Đến nay, sau hơn 2 năm triển khai chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu nông sản của tỉnh, đã có 21/21 dự án được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu. Song song với đó, tỉnh triển khai Đề án “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP). Đây là hai nội dung quan trọng trong các giải pháp phát triển “xanh”, góp phần tạo nền móng cho sự phát triển bền vững của tỉnh.
Từ thương hiệu nông sản...
Với việc triển khai chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm nông nghiệp và Ðề án “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP) từ cấp tỉnh đến cấp xã, Quảng Ninh xác định là những nội dung trọng tâm, mở ra hướng phát triển mới trong sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá tập trung, mang lại hiệu quả thiết thực và bền vững trong xây dựng nông thôn mới (NTM), góp phần nâng cao đời sống người dân trên địa bàn. Đến nay, sau hơn 2 năm triển khai đã có 21/21 dự án xây dựng thương hiệu tỉnh đang thực hiện, gồm: 5 nhãn hiệu tập thể, 13 nhãn hiệu chứng nhận, 3 chỉ dẫn địa lý đã được cấp văn bằng bảo hộ của Cục Sở hữu trí tuệ, đồng thời xây dựng lô-gô, bộ nhận diện sản phẩm và được phê duyệt.
Hiện 21/21 dự án đã hoàn thành xây dựng hệ thống văn bản pháp lý. Mỗi dự án có 3 quy chế (quản lý và sử dụng nhãn hiệu; cấp và thu hồi nhãn hiệu; kiểm soát chất lượng nội bộ). Đồng thời Sở KH&CN đã phối hợp với Sở NN&PTNT và các địa phương hoàn thiện và ban hành 51 quy trình kỹ thuật, 21 bộ tiêu chuẩn chất lượng đặc thù cho 21 thương hiệu sản phẩm. Các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật từ chọn giống đến chăm sóc, nuôi dưỡng, thu hái, bảo quản và chế biến nhằm tạo ra sản phẩm đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn quy định.
Cùng với đó, tỉnh luôn quan tâm hỗ trợ phát triển sản xuất các sản phẩm xây dựng thương hiệu. Đã có 15/21 dự án có nội dung hỗ trợ xây dựng mô hình sản xuất. Hiện 15 dự án này đã triển khai xây dựng mô hình và đạt kết quả tốt. Bên cạnh đó còn có 10/21 dự án xây dựng thương hiệu của tỉnh hỗ trợ người dân phát triển sản xuất sản phẩm, như: Hỗ trợ phân bón, giống, thuốc bảo vệ thực vật, chế phẩm vệ sinh chuồng trại, thuốc thú y, thức ăn; tham quan mô hình tại các địa phương có các sản phẩm liên quan; hội thảo, lớp tập huấn cho nông dân các quy trình kỹ thuật canh tác, sản xuất, chế biến sản phẩm. Điển hình như Dự án nhãn hiệu chứng nhận rau an toàn Quảng Yên, hỗ trợ trên 26 tấn phân bón vi sinh, 220 lít thuốc trừ sâu sinh học thảo mộc, 1kg hạt giống rau su hào cho 263 hộ tham gia mô hình sản xuất rau theo VietGAP, sản xuất rau an toàn, diện tích 27ha. Dự án nhãn hiệu chứng nhận gà Tiên Yên, hỗ trợ tủ bảo ôn, máy vặt lông gà, chế phẩm vệ sinh chuồng trại cho 2 cơ sở giết mổ gà; cấp phát 3.500 con gà giống cho 90 hộ dân chăn nuôi. Các dự án nhãn hiệu chứng nhận nếp cái, na dai, thanh long, rượu mơ Yên Tử, miến dong Bình Liêu, chè Đường Hoa, hỗ trợ giống, thuốc bảo vệ thực vật, phân lân, lưới, vôi bột, trụ bê tông, hệ thống tưới tiêu, máy bơm nước cho các hộ tham gia mô hình. Dự án nhãn hiệu chứng nhận trứng gà Tân An, cung cấp các chế phẩm vệ sinh chuồng trại, gà giống, thuốc thú y, thức ăn, khay đựng trứng, phần mềm quản lý cơ sở nuôi và phần mềm phối chế thức ăn cho các hộ nuôi v.v..
