Năm nay, huyện Vân Đồn phấn đấu có 5 xã về đích nông thôn mới thì có tới 4 xã đảo là: Minh Châu, Quan Lạn, Ngọc Vừng và Thắng Lợi. Tháng 12-2014, điện lưới đã đến các xã đảo, giúp các xã hoàn thành được các tiêu chí khó nhất là điện và bưu điện. Với các tiêu chí còn lại, các xã đều đã và đang hoàn thành từ việc phát huy thế mạnh biển đảo.
Trong đó, Quan Lạn là xã phát huy tốt nhất tiềm năng du lịch biển của huyện Vân Đồn. Xã có 2 bãi biển là Sơn Hào và bãi Quan Lạn - Việt Mỹ, hàng năm đón hàng vạn lượt khách vào mùa du lịch. Từ việc phát triển du lịch, người dân hồ hởi xây nhà nghỉ, làm các nghề khác như phục vụ khách du lịch trong các nhà hàng, chạy xe lam đưa đón khách.v.v.. Quan Lạn có nhiều bãi biển, tổng chiều dài ước tính gần 15km, ngoài việc phát triển du lịch tắm biển, nhiều bãi biển có nhiều loài hải sản có giá trị cao, tạo việc làm cho phần đông những lao động từ nuôi trồng khai thác các loài hải sản như ngao, vạng, sá sùng… Các khu vực bãi cỏ mọc um tùm tạo điều kiện cho nhiều hộ phát triển chăn nuôi bò, dê mang lại nguồn thực phẩm dồi dào phục vụ khách vào mùa du lịch. Từ đây, Quan Lạn đã rất thành công trong công tác xoá nghèo, hiện nay số hộ nghèo trên địa bàn xã chỉ còn hơn 3%. Đặc biệt, xã có thôn Tân Lập trước năm 2010 số hộ nghèo 100% thì nay đã giảm xuống còn dưới 10%. Người dân Quan Lạn còn có nghề đánh cá tuyến lộng, tuyến khơi, những chuyến đánh bắt, tàu thuyền thu được rất nhiều cá tạp, sản phẩm này lại tạo việc làm cho nhiều phụ nữ xã từ nghề làm nước mắm và nghề chế biến cá khô. Sản phẩm cá khô Quan Lạn được xã đăng ký trong chương trình OCOP của tỉnh.
Minh Châu cũng đi lên tương tự như xã đảo cận kề là Quan Lạn. Từ năm 2006 trở về trước, Minh Châu là xã nghèo của huyện Vân Đồn, tỷ lệ hộ nghèo thời điểm ấy gần 30%. Bước sang năm 2013, Minh Châu là xã đầu tiên và cũng là xã duy nhất của huyện Vân Đồn đã không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo cũng từ phát triển kinh tế biển đảo. Để phát triển tốt du lịch, người dân Minh Châu rất có ý thức bảo vệ môi trường, xã có khu rừng trâm nguyên sinh rộng 140ha ngay trong quần thể khu dân cư, bà con nhiều thế hệ tự bảo nhau ý thức bảo vệ rừng.
Khi du lịch được đẩy mạnh ở Minh Châu, rừng trâm, bãi biển trở thành thế mạnh của xã thu hút khách du lịch đến với xã đảo, tạo sự thay đổi hoàn toàn đời sống của bà con và tạo việc làm cho hầu hết người dân. Nhiều người trước đây chỉ biết quanh năm chài lưới, quẩn quanh ruộng vườn, giờ đây đã mạnh dạn chuyển sang xây nhà nghỉ để kinh doanh, hay làm các dịch vụ phục vụ du lịch như bán hàng, chạy xe đưa đón phục vụ khách, nấu ăn, tiếp tân trong các nhà nghỉ, khách sạn. Hiện nay, tỷ lệ người trẻ tuổi qua đào tạo ở Minh Châu đã đạt khoảng 70% mà đều là các nghề phục vụ khách du lịch. Từ kinh tế biển đảo giúp cho Minh Châu hoàn thành tốt các tiêu chí 9, 10, 11, 12 trong xây dựng nông thôn mới, đó là tiêu chí nhà ở dân cư, tiêu chí thu nhập, tiêu chí tỷ lệ hộ nghèo, tiêu chí cơ cấu lao động. Hiện nay, cả 2 xã Quan Lạn và Minh Châu đều đã đạt được 17/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới.
