Những ngày cuối năm Quý Tỵ này, chuyện “nóng nhất” trong các ngân hàng, đặc biệt là tại Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Quảng Ninh có lẽ vẫn là chuyện đổi tiền. Người dân vất vả chờ đợi để được đổi tiền, còn cán bộ ngân hàng thì làm việc cật lực trong những ngày cuối năm cũng chỉ xoay quanh chuyện cung ứng tiền... Thế nhưng, tiền mới được đổi trong dịp cuối năm (đặc biệt là tiền mệnh giá thấp) lại thường không được lưu thông ra thị trường....
* " Toát mồi hôi" vì đổi tiền
Tại NHNN Chi nhánh Quảng Ninh từ gần 1 tháng nay lúc nào cũng trong tình trạng nhộn nhịp khách hàng tới giao dịch đổi tiền. Số lượng khách hàng là tập thể, cá nhân giao dịch mỗi ngày lên tới hàng trăm khách, số tiền quy đổi hàng chục tỷ đồng/ngày. Để đáp ứng nhu cầu của khách hàng, Chi nhánh đã phải huy động nhân lực từ các phòng khác để bổ sung cho phòng Tiền tệ- Kho quỹ, đồng thời thành lập nhiều bàn đổi tiền riêng.
Cán bộ, nhân viên Chi nhánh làm việc liên tục, thế nhưng vẫn khó đáp ứng hết nhu cầu của khách hàng. Khách hàng Nguyễn Mai Hương (phường Hà Tu, TP Hạ Long) cho biết: “Tôi tới đây từ lúc 8 giờ sáng, do lượng khách quá đông nên chờ cũng đã gần 1 tiếng vẫn chưa tới lượt. Nhưng thế vẫn còn may vì do liên hệ trước rồi nên còn đổi được tiền mới, chứ nãy giờ chứng kiến không ít khách hàng phải ra về “tay trắng” vì ngân hàng không còn tiền mới để đổi nữa”. Qua khảo sát cho thấy, khách có nhu cầu đổi tiền mệnh giá 10.000 đồng, 20.000 đồng và 50.000 đồng vẫn là nhiều nhất.
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Văn Đoan, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh Quảng Ninh cho biết: Mặc dù tiền polyme đã qua lưu thông vẫn còn rất mới thế nhưng tâm lý chung của người dân trong dịp năm mới đều muốn sử dụng tiền mới, chủ yếu là để mừng tuổi và đi lễ chùa. Chính vì vậy, cứ vào dịp cuối năm là Ngân hàng vào dịp “cao điểm”. Ngoài bố trí nhân lực bổ sung, chúng tôi còn phải tăng cường quản lý, kiểm soát vì khách giao dịch với tần suất lớn, trong quá trình giao dịch của nhân viên ngân hàng (không làm nhiệm vụ kho quỹ) có thể bị nhầm lẫn, thất thoát tiền. Việc kiểm kê kho quỹ cuối ngày mất rất nhiều thời gian.
Lãnh đạo một ngân hàng thương mại cho biết thêm: Ngoài sức ép tần suất công việc lớn vào dịp cuối năm, cán bộ nhân viên ngân hàng còn thêm “sức ép” từ chuyện người thân, người quen nhờ đổi tiền hộ. Vì họ nghĩ làm ngân hàng thì đổi tiền dễ dàng. Thế nhưng, có khi, chính người làm ngân hàng cũng không có tiền mới sử dụng vào dịp đầu năm.
* Đổi tiền mới mệnh giá thấp: Thói quen nên bỏ
Theo thống kê, hàng năm Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phải bỏ ra hàng trăm tỷ đồng cho việc in tiền mới. Tuy nhiên, không phải tất cả trong số này đều có giá trị lưu thông. Đáng kể nhất là tiền mệnh giá dưới 2.000 đồng thường chỉ có giá trị phục vụ các hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng vào dịp đầu năm. Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Văn Đoan, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh Quảng Ninh cho biết thêm: Hàng năm, NHNN Việt Nam phải bỏ ra khoảng 300 tỷ đồng chỉ để in tiền mới mệnh giá dưới 2.000 đồng. Nếu tính chi phí trung bình để in ấn, phát hành một tờ tiền có mệnh giá dưới 2.000 đồng khoảng 1.500 đồng/tờ. Như vậy, đối với những tờ mệnh giá từ 1.000 đồng trở xuống là nhà nước đã phải bù lỗ phát hành từ 3-5 lần. Chưa kể đến công vận chuyển, bảo quản... Thế nhưng những tờ tiền lẻ này lại không lưu thông được trên thị trường, phải lưu kho bảo quản. Chính vì vậy, hoạt động này lại đang gây ra sự lãng phí rất lớn, đồng thời cũng gây khó khăn cho hệ thống ngân hàng.
Cùng với đó, việc sử dụng tiền lẻ tại các di tích hiện nay cũng đang gây ra những khó khăn nhất định cho các đơn vị quản lý di tích. Bà Nguyễn An Chỉ - Ban quản lý Chùa Long Tiên, TP Hạ Long cho biết: Việc thu gom tiền lẻ mỗi dịp lễ, Tết khá vất vả, BQL đã phải huy động thêm nguồn nhân lực để làm việc này. Cũng có trường hợp do không quản lý được gây ra thất thoát. Người dân có ngân xuyến đặt trước ngôi tam bảo để bái phật, nhưng thực tế đồng tiền đó không cần phải đổi ra tiền lẻ để rải khắp chùa mà chỉ nên đặt ở ban tam bảo hoặc bỏ hòm công đức. Nếu nhiều hơn thì viết giấy công đức, có người sẽ biên vào sổ cho các quí phật tử. Làm điều này sẽ đảm bảo được văn minh nơi thờ tự linh thiêng, tránh được sự lãng phí không cần thiết mà cũng giúp cho BQL di tích quản lý tiền công đức dễ dàng hơn.
Được biết, để hạn chế tình trạng đổi, sử dụng tiền mới trong các khu di tích, đền, chùa, lễ hội, tiết kiệm chi phí xã hội, NHNN Việt Nam chủ trương không in và cung ứng thêm tiền mới mệnh giá từ 2.000 đồng trở xuống, chỉ cung ứng tiền cũ mệnh giá nhỏ phục vụ nhu cầu thanh toán của tầng lớp dân cư. Thực hiện chủ trương này, UBND tỉnh cũng đã có công văn số 312/UBND-TM3 về việc sử dụng đồng tiền Việt Nam hợp lý, đúng chức năng. Theo đó, yêu cầu các ngành chức năng phối hợp với NHNN Chi nhánh tỉnh Quảng Ninh có biện pháp hạn chế và xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh đổi tiền để lấy lãi tại các khu di tích, đền, chùa, lễ hội hoặc kinh doanh trên mạng gây ảnh hưởng xấu đến lưu thông tiền tệ trên địa bàn.
Hồng Nhung
