Keo tai tượng đã được xác định là loài cây trồng rừng chủ lực ở Quảng Ninh với gần 10.000ha trồng mới trên một năm. Tuy nhiên, đến nay việc xây dựng vườn giống và rừng giống keo tai tượng nhằm chủ động cung cấp giống cho các chương trình trồng rừng chưa được thực hiện. Do đó, việc xây dựng mô hình sản xuất giống và trồng rừng thâm canh keo tai tượng tại Quảng Ninh là rất cấp thiết.
Từ nhiều năm nay, giống keo cung cấp cho chương trình trồng rừng trên địa bàn Quảng Ninh đều được mua từ các rừng giống ở các tỉnh khác. Nhiều nguồn giống còn chưa đảm bảo chất lượng. Việc nhân giống cho keo tai tượng tại Quảng Ninh hiện vẫn áp dụng những kỹ thuật cổ điển, gieo ươm trong bầu đất và trong các vườn ươm thô sơ. Do đó, chất lượng cây giống chưa đảm bảo. Trước thực tế đó, năm 2012 Công ty CP Sản xuất dịch vụ sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao Yên Hưng đã đề xuất và được phê duyệt thực hiện nhiệm vụ KHCN cấp nhà nước “Xây dựng mô hình sản xuất giống và trồng rừng thâm canh keo tai tượng tại Quảng Ninh”.
Thực hiện dự án này, Công ty CP Sản xuất dịch vụ sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao Yên Hưng đã áp dụng quy trình công nghệ nhân giống và trồng rừng thâm canh, trồng bền vững cây keo tai tượng bằng các giống mới và biện pháp kỹ thuật lâm sinh tiên tiến, từ đó từng bước hình thành vùng sản xuất gỗ lớn. Cụ thể là đã xây dựng mô hình vườn ươm bán công nghiệp sản xuất cây giống keo tai tượng chất lượng cao; xây dựng mô hình trình diễn giống và biện pháp kỹ thuật lâm sinh trong thâm canh rừng trồng keo tai tượng theo hướng sản xuất hàng hoá. Mô hình trồng thâm canh và rừng giống keo tai tượng được thực hiện tại 2 hộ gia đình ở phường Minh Thành (TX Quảng Yên) với diện tích là 20ha. Cùng với đó là chuyển giao các quy trình kỹ thuật thiết kế vườn ươm, sản xuất cây con keo tai tượng theo hướng bán công nghiệp, chăm sóc vườn ươm và vườn vật liệu, thiết kế trồng rừng, kỹ thuật trồng, chăm sóc rừng trồng thâm canh.
Ông Nguyễn Huy Viện, Giám đốc Công ty CP Sản xuất dịch vụ sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao Yên Hưng, cho biết: Trong quá trình thực hiện dự án này, Công ty gặp một số khó khăn, nhưng với sự giúp đỡ của các cơ quan chức năng, nhất là Sở KH&CN, đến nay dự án đã hoàn thiện, xuất được cây giống, được thị trường chấp nhận. Nhiều đơn vị ở tỉnh bạn đã hợp đồng với Công ty để cung cấp cây giống cho họ. Những năm tiếp theo Công ty dự kiến sản xuất từ 1-2 triệu cây/năm. Đối với việc trồng rừng thâm canh, cây keo tai tượng phát triển rất tốt, lớn gấp 3 lần cây keo tai tượng bình thường khác.
Hiện lâm nghiệp của tỉnh đang có xu thế chuyển dần sang hình thành vùng sản xuất hàng hoá tập trung với cường độ kinh doanh cao. Qua một số chu kỳ kinh doanh, nhiều chủ rừng đã nhận thức được chất lượng giống ảnh hưởng rất lớn tới năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của rừng trồng, nên nhu cầu sử dụng cây keo tai tượng chất lượng cao từ hạt phục vụ cho trồng rừng ngày càng lớn. Những kết quả bước đầu của dự án do Công ty CP Sản xuất dịch vụ sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao Yên Hưng thực hiện đã mang lại lợi ích thiết thực cho người dân vùng dự án. Bà Trần Thị Bích Hường, một trong 2 hộ thực hiện mô hình, phấn khởi cho biết: “Gia đình tôi rất phấn khởi khi tham gia vào trồng thâm canh cây keo tai tượng theo dự án. Chúng tôi được cung cấp cây giống và phân bón miễn phí, được tập huấn quy trình kỹ thuật trồng. Trước đây chúng tôi trồng rừng chỉ lấy gỗ nhỏ làm ván, dăm; nay trồng theo khoa học kỹ thuật, lấy gỗ lớn mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều. Nhiều gia đình đã học tập theo, tự đầu tư trồng cũng cho kết quả khả quan”.
Những kết quả bước đầu từ mô hình là cơ sở cho việc nhân rộng trên quy mô lớn, là điều kiện để cung cấp hạt giống cho những giai đoạn tiếp theo, đồng thời giải quyết việc làm thường xuyên cho một số lao động vùng dự án, góp phần vào việc xây dựng nông thôn mới tại địa phương.
Thu Hương (Sở KH&CN)
