Những năm qua, thực hiện chính sách thu hút đầu tư, thu hút nguồn nhân lực nên số lượng lao động ở Quảng Ninh đã tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, để thu hút và giữ chân người lao động thì đồng nghĩa với việc cần chăm lo đảm bảo tốt đời sống người lao động trong đó có yếu tố đời sống tinh thần.
“Khát” một sân chơi
Thời gian qua, mặc dù Quảng Ninh đã thực hiện nhiều chương trình nhằm chăm lo đời sống văn hoá tinh thần cho lực lượng công nhân, nhưng các hoạt động văn hoá tinh thần của người lao động nhìn chung vẫn còn nhiều khó khăn, nghèo nàn. Do áp lực công việc nên sau giờ làm việc, công nhân dành nhiều thời gian ngủ bù lấy lại sức. Hầu hết “chương trình” giải trí hàng ngày của công nhân buổi tối tụ tập tán ngẫu, xem ti vi, chơi game trên điện thoại di động… Trong khi đó phần lớn các hoạt động văn hoá, thể thao cộng đồng lại chỉ được tổ chức vào các dịp lễ, Tết mà công nhân trực tiếp sản xuất đến tham gia sinh hoạt văn hoá tinh thần lại quá ít.
Thực tế, ngoài các đơn vị ngành Than và các doanh nghiệp Trung ương đóng trên địa bàn có các thiết chế văn hoá thể thao cho người lao động và các hoạt động văn hoá tinh thần được tổ chức thành nền nếp thì hầu hết ở các KCN hoặc nơi tập trung đông công nhân, tối về, công nhân phải sinh hoạt trong những căn nhà trọ chật chội, thiếu thốn đủ thứ, đời sống tinh thần thì nghèo nàn. Để đáp ứng phần nào nhu cầu đời sống tinh thần cho người lao động, thời gian qua LĐLĐ tỉnh đã chỉ đạo các cấp công đoàn trên địa bàn tỉnh phát triển các hoạt động, phong trào VHVN, TDTT trong CNVC-LĐ nhằm tạo ra một sân chơi lành mạnh, nâng cao chất lượng đời sống tinh thần cho người lao động. Thông qua các phong trào này, các cấp công đoàn trên địa bàn tỉnh có những cách làm hay, mô hình mới như: Hoạt động Cụm VHTT CNVC-LĐ; thành lập các câu lạc bộ (CLB) nữ CNLĐ xa nhà, CLB khiêu vũ, thành lập tủ sách pháp luật công đoàn, tổ chức chương trình Sân chơi truyền hình CNVC-LĐ với pháp luật... Bên cạnh đó, nhiều hoạt động văn hoá tinh thần khác được các cấp công đoàn thực hiện mang lại hiệu quả, dấu ấn sâu sắc đối với CNVC-LĐ Quảng Ninh như: Hội thi CNVC-LĐ tìm hiểu quê hương Quảng Ninh 50 năm xây dựng và phát triển; sáng tác ca khúc về CNLĐ, Công đoàn Quảng Ninh hay chương trình Vinh quang Công đoàn Việt Nam vừa qua đã thu hút hàng nghìn người dân cùng CNLĐ tập trung về Quảng trường 12-11, TP Cẩm Phả. Vinh dự là một trong số những cán bộ, công nhân Công ty Mông Dương dự buổi lễ, anh Lưu Văn Tài chia sẻ: “Tổ chức công đoàn không chỉ luôn ở bên chúng tôi trong công tác chuyên môn, mà trong mọi hoạt động văn hoá, xã hội, cuộc sống đời thường. Cuộc sống muôn vàn khó khăn, gian khổ, nhưng chính tổ chức công đoàn là chỗ dựa tinh thần vững chắc để anh em vững bước vươn lên”.
Những hoạt động này đã góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho công nhân, hướng tới xây dựng người công nhân có ý chí, nghị lực vươn lên trong cuộc sống, học tập, rèn luyện tay nghề; xây dựng nếp sống văn minh, tác phong công nghiệp; chấp hành pháp luật, kỷ luật lao động, làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả…
Chăm lo đời sống tinh thần cho người lao động là vấn đề cấp bách
Thực tế, sự thiếu thốn, nghèo nàn trong đời sống tinh thần của công nhân có nguyên nhân cơ bản là sự lãnh đạo của một số cấp uỷ Đảng địa phương chưa quyết liệt, sát sao; chưa thực hiện đầy đủ chính sách pháp luật của Nhà nước đối với công nhân; chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm của tổ chức công đoàn; sự phối hợp của cả hệ thống chính trị trong việc chăm lo đời sống tinh thần cho công nhân chưa cao, không ít chủ doanh nghiệp thờ ơ việc chăm lo đời sống tinh thần của công nhân mà chỉ chú tâm đến lợi nhuận. Các KCN trên địa bàn thì thiếu các thiết chế văn hoá cho người lao động. Hơn nữa, vấn đề thiếu thốn về mặt kinh phí cũng là một trong những khó khăn để các CĐCS tổ chức hoạt động vui chơi, giải trí cho công nhân. Nhiều nơi không có thiết chế văn hoá, có nơi có thiết chế văn hoá thì lại ít hoạt động chỉ đến khi có các sự kiện gì thì tổ chức, ồn ào một chút xong lại trầm xuống. Đối với các cụm VHTT CNVC-LĐ, cụm trưởng cũng chưa thực sự phát huy được vai trò trong tổ chức các hoạt động, ý thức của các thành viên tham gia chưa cao…
Theo ông Phạm Hoài Ân, Trưởng Ban Tuyên giáo, LĐLĐ tỉnh, vấn đề chăm lo đời sống văn hoá, tinh thần của công nhân hiện nay là hết sức cấp bách, do đó cần sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành Trung ương, chính quyền địa phương, đặc biệt là nhận thức trách nhiệm của doanh nghiệp. Chính quyền cần đầu tư và có chính sách ưu đãi đầu tư nhiều hơn để cùng với doanh nghiệp xây dựng các thiết chế văn hoá, trung tâm giải trí tại các khu công nghiệp tập trung, khu nhà trọ có đông công nhân; hướng các hoạt động văn hoá, thể thao về cơ sở. Công đoàn các cấp cần đổi mới hình thức tổ chức các hoạt động chăm lo tinh thần để thu hút người lao động, nhất là người lao động trực tiếp… Đồng thời, cần bám sát Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9-6-2014 Hội nghị Trung ương 9 khoá XI về xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước; Quyết định số 1780 về việc phê duyệt đề án xây dựng đời sống văn hoá công nhân ở các KCN đến năm 2015, định hướng đến năm 2020 và Nghị quyết số 20/NQ-TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá X) về “Tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”… cũng là cơ sở quan trọng góp phần xây dựng đội ngũ công nhân ngày càng vững mạnh, đáp ứng sự nghiệp CNH, HĐH của tỉnh và đất nước.
Thanh Hằng