Nhằm đảm bảo an toàn thực phẩn (ATTP), đưa người tiêu dùng tiếp cận với sản phẩm nông nghiệp sạch, đồng thời đẩy mạnh tiêu thụ, mang lại lợi ích cho người kinh doanh, từ tháng 9-2016, Sở NN&PTNT đã triển khai các hoạt động xác nhận sản phẩm an toàn.
Theo quy định, tất cả các cơ sở kinh doanh sản phẩm nông nghiệp (siêu thị, chợ truyền thống, cửa hàng tự do...) nếu đủ điều kiện thì đều có quyền yêu cầu xác nhận sản phẩm an toàn cho mình. Thủ tục để được cấp giấy chứng nhận sản phẩm an toàn cũng khá đơn giản, đơn vị, doanh nghiệp chỉ cần có đơn đề nghị, còn lại các khâu xác định nguồn gốc xuất xứ sản phẩm, lấy mẫu sản phẩm để phân tích các tiêu chí an toàn, cấp logo, biển hiệu chứng nhận sản phẩm an toàn... đều do đơn vị chức năng thực hiện. Các sản phẩm đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận sản phẩm an toàn sẽ có giá trị trong vòng 1 năm, được dán logo lên sản phẩm; cơ sở bán sản phẩm an toàn được đặt biển hiệu giới thiệu do đơn vị chức năng cấp.
Mặc dù việc xác nhận sản phẩm an toàn là hoạt động mới, song cũng đã được Sở NN&PTNT triển khai khá tích cực, trong đó đã rà soát tất cả các cơ sở sản xuất, kinh doanh đủ điều kiện ATTP; tuyên truyền, phổ biến tới các đơn vị và vận động đăng ký xác nhận sản phẩm an toàn... Tuy nhiên, qua gần 6 tháng triển khai, đến thời điểm này, toàn tỉnh mới có 2 đơn vị sản xuất, kinh doanh tham gia xác nhận sản phẩm an toàn. Đó là cơ sở kinh doanh thực phẩm Linh Lam (TP Hạ Long) với 2 sản phẩm bí xanh và rau mầm; cơ sở sản xuất rau thuỷ canh 188 Mạo Khê (TX Đông Triều) với 5 sản phẩm rau thuỷ canh. Theo đánh giá của đơn vị chức năng, kết quả này còn quá thấp, chưa tương xứng với số lượng các cơ sở kinh doanh sản phẩm nông nghiệp đủ điều kiện, cũng như những nông sản chất lượng trên địa bàn. Điều đáng nói, 2 đơn vị Linh Lam và 188 Mạo Khê nói trên là “gương mặt” khá mới và quy mô nhỏ trong hệ thống hàng trăm đơn vị kinh doanh nông sản của tỉnh. Trong đó đến thời điểm này, tất cả các đơn vị lớn, có tiềm năng chưa tham gia xác nhận sản phẩm an toàn. Tiêu biểu như rau sạch Việt Long, Song Hành, Hoa Phong, Hà Tân; trứng gà Tân An; các đơn vị sản xuất chả mực ở Hạ Long...
Tìm hiểu về nguyên nhân của việc này được biết, các cơ sở kinh doanh nông sản không mặn mà việc xác nhận sản phẩm an toàn do doanh nghiệp phải bỏ chi phí phân tích mẫu. Thông thường ở mức 500.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với 1 mẫu đơn tính, 2 triệu đồng đối với mẫu đa vi lượng và mỗi sản phẩm lấy mẫu 1 lần trong 1 năm (nếu không có phát sinh về vấn đề thiếu vệ sinh ATTP của sản phẩm). Tuy nhiên, theo đại đa số hộ kinh doanh, đây cũng không phải là mấu chốt của vấn đề khiến các hộ kinh doanh nông sản không mặn mà với việc xác nhận sản phẩm an toàn mà quan trọng hơn cả là các đơn vị chưa nắm được hết tinh thần, ý nghĩa của việc xác nhận sản phẩm an toàn. Việc xác nhận sản phẩm an toàn dựa trên tinh thần tự nguyện, chỉ được thực hiện khi các cơ sở kinh doanh có yêu cầu, chủ động đề xuất với cơ quan chuyên môn. Bên cạnh đó, không ít các nông sản được bày bán tại các cơ sở kinh doanh có khâu sản xuất ban đầu, chế biến, nguồn gốc xuất xứ... còn chưa thực sự rõ ràng, minh bạch, dẫn đến khó khăn trong việc xác nhận sản phẩm an toàn. Cùng với đó, dưới góc độ Sở NN&PTNT chỉ có thể xác nhận sản phẩm an toàn cho nông sản, trong khi đó hầu hết các cơ sở kinh doanh lại bày bán đa dạng sản phẩm, liên quan đến nhiều ngành quản lý, khiến cho các sản phẩm được xác nhận sản phẩm an toàn chưa thực sự được chú trọng.
Xác nhận sản phẩm an toàn là xu hướng tất yếu, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng sản phẩm chất lượng, đảm bảo vệ sinh ATTP của người tiêu dùng. Tuy nhiên, từ kết quả còn thấp nói trên cho thấy để đẩy mạnh hoạt động xác nhận sản phẩm an toàn các đơn vị chức năng cần phải tăng cường tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức cho các hộ kinh doanh về nội dung này; chuẩn bị về nhân lực, vật lực để thực hiện, hướng dẫn cụ thể cho đơn vị kinh doanh trong quá trình triển khai. Trong thời điểm việc xác nhận sản phẩm an toàn còn khá mới mẻ như hiện nay, tỉnh nên tiếp tục hỗ trợ chi trả kinh phí lấy mẫu sản phẩm. Cùng với đó là việc đẩy mạnh hình thành các chuỗi sản xuất nông nghiệp, làm tiền đề để xác nhận sản phẩm an toàn. Theo báo cáo của Sở NN&PTNT, trong năm 2017, đơn vị sẽ triển khai 4 chuỗi, trong đó ngay sau quý I phấn đấu hoàn thành xác nhận sản phẩm an toàn cho Công ty CP Đầu tư Song Hành.
Việt Hoa
