Cả 2 xã Thanh Lân và Đồng Tiến của Cô Tô đã về đích xây dựng nông thôn mới và đã được đầu tư xây dựng các khu văn hoá - thể thao (VHTT) cấp xã. Trong đó, Thanh Lân là đảo độc lập nên việc sử dụng khu VHTT xã hiệu quả hơn, do những người yêu thể thao ở xã đều đến đây để luyện tập hàng ngày. Xã Đồng Tiến giáp với thị trấn Cô Tô, cũng đã xây dựng khu VHTT rộng 1,39ha, gồm nhà văn hoá đa năng diện tích 372m2 với hội trường, thư viện, còn lại được quy hoạch các sân bóng đá, cầu lông, bóng chuyền.
Thế nhưng, theo cán bộ văn hoá xã Đồng Tiến thì khu VHTT này có các hoạt động văn hoá là chính, như tổ chức các buổi giao lưu văn nghệ giữa các thôn của xã và với xã bạn, còn những người ham hoạt động thể thao ở xã lại tìm đến điểm khác, vì khu vực sân do giáp biển nên lộng gió, không tổ chức chơi cầu lông được. Xã đang có kế hoạch thành lập đội bóng đá, bóng chuyền, đồng thời tiến hành cải tạo lại để sân hoạt động phù hợp, hiệu quả. Đồng chí cán bộ văn hoá xã cho hay, Đồng Tiến là xã du lịch nên việc cải tạo khu VHTT xã là rất cần thiết, để thu hút khách du lịch đến đây hoạt động, vì rất nhiều người có nhu cầu hoạt động thể thao hàng ngày.
Đồng Tiến là xã du lịch, du lịch đang là kinh tế mũi nhọn của huyện Cô Tô nên việc kêu gọi các đơn vị đầu tư không khó, còn ở những nơi khác thì sao? Chúng tôi đến tìm hiểu ở Hải Hà là địa bàn có nhiều xã khó khăn. Trong đó, xã Phú Hải là nơi có nhiều hoạt động VHTT được tổ chức vào dịp Tết Nguyên đán và ngày lễ Đức Thánh Trần (từ 16 đến 18-8 âm lịch hàng năm). Những ngày này, ngoài phần lễ còn có các hoạt động thể thao như đua thuyền rồng, đẩy gậy, kéo co. Phú Hải còn là xã sẽ về đích xây dựng nông thôn mới vào năm sau nhưng vẫn chưa xây dựng khu VHTT cấp xã. Một lãnh đạo xã cho biết, do Phú Hải giáp thị trấn nên những người yêu thích thể thao của xã đều đã sang thị trấn Quảng Hà để hoạt động vì cách xã không xa. Mặt khác, các thôn của Phú Hải đều đã có nhà văn hoá. Việc tổ chức lễ hội hàng năm của xã đều tổ chức ở sân đình Phú Hải rất tiện lợi.
Trao đổi với chúng tôi, ông Chu Quốc Dân, Phó Phòng NN&PTNT, phụ trách về xây dựng nông thôn mới của huyện, cho biết: Hầu hết các xã trên địa bàn kinh tế chủ yếu dựa vào phát triển nông, lâm nghiệp nên số tiền hơn chục tỷ đồng để xây dựng khu VHTT xã là rất lớn đối với các xã và huyện. Trong khi các xã vùng cao, mật độ dân cư sống thưa thớt, có nhiều thôn cách xa trung tâm xã hàng chục km, ít doanh nghiệp hoạt động nên rất khó xã hội hoá. Hiện nay, tất cả thôn, bản của các xã trên địa bàn huyện đều đã có nhà văn hoá. Các xã nghèo đa phần đều đang rất cần tiền để đầu tư vào các công trình cấp thiết như đường sá, cầu, cống, kênh mương thuỷ lợi để phát triển kinh tế, nên hầu như họ đều dồn nguồn lực vào đầu tư các công trình đó trước... Chúng tôi đang có hướng giải quyết là sẽ xây theo cụm 3 xã chung 1 khu VHTT cấp xã, rồi từ đó giải quyết dần, tránh đầu tư dàn trải mà không hiệu quả. Cách làm này phù hợp với xã nghèo và xã ít thôn, ít dân.
Qua thực tế nhiều xã khác ở các huyện miền Đông như Tiên Yên, Ba Chẽ, các hoạt động như Lễ hội VHTT dân tộc Sán Chỉ ở xã Đại Dực, Đại Thành, Hà Lâu (Tiên Yên), Hội Lồng Tồng của dân tộc Tày ở các xã Phong Dụ (Tiên Yên), xã Đồn Đạc (Ba Chẽ)... đều tổ chức ở nhà văn hoá thôn trung tâm các xã, trong khi các xã chưa có nguồn để xây khu VHTT cấp xã.
Trao đổi với chúng tôi, ông Phan Bá Trình, Trưởng Phòng Nghiệp vụ nông thôn mới, Ban Xây dựng nông thôn mới tỉnh, cho biết: Việc xây dựng khu VHTT cấp xã là chỉ tiêu của tiêu chí cơ sở vật chất văn hoá xây dựng nông thôn mới nên các xã cần phải hoàn thành thì mới về đích nông thôn mới được. Nhưng với những xã chưa có điều kiện để xây dựng khu VHTT cấp xã thì cũng nên quy hoạch khu vực dự kiến xây dựng có diện tích đất phù hợp, để khi có điều kiện là bắt tay vào làm ngay.
Anh Vũ
