Năm 2014, trong bối cảnh vẫn còn nhiều khó khăn tác động đến thu ngân sách nhà nước (NSNN), ngay từ đầu năm, UBND tỉnh đã chủ động điều hành chặt chẽ các ngành, địa phương, động viên sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ của cộng đồng DN và nhân dân thực hiện các giải pháp tăng cường quản lý thu, chống thất thu và đã thực hiện thắng lợi nhiệm vụ thu ngân sách đặc biệt là thu nội địa.
Giải pháp hay, cách làm mới
Năm 2014, chỉ tiêu thu ngân sách của tỉnh được HĐND tỉnh thông qua là 32.491 tỷ đồng. Trong đó, số thu nội địa 13.617 tỷ đồng, số thu XNK đạt 18.750 tỷ đồng. Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ thu ngân sách trong bối cảnh khó khăn hiện nay, tỉnh đã có nhiều giải pháp hay, cách làm mới để hoàn thành xuất sắc chỉ tiêu đề ra.
Xác định rõ trách nhiệm vượt khó khăn, thử thách, quyết tâm thực hiện nhiệm vụ được giao, ngay từ đầu năm, tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt các cấp, các ngành, các địa phương trong công tác điều hành thu, chi ngân sách. Tỉnh đã thành lập và phát huy hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo tăng cường điều hành thu, chi ngân sách từ tỉnh tới các địa phương. UBND tỉnh đã triển khai thực hiện quyết liệt các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu. Tổ chức các buổi làm việc với cộng đồng các doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp. Làm việc trực tiếp tại doanh nghiệp thuộc lĩnh vực công nghiệp, xây dựng, du lịch, thương mại và nông lâm ngư nghiệp, và đã giải quyết nhiều việc vướng mắc ngay tại buổi làm việc. Tỉnh cũng đã dành 200 tỷ đồng ngân sách hỗ trợ các doanh nghiệp triển khai ứng dụng khoa học công nghệ sản xuất kinh doanh; chỉ đạo ngành ngân hàng thực hiện điều chỉnh giảm lãi suất cho vay của 87% tổng dư nợ trên địa bàn xuống dưới 13%/năm, hiện chỉ còn 180 tỷ đồng doanh nghiệp vay nằm trong hạn mức lãi suất trên 15%, chiếm 3% trong tổng dư nợ. Mặt khác tăng cường hiệu quả sử dụng đất, coi đây là biện pháp quan trọng để tăng nguồn thu ngân sách năm 2014. Tỉnh đã kiên quyết thu hồi các dự án mà chủ đầu tư vi phạm Luật Đất đai để giao cho các chủ đầu tư có đủ tiềm năng và có nhu cầu đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh cùng với hàng loạt giải pháp khác như đổi mới chính sách thu hút vốn đầu tư, đa dạng các hình thức đầu tư, giải quyết việc làm cho hàng ngàn lao động nhằm tác động tích cực thúc đẩy sản xuất, kinh doanh tạo nguồn thu cho ngân sách.