Trong đó, nhiều thương hiệu, sản phẩm đã được thị trường đón nhận, đáng giá cao, trở thành hàng hoá chủ lực, giúp người nông dân nâng cao thu nhập, như: Mực ống Cô Tô, rượu mơ Yên Tử, rau an toàn Quảng Yên, miến dong Bình Liêu, gà Tiên Yên, rượu ba kích Quảng Ninh, nếp cái hoa vàng Đông Triều, chè Hải Hà, trứng gà Tân An, na dai Đông Triều, chả mực Hạ Long... Cùng với việc xây dựng thương hiệu sản phẩm, tỉnh luôn quan tâm xây dựng, từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hoá tập trung, bước đầu đang mang lại hiệu quả kinh tế cao, tạo ra nhiều việc làm, thu nhập ổn định cho người lao động tại địa phương. Điển hình như: Cánh đồng mẫu lớn tại Quảng Yên và Đông Triều; vùng trồng rau an toàn tại Hạ Long, Cẩm Phả và Quảng Yên; vùng trồng chè tại Đầm Hà và Hải Hà; vùng trồng cây ăn quả tại Uông Bí và Đông Triều; vùng trồng dong riềng tại Bình Liêu và Tiên Yên; vùng trồng ba kích tại Hoành Bồ, Ba Chẽ và Tiên Yên; vùng nuôi nhuyễn thể tại Đầm Hà, Hải Hà và Vân Đồn.
Đến mỗi xã, phường một sản phẩm
Tỉnh đang chỉ đạo quyết liệt việc triển khai Đề án OCOP. Theo đó, đến năm 2016, toàn tỉnh dự kiến phát triển từ 40-60 sản phẩm truyền thống đặc sắc tại cộng đồng dân cư theo hướng hàng hoá có quy mô trung bình và lớn. Từ đó hình thành các tổ chức kinh tế dựa vào cộng đồng và tái cơ cấu để phát triển, thương mại hoá các sản phẩm truyền thống. Qua rà soát, sàng lọc, đến nay đã lựa chọn được 34 sản phẩm phân loại thành 6 nhóm: Thực phẩm - ẩm thực; đồ uống; thảo được; trang trí nội thất - lưu niệm; dịch vụ; vải - may mặc. Một số sản phẩm đã được thị trường đánh giá cao, tiêu thụ nhanh, giá bán cao và ổn định, như: Sữa tươi thanh trùng của Công ty CP Sữa An Sinh và Công ty CP Sữa Đông Triều (TX Đông Triều); gạo chất lượng cao Quảng Yên; gà Tiên Yên; măng mai khô Ba Chẽ; nước khoáng chanh muối Quang Hanh (TP Cẩm Phả); nấm linh chi Ba Vàng (TP Uông Bí); ổi Hoành Bồ v.v..
Mới đây, UBND tỉnh đã phát động cuộc thi thiết kế nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp bao bì cho các sản phẩm OCOP của tỉnh. Nhiều doanh nghiệp, cá nhân đăng ký tham gia cuộc thi đã chủ động phối hợp các ngành chức năng, đơn vị tư vấn xây dựng nhãn hiệu, thiết kế bao bì sản phẩm theo hướng hiện đại. Qua đó, lựa chọn những nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp bao bì đẹp, phù hợp với đặc thù sản phẩm, phục vụ cho sản xuất, tiêu thụ sản phẩm OCOP của tỉnh.
Được coi là một trong những hoạt động cụ thể trong chương trình xây dựng thương hiệu địa phương, vừa qua, lần đầu tiên tỉnh đã tổ chức Hội chợ OCOP với chủ đề “Thương hiệu Quảng Ninh - Hội tụ và lan toả”. Tại hội chợ đã diễn ra các hoạt động giao lưu, quảng bá giới thiệu, toạ đàm về sản phẩm; ký kết hợp đồng hợp tác liên kết giữa các doanh nghiệp, địa phương… Đây thực sự là cơ hội để thúc đẩy sản xuất phát triển, tạo tiền đề phát triển ngành dịch vụ du lịch, cung cấp cho thị trường những sản phẩm đặc sản truyền thống, sản phẩm xây dựng thương hiệu v.v..
Ông Bùi Quang Minh, Phó Giám đốc Sở KH&CN nhấn mạnh: Chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu nông sản cũng như chương trình OCOP là những nội dung quan trọng, góp phần xây dựng NTM của tỉnh thành công. Xây dựng thương hiệu nông sản của tỉnh là một trong những hướng đi trọng tâm, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Đặc biệt, việc thiết lập được kênh phân phối hiệu quả, tiêu thụ ổn định góp phần kích thích sản xuất, chế biến, khai thác, kinh doanh nâng cao thu nhập cho người dân, xây dựng được nhiều mô hình sản xuất, đảm bảo chất lượng sản phẩm, VSATTP, bảo vệ môi trường.
Phạm Hoạch
