Chuyện không chỉ của Hiên
Phạm Thị Hiên, sinh năm 1987, người dân tộc Tày, hiện đang sinh sống cùng gia đình tại khu 6, thị trấn Ba Chẽ, là người đã từng tốt nghiệp loại khá của Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Hiên là một trong 21 trường hợp sinh viên hệ cử tuyển của huyện Ba Chẽ đang trong trạng thái “chờ việc làm”, tính đến thời điểm này. Phạm Thị Hiên chia sẻ: “Sau khi nhận bằng cử nhân, tôi đã ở nhà một năm để chờ huyện bố trí sắp xếp công việc nhưng chờ mãi vẫn không được. Sau đó, tôi xin làm hợp đồng ngắn hạn tại Trạm Khuyến nông thuộc Phòng NN&PTNT huyện. Mỗi lần huyện có chỉ tiêu thi tuyển công chức, viên chức với chuyên ngành phù hợp, tôi đều đăng ký tham gia thi. Tuy nhiên, cả hai lần thi đều không đỗ và hiện tại bây giờ chỉ ở nhà trông con thôi... Nhiều lúc, tôi cũng cảm thấy hơi chán nản. Chúng tôi chỉ mong muốn tỉnh, huyện sẽ sớm có cơ chế, chính sách đặc thù, tạo điều kiện và trao cơ hội cho những sinh viên cử tuyển như chúng tôi sớm có việc làm phù hợp”.
Do không được bố trí việc làm sau khi tốt nghiệp, không ít trường hợp sinh viên cử tuyển là cử nhân kế toán, sư phạm, y, dược… đã đi làm công nhân ở các nhà máy, khu công nghiệp trong và ngoài tỉnh. Số còn lại ở nhà nối nghiệp gia đình làm nông - lâm nghiệp. Đây là một lãng phí rất lớn cho bản thân người học theo hệ cử tuyển và sự đầu tư của Nhà nước. Riêng trong giai đoạn 2011-2014, tỉnh đã chi hơn 8 tỷ đồng cho việc đào tạo theo chế độ cử tuyển đối với học sinh là người DTTS miền núi đi học đại học, cao đẳng, trung cấp. Còn đối với bản thân người học, gia đình của họ cũng đã phải bỏ ra một chi phí không hề nhỏ để nuôi ăn học, trong đó nhiều hộ gia đình phải đi vay ngân hàng. Hiện tại, trong số 233 sinh viên hệ cử tuyển đã ra trường, toàn tỉnh vẫn còn 87 trường hợp chưa có việc làm, bao gồm 66 đại học, 7 cao đẳng và 14 trung cấp mầm non.
Không thể để “khó cứ hoàn khó”
| Hiện Quảng Ninh có 87 trường hợp là sinh viên cử tuyển đang trong trạng thái chờ việc làm. Trong lúc chờ việc, có người đã về nối nghiệp gia đình làm nghề nông, người thì đã vào làm công nhân tại các nhà máy, khu công nghiệp trong và ngoài tỉnh. Điều này đã và đang gây lãng phí rất lớn cho cả người học và sự đầu tư của Nhà nước. |
Lý giải về sự khó khăn trong bố trí việc làm cho sinh viên cử tuyển, ông Lãnh Thế Vinh, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh, cho biết: Theo Nghị định 134 của Chính phủ, người học theo chế độ cử tuyển sau khi tốt nghiệp sẽ được tiếp nhận và phân công công tác. Trong khi đó, theo quy định của Luật Công chức và Viên chức, việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức, viên chức phải thực hiện thi tuyển hoặc xét tuyển. Mà trên thực tế, trong các đợt thi tuyển, xét tuyển công chức, viên chức thì năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của sinh viên cử tuyển không đọ được với nhiều sinh viên khác có kết quả học tập cao hơn, năng lực chuyên môn cao hơn. Bên cạnh đó, để đáp ứng nhu cầu công việc, nhiều vị trí công việc dự kiến dành cho sinh viên cử tuyển đã được bố trí trong thời gian đối tượng này còn đang học. Do đó khi sinh viên cử tuyển ra trường, không còn vị trí việc làm này nữa. Đặc biệt là trong những năm gần đây, chỉ tiêu biên chế không tăng, các ngành, các địa phương trên địa bàn tỉnh thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế theo Đề án 25 khiến việc sắp xếp, bố trí công việc cho sinh viên cử tuyển càng thêm khó khăn hơn.
Để khắc phục tình trạng này, hiện tỉnh đang giao Ban Dân tộc chủ trì phối hợp cùng Sở Nội vụ, Sở GD-ĐT và các ngành liên quan khác nghiên cứu xây dựng cơ chế đặc thù để giải bài toán sinh viên cử tuyển thất nghiệp sau khi ra trường. Trong đó, đáng chú ý có phương án cộng thêm điểm ưu tiên cho sinh viên cử tuyển khi thi tuyển, xét tuyển công chức, viên chức vào các xã khu vực 2, khu vực 3 và được miễn thi môn ngoại ngữ. Đồng thời, sẽ rà soát các đối tượng nghỉ hưu, chuyển công tác trong năm để ưu tiên bố trí một số vị trí việc làm nhất định cho đối tượng cử tuyển; rà soát đối tượng nghỉ hưu trong vòng 5 năm tới, tạo điều kiện cho đối tượng cử tuyển được làm hợp đồng, bồi dưỡng để tiến tới có thể thay thế vị trí này… Bên cạnh đó, quan tâm giới thiệu, sắp xếp cho các em sau khi tốt nghiệp vào làm việc tại các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp trên địa bàn…
Mặc dù nhiều phương án, giải pháp được đưa ra, song để giải được bài toán bố trí việc làm cho sinh viên cử tuyển vẫn còn rất nan giải bởi vướng mắc trong quy định của pháp luật. Tuy vậy, các ngành chức năng của tỉnh cũng cần tích cực nghiên cứu để sớm có một chính sách đặc thù cho đối tượng cử tuyển, trước mắt nhằm giải quyết “tồn đọng” 87 trường hợp sinh viên cử tuyển đang thất nghiệp như hiện nay. Về lâu dài, việc đào tạo cử tuyển hoặc chính sách khác trong đào tạo nguồn nhân lực vùng đặc biệt khó khăn, vùng DTTS, cần phải xác định rõ nhu cầu nhân lực, gắn đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực để việc thực hiện những chính sách này hiệu quả, tránh lãng phí.
Phương Thúy