Cùng với sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, cả hệ thống chính trị, đặc biệt là các ban của Hội đồng Nhân dân, các ban Đảng, đoàn thể đã quan tâm chỉ đạo cấp uỷ và chính quyền địa phương tăng cường thực hiện công tác chỉ đạo thu ngân sách. HĐND tỉnh đã tổ chức các đoàn giám sát để đôn đốc công tác thu, rà soát các nhiệm vụ chi tại các ngành, các địa phương, qua công tác giám sát phát hiện nhiều khoản thu chưa sát với thực tế hoạt động của doanh nghiệp, từ đó kiến nghị với Cơ quan Thuế sửa đổi, điều chỉnh những điểm chưa phù hợp, góp phần tăng thu ngân sách, nhất là khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh và tiền thuê đất của các doanh nghiệp ngành Than. Ngành Thuế đã tích cực cải cách thủ tục hành chính, cải cách quy trình, hồ sơ, thủ tục nộp thuế nhằm rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục thuế cho doanh nghiệp, người dân. Các địa phương đã tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và tổ chức khai thác tốt các nguồn thu, nhất là từ hoạt động dịch vụ; có giải pháp thiết thực tăng thu từ các dự án đã giao đất, phí, lệ phí và giải quyết dứt điểm các khoản nợ đọng, nhất là nợ đọng tiền sử dụng đất dự án các khu đô thị…
Kết quả vượt bậc
Thu nội địa tăng 2.259 tỷ đồng so với kế hoạch và đạt cao nhất từ trước tới nay đã góp phần bù đắp cho phần hụt thu của xuất nhập khẩu (giảm 1.750 tỷ đồng so với kế hoạch). Đây là kết quả có ý nghĩa hết sức quan trọng, là cơ sở để tỉnh có thêm nguồn lực triển khai các chương trình, dự án động lực, đảm bảo an sinh xã hội và tạo tiền đề triển khai thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế - xã hội những năm tiếp theo. Cơ cấu nguồn thu nội địa của tỉnh trong năm 2014 đã thể hiện rõ nét kết quả đổi mới mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”, giảm dần sự lệ thuộc nguồn thu vào khai thác than, khai thác khoáng sản và ngành công nghiệp nặng. Đối với hoạt động sản xuất - kinh doanh than, năm 2014, thu nộp ngân sách từ các hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh đạt 7.505 tỷ đồng, chiếm 47% cơ cấu nguồn thu nội địa của tỉnh, tỷ lệ này đã giảm mạnh so với các năm trước (năm 2011, khoản thu từ than chiếm tới 67% số thu nội địa toàn tỉnh; năm 2012, tỷ lệ này giảm xuống 55% và năm 2013, tỷ lệ này còn chiếm 51%).
Đóng góp vào kỷ lục thu nội địa năm 2014 của tỉnh không thể không nhắc đến khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Mặc dù chỉ tiêu Bộ Tài chính giao cho tỉnh Quảng Ninh cao hơn các địa phương khác trong khu vực song với sự nỗ lực vượt khó của các doanh nghiệp và sự vào cuộc mạnh mẽ của các cấp, các ngành trong công tác quản lý, đôn đốc thu thuế, thu nộp ngân sách của các doanh nghiệp này đã đạt con số 1.440 tỷ đồng, tăng 3% so với chỉ tiêu dự toán và chiếm 9% thu nội địa toàn tỉnh. Các nhà máy điện có số nộp ngân sách đạt 840 tỷ đồng, chiếm 5% tổng thu nội địa toàn tỉnh. Dự kiến trong thời gian tới, đóng góp của ngành Điện cho ngân sách tỉnh sẽ ngày càng tăng do nhu cầu tiêu thụ điện của cả nước tăng mạnh, các nhà máy điện sau giai đoạn đầu tư, đi vào hoạt động và dần ổn định, tạo nguồn thu mới ổn định cho NSNN. Bên cạnh đó, từ các giải pháp, nâng cao chất lượng hoạt động dịch vụ du lịch trên địa bàn tỉnh, đóng góp của ngành Du lịch trong các năm gần đây vào thu ngân sách tỉnh đã tăng trưởng đáng kể (năm 2011: 2,6%, năm 2012: 2,8%, năm 2013: 4%). Đặc biệt, số thu năm 2014 đạt 830 tỷ đồng, chiếm 5,2% số thu nội địa toàn tỉnh…
Nhìn từ kết quả thu NSNN trên địa bàn năm 2014 nói chung và thu nội địa nói riêng đã thể hiện sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở trong công tác chỉ đạo, đôn đốc thu NSNN. Trong đó nòng cốt là các đơn vị trong khối tài chính, UBND các cấp, sự đồng thuận của các doanh nghiệp. Đây là điều kiện hết sức quan trọng để tỉnh có thêm nguồn lực triển khai các chủ trương lớn theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII đề ra, là tiền đề quan trọng để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2020, Quảng Ninh trở thành tỉnh dịch vụ, công nghiệp hiện đại, giữ vai trò là một trong những đầu tàu kinh tế của miền Bắc, là địa phương đi đầu trong cả nước về đổi mới mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”.
Lê Hải
