Nhằm giúp 90 hộ dân các thôn Làng Ngang, Nà Thủng, Tầm Làng, Sán Cáu, Trúc Tùng, Nà Pá (xã Quảng An, huyện Đầm Hà) di dời khỏi vùng có nguy cơ bị sạt lở vào mùa mưa lũ, cuối năm 2011, Dự án Khu tái định cư phục vụ di dân xã Quảng An được khởi công. Công trình có diện tích gần 50.800m2, tổng đầu tư hơn 19 tỷ đồng.
Dự án gồm các hạng mục: Khu đất tái định cư, hệ thống đường giao thông, hệ thống tiêu thoát nước, cấp nước, trường học, nhà văn hoá thôn, điện v.v.. Thời gian hoàn thành Dự án cuối năm 2012. Tuy nhiên, đến nay công trình vẫn dang dở với nhiều lý do. Theo ông Hoàng Tiến Dũng, Giám đốc Ban Quản lý dự án công trình huyện: Do khu vực thi công công trình có mấy ngôi mộ mới chôn chưa đủ thời gian để cải táng, di chuyển nên đành phải chờ. Công trình thi công gặp lượng đất đá lớn gấp nhiều lần so với thiết kế, phải bổ sung phương án nổ mìn phá đá. Do lượng mưa nhiều và kéo dài…
Mỗi khi mùa mưa bão đến, cán bộ xã Quảng An và huyện Đầm Hà đều rất lo lắng, bởi có đến gần 100 hộ các thôn trên nằm ở khu vực dễ sạt lở. Cứ chuẩn bị đến ngày mưa bão là lực lượng dân quân, cán bộ xã phải đi đến các thôn vận động, chuyển đồ đạc cho người dân về trung tâm xã, rồi lại vận động các hộ có nhà kiên cố cho họ ở nhờ mấy hôm. Các thôn đều nằm ở xa trung tâm xã, giao thông đi lại khó khăn, nên không dễ dàng cứu hộ trong mùa mưa bão khi sự cố xảy ra. Như thôn Tầm Làng cách trung tâm xã khoảng 16km, trong đó có tới 7-8km đường đi bộ cũng khó, nếu trời mưa phải “lò dò” từng bước. Cán bộ xã muốn vào Tầm Làng phải chuẩn bị cho chuyến đi mấy ngày và không quên xem dự báo thời tiết.
Vậy mà, theo lãnh đạo xã, hầu hết các hộ dân không mặn mà lắm với việc xây dựng công trình này. Ông Nguyễn Văn Chinh, Bí thư Đảng uỷ xã cho biết: “Đa phần các hộ dân trong danh sách tái định cư đưa ra những yêu cầu không hợp lý, như chuyển sang nơi ở mới nhưng không được thu hồi đất ở nơi ở cũ, hoặc chỉ chuyển người già, trẻ em sang nơi ở mới, còn người có sức khoẻ vẫn ở nơi ở cũ. Xã cũng đã tích cực tuyên truyền vận động, đồng thời phản ánh nguyện vọng của các hộ dân lên huyện”. Ông Lỷ Say Phún, là người có uy tín ở thôn Làng Ngang cho biết: “Tôi đã tham khảo ý kiến của bà con, họ đều cho rằng, chuyển ra khu tái định cư sẽ không có ruộng cấy, vì phần ruộng, đất ở thôn cũ bị thu hồi, như thế lấy gì mà sinh sống. Đa phần bà con chỉ biết làm rừng, làm ruộng, không biết làm nghề gì khác. Nếu như chuyển đến nơi ở mới mà vẫn được làm ruộng ở nơi ở cũ thì họ mới chấp nhận”. Một cán bộ xã cho biết: “Chúng tôi không được phép cấp 2 sổ đỏ cho 1 hộ dân. Còn việc cấp ruộng mới cho cả 90 hộ dân khi đến khu tái định cư cũng không được, vì ruộng đã được cấp hết cho các hộ dân khác rồi…”. Nhiều ý kiến cho rằng, xã và huyện cần có các phương án tính trước khi di dân, như phối hợp dạy nghề cho người dân, để họ có việc làm, ổn định cuộc sống khi ra nơi ở mới. Nhưng dù có tính đến thì cũng không dễ, bởi hiện ở xã không có khu công nghiệp nào để thu hút lao động, hầu hết các công việc của người dân gắn liền với ruộng đất, nhưng đất ruộng thì đều đã có chủ…
Như thế, việc chuyển các hộ dân sang khu tái định cư ở xã Quảng An hiện vẫn “dùng dằng”, không biết liệu tất cả các hộ dân có đến nơi ở mới khi khu tái định cư hoàn thành, dù Dự án tuy muộn nhưng đã bắt đầu khởi công. Về vấn đề này, cũng theo ông Hoàng Tiến Dũng, Giám đốc BQL dự án công trình huyện: “Huyện sẽ cố gắng khắc phục khó khăn để hoàn thành sớm nhất khu tái định cư, đồng thời phối hợp với xã vận động người dân và tạo điều kiện tốt nhất để họ ra nơi ở mới”.
Anh Vũ
