Tuy việc xây dựng thương hiệu nông sản ở Quảng Ninh chỉ mới được triển khai trong 2 năm trở lại đây, nhưng so với cả nước, số nông sản được xây dựng thương hiệu ở Quảng Ninh chiếm tỷ lệ tương đối cao. Thêm nữa, tỉnh không chỉ dừng lại ở việc xây dựng thương hiệu, mà còn tạo “hậu thuẫn” vững chắc cho các thương hiệu bằng cách gắn với xây dựng quy hoạch vùng nguyên liệu để phát triển sản xuất hàng hoá tập trung.
Theo báo cáo của Sở KH&CN, đến thời điểm này, cả nước có 63 sản phẩm được bảo hộ nhãn hiệu tập thể, trong đó Quảng Ninh có 5 sản phẩm (vải chín sớm Phương Nam của Uông Bí; nếp cái hoa vàng và na dai của Đông Triều; mía tím Quảng Ninh của Hoành Bồ, Đầm Hà, Hải Hà, Ba Chẽ; tôm chân trắng của Móng Cái). Cả nước thực hiện bảo hộ cho 37 nhãn hiệu chứng nhận cho 37 sản phẩm trong và ngoài nước, thì Quảng Ninh có tới 14 sản phẩm xây dựng nhãn hiệu chứng nhận (rau an toàn và trứng gà Tân An của Quảng Yên; gà Tiên Yên, mật ong Tiên Yên; rượu mơ Yên Tử, thanh long và nhựa thông của Uông Bí; chè Đường Hoa, Hải Hà; nước mắm Cái Rồng, Vân Đồn; miến dong Bình Liêu; mực ống Cô Tô; rượu ba kích Quảng Ninh; tu hài Vân Đồn; ghẹ Trà Cổ, Móng Cái). Bên cạnh đó, ở loại hình xây dựng chỉ dẫn địa lý, hiện cả nước có 40 đặc sản trong và ngoài nước được bảo hộ, thì Quảng Ninh có 4 đặc sản là: Chả mực Hạ Long, sá sùng Vân Đồn, mai vàng Yên Tử và ngán Quảng Ninh.
Ông Đinh Sỹ Nguyên, Trưởng Phòng Sở hữu trí tuệ (Sở KH&CN) cho biết: Không chỉ đạt về mặt số lượng, mà việc xây dựng thương hiệu cho nông sản ở Quảng Ninh còn được đánh giá là khá tốt khi tỉnh chủ trương tất cả 23 sản phẩm trong danh mục xây dựng thương hiệu bên cạnh triển khai các kỹ thuật để gắn thương hiệu cho sản phẩm nông sản, thì phải tính đến cả đầu ra. Đầu ra ở đây không đơn thuần là vấn đề thị trường tiêu thụ sản phẩm, mà còn là quy hoạch vùng nguyên liệu để đảm bảo cho thương hiệu được xây dựng phát triển bền vững.
Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, trong quá trình triển khai xây dựng thương hiệu nông sản, Sở KH&CN chú trọng phối hợp với các địa phương để gắn xây dựng thương hiệu với xây dựng quy hoạch vùng nguyên liệu sản xuất tập trung. Nhờ vậy, ngay sau khi các sản phẩm được cấp văn bằng bảo hộ thì quy hoạch vùng nguyên liệu sản xuất tập trung cũng được phê duyệt. Điều này không chỉ giúp cơ quan quản lý nhãn hiệu thương hiệu quản lý được chất lượng sản phẩm đảm bảo sản xuất theo đúng quy trình đăng ký, mà còn giúp nông dân chủ động được nguồn sản phẩm cung cấp ra thị trường. Đến thời điểm này, toàn tỉnh đã có 17 nông sản trong chương trình xây dựng thương hiệu được phê duyệt quy hoạch vùng nguyên liệu sản xuất hàng hoá tập trung với diện tích cụ thể. Chẳng hạn như: Dự án chứng nhận “Trứng gà Tân An” được nuôi chủ yếu ở trang trại phường Tân An và một số hộ dân thuộc phường Tân An; vùng nuôi gà được quy hoạch đến năm 2015 mở rộng ra các xã, phường Phong Cốc, Hiệp Hoà, Yên Giang, Sông Khoai (TX Quảng Yên). Dự án nhãn hiệu chứng nhận “Miến dong Bình Liêu” hiện tổng diện tích trồng dong riềng là 155,9ha, đã quy hoạch vùng trồng dong riềng tại 4 xã Húc Động, Đồng Tâm, Lục Hồn, Tình Húc, để đến năm 2015 dự kiến nâng lên từ 200-250ha. Dự án xây dựng và phát triển chỉ dẫn địa lý “Quảng Ninh” cho sản phẩm ngán của tỉnh đã xây dựng quy hoạch vùng sản xuất tại Tiên Yên (Đồng Rui, Đông Hải, Đông Ngũ, Tiên Lãng, Hải Lạng), Đầm Hà (Đầm Hà, Đại Bình, Tân Bình, Tân Lập), Vân Đồn (Đài Xuyên, Vạn Xuyên), Quảng Yên (Hoàng Tân, Hà An, Liên Hoà), Hải Hà (Tiến Tới, Cái Chiên, Quảng Phong)...
Ông Phạm Văn Liên, Trưởng thôn 1, xã Hoàng Tân (TX Quảng Yên) cho biết: “Riêng với sản phẩm ngán Quảng Ninh hiện chưa nuôi được mà phải khai thác trong tự nhiên. