Theo dự đoán của các cơ quan chuyên môn, thị trường bất động sản (BĐS) trên địa bàn tỉnh cuối năm 2011 và năm 2012 vẫn gặp nhiều khó khăn, giá BĐS cơ bản không tăng. Việc xây dựng, ban hành giá các loại đất năm 2012 sẽ góp phần thực hiện tốt các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của tỉnh trong lĩnh vực quản lý đất đai cũng như thu hút đầu tư.
Năm 2012 phương án giá đất do Sở Tài nguyên và Môi trường xây dựng đối với đất ở tại đô thị có 12/14 địa phương đề nghị điều chỉnh giá với 2.834 mức; 2 địa phương không điều chỉnh giá đất ở đô thị là huyện Đông Triều, Bình Liêu; 7/14 huyện, thị xã, thành phố đề nghị bổ sung giá với 143 vị trí, khu vực do hình thành đất ở dân cư mới, một số vị trí chưa quy định giá trong bảng giá đất năm 2011. Bên cạnh đó, có 5 địa phương điều chỉnh tăng mức giá tối đa gồm: Cẩm Phả, Uông Bí, Yên Hưng, Ba Chẽ, Hải Hà. Riêng TP Hạ Long đã xây dựng hết khung giá tối đa Chính phủ cho phép là 36 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, thực tế bảng giá đất tỉnh quy định còn thấp hơn giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường từ 40-60%. Vì vậy, Hạ Long đề nghị điều chỉnh tăng giá đất ở đô thị từ 10-20% tuỳ theo từng vị trí với 1.351 mức giá điều chỉnh. Trong đó mức giá điều chỉnh lớn nhất là 5,6 triệu đồng/m2 thuộc đoạn bám tỉnh lộ 336 từ Công an thành phố đến hết ngã ba Công an Cứu hoả. Ngoài TP Hạ Long thì Cẩm Phả, Uông Bí, Móng Cái có mức giá đất khá cao là 23.400.000 đồng/m2. Hai địa phương điều chỉnh tăng mức giá tối thiểu gồm Cẩm Phả (điều chỉnh tăng mức tối thiểu từ 150.000 đồng lên 250.000 đồng/m2); Ba Chẽ (điều chỉnh từ 150.000 đồng lên 180.000 đồng/m2).
Theo đánh giá của Sở Tài nguyên và Môi trường, phương án giá đất năm 2011 có một số địa phương quy định giá ô góc bám 2 mặt đường cao hơn các ô bám một mặt đường như Hạ Long, Uông Bí, Móng Cái, Hoành Bồ, Vân Đồn. Bên cạnh đó, một số địa phương lại quy định giá đối với các thửa đất chênh cốt, số còn lại chưa quy định. Để thống nhất các quy định này trên địa bàn tỉnh, điểm mới phương án giá đất ở năm 2012 đã bổ sung quy định chung cho toàn tỉnh. Đó là các thửa đất có vị trí góc bám từ 2 mặt đường trở lên, trong đó có ít nhất 2 mặt đường rộng từ 3m trở lên thì giá tính bằng 1,2 lần giá đất theo vị trí quy định tại bảng giá này. Đối với thửa đất bám đường có độ chênh cao (hoặc thấp hơn) so với mặt đường từ 2m đến dưới 3m giá đất bằng 80% giá đất quy định cùng vị trí, cùng khu vực. Từ 3m trở lên giá đất bằng 70% giá đất quy định cùng vị trí.
Đối với đất ở nông thôn có 12/13 địa phương điều chỉnh giá đất với 692 mức giá (riêng TP Hạ Long không có đất ở nông thôn). Trong đó có 8 địa phương đề nghị bổ sung giá do hình thành đất ở dân cư mới. Với những xã đồng bằng thuộc 2 địa phương Yên Hưng và Đông Triều có mức giá xây dựng thấp nhất là 150.000 đồng/m2 thuộc Yên Hưng và cao nhất là 4,5 triệu đồng/m2 (Đông Triều).
Cũng theo đánh giá của Sở Tài nguyên và Môi trường, phương án giá đất năm 2012 được xây dựng đảm bảo sự cân đối hài hoà, hợp lý giữa các khu vực trong cùng địa phương và giữa các huyện, thị xã, thành phố với nhau. Đảm bảo sự phù hợp về mức giá giữa các vị trí giáp ranh. Đặc biệt các mức giá tối đa, tối thiểu được xem xét điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, đảm bảo hài hoà mặt bằng giá giữa các địa phương với nhau và tuân thủ khung giá Chính phủ quy định. Tuy nhiên, trên thực tế có thể thấy giá chuyển nhượng BĐS (trong điều kiện bình thường) đặc biệt là tại các khu vực đô thị như Hạ Long, Cẩm Phả, Móng Cái cao hơn rất nhiều so với khung giá đất Nhà nước. Đơn cử đất ở quảng trường chợ Hạ Long 1, phường Bạch Đằng (TP Hạ Long) có giá chuyển nhượng trên thực tế từ 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng/m2, song khung giá đất Chính phủ cho phép được quy định không quá 30 triệu đồng/m2 và được tăng thêm tối đa 20% (nghĩa là không quá 36 triệu đồng/m2). Hay như khu vực đường Trần Phú từ ngã 3 Bưu điện đến đại lộ Hoà Bình (TP Móng Cái) có khung giá quy định không quá 19,5 triệu đồng/m2 và được tăng thêm tối đa 20% nhưng trên thực tế giá chuyển nhượng tại khu vực này từ 120-160 triệu đồng/m2.
Mặc dù giá đất được xác định để thực hiện cho nhiều mục đích khác nhau. Trong đó quan tâm đến việc xác định giá đất ở tại các khu tái định cư và đất ở để tính bồi thường GPMB được thực hiện theo quan điểm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân. Tuy nhiên, với những thay đổi nhanh chóng của thị trường, việc đưa ra khung giá đất cần sát với thị trường hơn để thu hút vốn đầu tư thực hiện các chương trình phát triển kinh tế - xã hội.
Trang Thu