thả rông gia súc, vật nuôi, đảm bảo vệ sinh khi đưa gia súc, gia cầm về chuồng tránh rét. Đồng thời, vận động các hộ chăn nuôi có chuồng nuôi chưa đảm bảo sử dụng các loại vật liệu để che chắn chuồng nuôi không để gió lùa, mưa ướt; vận động nhân dân chủ động dự trữ thức ăn, tăng cường khẩu phần ăn đủ dinh dưỡng, đảm bảo sức khỏe cho vật nuôi để chống rét, dịch bệnh. …
Trúc Linh