Từ khi được thành lập, Trung tâm học tập cộng đồng (TTHTCÐ) xã Hải Lạng (Tiên Yên) không chỉ có vai trò giúp người dân trong xã được học tập thường xuyên mà còn trang bị kiến thức nhiều mặt, góp phần xoá đói, giảm nghèo, tăng năng suất lao động, giải quyết việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nông thôn, nâng cao chất lượng cuộc sống...
Hải Lạng là xã vùng thấp của huyện Tiên Yên. Ngành nghề chính trong xã là nông nghiệp và nuôi trồng thuỷ sản. Hiện tỷ lệ hộ nghèo vẫn chiếm trên 25%. Năm 2005, khi tỉnh có chủ trương thành lập các TTHTCĐ, xã đã dành rất nhiều nguồn lực để cho ra đời mô hình này. TTHTCĐ của xã được sử dụng hội trường có sức chứa 200 chỗ ngồi để làm nơi tổ chức các lớp học; được trang sắm tủ đựng tài liệu; phòng đọc sách; máy vi tính… Bên cạnh đó, xã đã thành lập Ban chỉ đạo gồm 14 thành viên đều có trình độ văn hoá từ THCS trở lên và được chia làm 4 ban chuyên môn (Văn hoá xã hội; khoa học kỹ thuật; thời sự và đường lối chính sách pháp luật; giáo dục cơ bản). Một thuận lợi nữa là cả 12 thôn trong xã đều có nhà văn hoá. Đây là hệ thống chân rết đắc lực để TTHTCĐ xã triển khai hoạt động tuyên truyền, phổ biến các kiến thức về khoa học, kỹ thuật, pháp luật...
Hàng năm, ban giám đốc và ban chỉ đạo TTHTCĐ xã luôn nghiên cứu kỹ Quy chế tổ chức và hoạt động của trung tâm; vận dụng linh hoạt vào điều kiện hiện có của địa phương để đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng hoạt động. Trên cơ sở đánh giá sát năng lực từng thành viên, ban giám đốc phân công nhiệm vụ từng thành viên cho phù hợp; làm tốt công tác tham mưu với cấp uỷ về tăng cường cơ sở vật chất; phát huy vai trò của Hội khuyến học xã, phụ huynh và công tác xã hội hoá giáo dục. Được sự quan tâm chỉ đạo của Phòng GD&ĐT huyện, của lãnh đạo xã, TTHTCĐ xã Hải Lạng đã hoạt động khá tích cực và hiệu quả. TTHTCĐ xã đã tập trung tổ chức tốt các hoạt động dạy và học, nhằm duy trì và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục THCS, phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi; phối hợp với tổ chức Suma (Nhật Bản), Phòng Nông nghiệp huyện triển khai các chương trình khuyến công, khuyến nông, khuyến ngư và các dự án trồng rừng, chuyển giao công nghệ; thực hiện tốt chương trình xoá đói, giảm nghèo tại địa phương. Bên cạnh đó, tổ chức các hoạt động giao lưu văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao, đọc sách báo, tư vấn khuyến học, giáo dục cho mọi người dân địa phương phòng chống các tệ nạn xã hội; điều tra nhu cầu học tập của cộng đồng để xây dựng nội dung và hình thức học tập phù hợp. Chỉ riêng năm 2011, TTHTCĐ xã Hải Lạng đã mở được 14 lớp chuyển giao kỹ thuật cho 1.236 lượt người trong xã; 2 lớp với 120 lượt người để tuyên truyền về phòng, chống buôn bán người; Luật hôn nhân và gia đình, các biện pháp phòng trừ dịch bệnh; chăm sóc trẻ em… Ngoài ra, Trung tâm còn kết hợp với 3 trường trên địa bàn xã làm tốt công tác điều tra đối tượng trẻ, mở các lớp học từ cơ sở lẻ đến khu chính; triển khai tham gia lễ hội người Tày; phong trào xây dựng nông thôn mới, xây dựng gia đình văn hoá...
Sự tham gia tích cực của TTHTCĐ đã góp phần đáng kể vào bước phát triển của xã. Số gia đình văn hoá trong xã hàng năm đều đạt trên 70%; giảm hẳn tệ nạn xã hội. 100% người trong độ tuổi từ 15 đến 35 biết chữ. Từ năm 2005-2011 xã Hải Lạng luôn đạt chuẩn phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi; giữ vững kết quả phổ cập GD THCS từ năm 2004 đến nay. Đặc biệt, hoạt động của TTHTCĐ cũng có những tác động tích cực đến kết quả kinh tế của địa phương. Từ những kiến thức về KHKT được chuyển giao, bà con đã chủ động phát triển các mô hình kinh tế. Theo đó, diện tích nuôi trồng thuỷ sản, gieo trồng cho năng suất, sản lượng cao; đàn gia súc, gia cầm tăng về số lượng và không xảy ra dịch bệnh.
Theo ông Đinh Văn Khuây, Giám đốc TTHTCĐ xã Hải Lạng: TTHTCĐ đã góp phần rất lớn trong việc đưa kiến thức đến tận những người dân; đặc biệt là những lao động không có điều kiện tới trường chính quy và những người nghèo, những người trong các nhóm yếu thế rất ít có cơ hội học tập. Với ý nghĩa đó, có thể khẳng định: Nếu không có các Trung tâm học tập cộng đồng cắm sâu trên địa bàn xã, phường và thị trấn, bắt rễ vào từng thôn, khu… thì không thể nói đến việc thực hiện khẩu hiệu “ai cũng học tập”, và không thể xây dựng thành công xã hội học tập.
Vĩ An
