Hải Hà được coi là “vựa chè” của Quảng Ninh. Cây chè đã gắn bó với mảnh đất này từ nửa thế kỷ nay và đã trở thành đặc sản được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới. Xác định được tầm quan trọng của sản phẩm chè địa phương mình, năm 2010, UBND huyện Hải Hà đã bố trí kinh phí trên 980 triệu đồng để thực hiện dự án “Xây dựng và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Hải Hà” cho sản phẩm chè” của huyện. Sở KH&CN phối hợp hỗ trợ chuyên môn xây dựng, dự kiến hết năm 2012 sẽ hoàn thành dự án.
Trong lộ trình xây dựng thương hiệu, UBND huyện Hải Hà phối hợp với Sở KH&CN tổ chức buổi hội thảo “Xây dựng thương hiệu chè Hải Hà” hồi giữa tháng 11 vừa qua. Đã có gần 100 lãnh đạo các xã và người dân, doanh nghiệp trồng, chế biến, kinh doanh chè của huyện đến tham gia. Các đại biểu được nghe giới thiệu tổng quan về hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ, vai trò của sở hữu trí tuệ đối với doanh nghiệp trong cơ chế thị trường, một số cơ chế tài chính khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân trong hoạt động khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh. Anh Nguyễn Quang Hảo, Phó Phòng Sở hữu trí tuệ, Sở KH&CN nhận xét: “Tôi nhận thấy người trồng chè ở Hải Hà rất quan tâm đến việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm đặc sản quê hương. Tuy có người hiểu, có người chưa hiểu tầm quan trọng của việc xây dựng thương hiệu sản phẩm chè Hải Hà, nhưng khi thảo luận, mọi người lại đặt ra nhiều vấn đề khá hay mà chỉ có những người yêu và gắn bó với cây chè nơi đây mới có được”.
Tại hội thảo, các đại biểu cùng nhau thảo luận về vấn đề: Xây dựng thương hiệu chè Hải Hà. Một loạt các mẫu lô gô, bao bì, tờ gấp v.v được đưa ra giới thiệu. Những chủ nhân của “thương hiệu chè Hải Hà” tương lai đã tự lựa chọn lô gô cho sản phẩm quê mình và đưa ra nhiều góp ý có giá trị. Chẳng hạn, nhà thiết kế có dùng chữ tiếng Anh “green tea” (chè xanh) ở lô gô sản phẩm Chè Hải Hà. Nhiều người cho rằng, chỉ nên dùng “tea” (chè) mà thôi. Vì nếu dùng “green tea”, sau này nếu chè Hải Hà có thêm những sản phẩm như chè nhúng, chè đen v.v thì đương nhiên sẽ là tự “buộc mình”. Tương tự, chữ “Đường Hoa - Hải Hà” trên lô gô cũng được nhiều người bàn luận. Có người cho rằng, Đường Hoa giờ không còn là xã duy nhất trồng chè ở Hải Hà nữa mà chè đã được trồng ở 7, 8 xã của huyện. Vì vậy, chỉ nên dùng từ “Chè Hải Hà” mà thôi. Nhưng có nhiều người lại phản đối, cho rằng: Chè Hải Hà được cả nước biết đến là nhờ địa danh Đường Hoa - nơi trồng chè ngon nổi tiếng hàng chục năm nay, vì vậy trên lô gô không thể thiếu chữ “Đường Hoa”.
Không chỉ đóng góp ý kiến ở lô gô, bao bì, những người trồng và kinh doanh chè của Hải Hà rất quan tâm đến chất lượng chè của địa phương. Ông Phạm Văn Thường, một nông dân trồng chè ở xã Quảng Thịnh tâm sự: “Chúng tôi trồng và gắn bó với cây chè đã rất nhiều năm nay. Tôi nghĩ rằng, nếu chất lượng sản phẩm không tốt thì xây dựng lô gô, thương hiệu hay gì đi nữa cũng vô ích. Những người trồng chè chúng tôi luôn chú ý các khâu trồng, chăm sóc, thu hoạch chè để ra sản phẩm tốt nhất. Do vậy, chỉ mong các doanh nghiệp thu mua, chế biến cũng thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các khâu để cho ra sản phẩm chè có chất lượng.” Đáp lại, ông Nguyễn Duy Thuấn, Giám đốc Công ty TNHH Chè Thuấn Quỳnh, một doanh nghiệp chuyên sản xuất chế biến chè lớn của Hải Hà đề nghị: Người trồng chè cần xác định giống chè nào nên trồng thành đặc sản. Trong khâu chăm sóc, từ việc dùng thuốc sâu gì, phân bón nào, thu hái ra sao cũng phải đảm bảo quy trình kỹ thuật và an toàn đề ra. Có sản phẩm tốt, sạch từ gốc thì mới có chè ngon, chất lượng. Ông Thuấn cũng đề nghị các phòng, ban liên quan của huyện hướng dẫn bà con những cách làm phân bón hữu cơ, giới thiệu những loại thuốc trừ sâu phù hợp, vận động bà con hái chè bằng tay thay vì liềm, kéo v.v.. để nâng cao hơn nữa các sản phẩm chè của địa phương.
Xây dựng thương hiệu cho chè Hải Hà là rất cần thiết, vừa nâng cao vị thế của sản phẩm trên thị trường, vừa là sự đảm bảo lâu bền cho những người trồng chè nơi đây. Việc xây dựng thương hiệu không chỉ là khảo sát, điều tra vùng phân bố, chế biến chè mà còn xây dựng một quy trình trồng, chăm sóc, chế biến để ra một sản phẩm chè tốt, đảm bảo, an toàn. Việc người dân Hải Hà không chỉ đồng thuận với huyện, với cơ quan chức năng trong việc xây dựng thương hiệu chè mà còn có ý thức cùng nhau xây dựng một vùng nguyên liệu và quy trình chế biến chè sạch là rất đáng mừng. Đây là tín hiệu vui báo hiệu sự thành công của việc xây dựng thương hiệu chè Hải Hà trong thời gian tới.
Hoàng Nhi