Ngọc Vừng có bãi biển Trường Chinh cong hình trăng lưỡi liềm, tuy hàng năm khách đến du lịch ở Ngọc Vừng ít hơn nhiều so với Minh Châu, Quan Lạn, thế nhưng nó cũng hé mở tiềm năng kinh tế du lịch biển - hướng đi bền vững của kinh tế Ngọc Vừng trong tương lai. Hiện nay, Ngọc Vừng lại phát huy thế mạnh biển từ nghề nuôi trồng thuỷ sản, toàn xã có hơn 120 hộ làm nghề này, trong đó có 90 hộ nuôi ốc, 30 hộ nuôi cá song lồng bè, tu hài. Năm 2014, tổng sản lượng thuỷ sản của xã là 1.426 tấn, đạt 102,8% kế hoạch, tăng 3,6% so với cùng kỳ năm trước. Các mô hình nuôi thuỷ sản đã giải quyết được nhiều việc làm, tăng thu nhập rõ rệt cho người dân. Xã vận động người dân coi trọng công tác phòng chống dịch bệnh, tích cực áp dụng KHKT, khuyến khích người dân mở rộng diện tích nuôi theo hướng bền vững. Ngọc Vừng đã đạt được 18/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới.
Đến nay, xã Thắng Lợi đã hoàn thành 13/19 tiêu chí. Biển đóng góp rất lớn trong việc phát triển của người dân xã đảo. Toàn xã có 95% số dân công việc gắn liền với biển như đánh bắt cá, nuôi trồng thuỷ sản, chạy tàu đưa đón khách từ đất liền ra đảo và ngược lại. Tuy việc người dân sống trên sông nước cũng gây ra nhiều khó khăn cho xã khi thực hiện tiêu chí nhà ở, vì hiện nay vẫn còn 95 hộ sống trên biển chưa có nhà. Thế nhưng, việc người dân phát huy tốt các tiềm năng biển đem lại thuận lợi cho xã thực hiện các tiêu chí khác như tiêu chí thu nhập, tiêu chí hộ nghèo, tiêu chí cơ cấu lao động, đặc biệt là tiêu chí y tế. Hầu hết các xã đang xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh đều rất khó vận động người dân mua BHYT, thì người đi biển lại rất tích cực mua vì nó rất thiết thực với đời sống của họ.
Huyện Vân Đồn và xã Thắng Lợi đang từng bước tìm cách tạo quỹ đất cho bà con xây dựng nhà để giúp xã hoàn thành tiêu chí nhà ở dân cư. Đó là tháng 3 năm nay, từ nguồn vốn của huyện, xã đã hoàn thành con đường lớn dài 2km, tổng đầu tư 28 tỷ đồng ở khu vực Cống Đông, giúp 65 hộ dưới sông lên bờ sinh sống, đến nay đã có nhiều hộ làm nhà. Xã cũng đang chờ nguồn vốn để thực hiện chủ trương đổ đất lấp một vùng trũng khoảng 2ha, nhằm đưa được tất cả các hộ dân dưới sông lên bờ.
Năm nay, Vân Đồn dự kiến đón 810.000 lượt khách, doanh thu đạt 620 tỷ đồng. Để hoàn thành việc này, các xã đảo lại tiếp tục phát huy tiềm năng thế mạnh biển đảo, giúp cho Vân Đồn không chỉ hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, mà còn trở thành Đặc khu kinh tế quan trọng của tỉnh và cả nước.
Công Thành
