Tuần lễ Quốc gia ATVSLĐ-PCCN lần thứ 16 năm 2014 với chủ đề “Suy nghĩ và hành động vì mục tiêu không tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, cháy nổ tại nơi làm việc”. Với chức năng chăm lo và bảo vệ quyền lợi người lao động, các cấp công đoàn ở Quảng Ninh đã tích cực tuyên truyền sâu rộng trong CNVC-LĐ về công tác ATLĐ nhằm nâng cao ý thức, nhận thức của người lao động hướng tới một môi trường lao động không tai nạn.
Tai nạn do nhận thức, ý thức hạn chế
Năm 2013, trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã xảy ra 528 vụ TNLĐ làm 537 người bị nạn; trong đó số vụ TNLĐ chết người là 32 vụ, 36 người chết, số người bị thương nặng là 298 người. Cũng trong 2 tháng đầu năm trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 4 vụ TNLĐ nghiêm trọng làm chết 9 người; so với cùng kỳ năm 2013 giảm 1 vụ nhưng số người chết tăng 4 người.
Ông Lại Văn Chiến, Phó Chủ tịch LĐLĐ tỉnh nhận định: Bên cạnh những nguyên nhân khách quan, nguyên nhân chính là do trình độ, kinh nghiệm, tác phong công nghiệp của công nhân còn hạn chế, thiếu thận trọng trong thao tác, chủ quan vi phạm quy trình, quy định kỹ thuật an toàn, phối hợp công việc trong nhóm thợ chưa tốt, dẫn đến tai nạn cho bản thân và cho đồng đội. Hơn nữa, phong trào quần chúng làm công tác BHLĐ chưa phát triển đều khắp, chỉ tập trung ở các doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp có quy mô lớn. Nhận thức về công tác ATVSLĐ của một bộ phận không nhỏ người sử dụng lao động và người lao động còn hạn chế. Một số ngành, địa phương, cơ sở sản xuất, điều kiện làm việc của người lao động vẫn chưa được cải thiện. Môi trường lao động chưa khắc phục được triệt để.
Cũng theo ghi nhận tại tuần lễ kiểm tra ATVSLĐ của tỉnh vừa qua, thì rất nhiều công nhân do cẩu thả, làm việc tuỳ tiện, không chấp hành nghiêm các quy định về BHLĐ. Không chỉ phía người lao động mà thực tế ở nhiều doanh nghiệp ngoài nhà nước tình trạng trốn mua BHLĐ cho người lao động cũng không phải hiếm. Như vậy là để cùng doanh nghiệp, người lao động thực hiện có hiệu quả công tác ATVSLĐ-PCCN thì Công đoàn là một trong những mắt xích vô cùng quan trọng.
Đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn
Để nâng cao nhận thức, ý thức của người lao động trong ATLĐ, Công đoàn các cấp tỉnh đã tập trung tuyên truyền, huấn luyện trong CNVC-LĐ về ATVSLĐ-PCCN như: Tuyên truyền qua sóng phát thanh - truyền hình, viết tin bài; tổ chức hội thảo, hội thi, triển lãm tranh - ảnh; tờ rơi, panô, áp phích... Hàng năm, LĐLĐ tỉnh cũng phối hợp với Ban quản lý Dự án nghiên cứu ứng dụng KHCN An toàn vệ sinh lao động (Tổng LĐLĐ Việt Nam) tập huấn công tác ATVSLĐ cho cán bộ Công đoàn về công tác cải thiện điều kiện làm việc và môi trường lao động. Cán bộ LĐLĐ tỉnh đã trực tiếp tập huấn công tác ATVSLĐ cho hàng trăm cán bộ CĐCS và hướng dẫn, huấn luyện kỹ năng nghiệp vụ cho mạng lưới an toàn vệ sinh viên (ATVSV). Các cấp công đoàn phối hợp cùng chuyên môn đồng cấp tổ chức hàng chục lớp huấn luyện ATVSLĐ-PCCN cho hàng trăm nghìn lượt người lao động tham gia.
Trong phong trào quần chúng làm công tác BHLĐ, LĐLĐ tỉnh đã chú trọng đẩy mạnh phong trào “Xanh - Sạch - Đẹp - Bảo đảm ATVSLĐ”; kiện toàn mạng lưới ATVSV từng bước phù hợp với tình hình phát triển sản xuất và đặc điểm của doanh nghiệp. Đa số các mạng lưới hoạt động có hiệu quả; có 72% các cơ sở có công đoàn thành lập được mạng lưới ATVSV, xây dựng và ban hành được quy chế hoạt động; 86% ATVSV có chế độ phụ cấp hàng tháng trên cơ sở phân loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng ATVSV. Các cấp Công đoàn trong tỉnh đã phối hợp với chuyên môn đồng cấp căn cứ vào tình hình cụ thể của doanh nghiệp để kiện toàn bộ máy làm công tác BHLĐ nói chung và mạng lưới ATVSV nói riêng. Nhìn chung bộ máy làm công tác BHLĐ ở các doanh nghiệp nhà nước đạt yêu cầu theo quy định của pháp luật. Tiêu biểu trong các hoạt động này là công đoàn các cấp TP Hạ Long, Uông Bí, Cẩm Phả, huyện Đông Triều… hàng năm ngoài tuyên truyền, huấn luyện còn phát động các phong trào thi đua đảm bảo ATVSLĐ-PCCN trong CNLĐ.
Vai trò của tổ chức công đoàn còn có tác động rõ rệt trong việc phối hợp cùng ngành chức năng kiểm tra, giám sát việc thi hành pháp luật về ATVSLĐ ở các doanh nghiệp trong tỉnh. Thường niên, LĐLĐ tỉnh đã phối hợp tốt với Sở LĐ-TB&XH và các sở, ban, ngành liên quan xây dựng và thực hiện chương trình thanh tra, kiểm tra BHLĐ ở các cơ sở SXKD, đơn vị, doanh nghiệp; tổ chức tuần lễ quốc gia về ATVSLĐ-PCCN; xây dựng chương trình phối hợp với Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam hỗ trợ giảng viên tập huấn cho mạng lưới ATVSV các doanh nghiệp ngành Than; ban hành quy chế thăm gia đình đoàn viên, CNVC-LĐ bị chết và bị thương nặng trong các vụ TNLĐ, kịp thời động viên gia đình nạn nhân bị nạn…
Tuy nhiên, theo ông Lại Văn Chiến, Phó Chủ tịch LĐLĐ tỉnh, mặc dù đã có sự vào cuộc tích cực của công đoàn trong công tác ATVSLĐ-PCCN, thế nhưng ở nhiều nơi công tác ATLĐ với sự tham gia phối hợp thực hiện của CĐCS còn hạn chế do một số doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chưa quan tâm nhiều đến công tác ATVSLĐ; chưa bố trí người theo dõi hoặc phân công cán bộ làm công tác ATVSLĐ. Bộ máy cán bộ làm công tác BHLĐ hiện nay ở các cấp công đoàn còn rất thiếu và yếu về cả chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng chủ yếu hoạt động kiêm nhiệm, nhiều người chưa được huấn luyện về nghiệp vụ công tác ATVSLĐ. Vì vậy, cũng cần có các chế tài và biện pháp xử lý nghiêm đối với các doanh nghiệp không thực hiện đúng, đủ pháp luật về ATVSLĐ; không thực hiện nghiêm túc chế độ khai báo điều tra TNLĐ. Bên cạnh đó, công đoàn ở các đơn vị cần tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền về ATVSLĐ cho người lao động nhằm nâng cao ý thức, nhận thức của người lao động hướng tới một môi trường lao động không tai nạn; các đơn vị cần tăng cường nghiên cứu khoa học ứng dụng về công tác ATVSLĐ; nghiên cứu cải thiện môi trường làm việc; đầu tư trang thiết bị hiện đại; chú trọng nghiên cứu các phương tiện hỗ trợ hoạt động của cán bộ làm công tác ATVSLĐ và ATVSV...
Thanh Hằng
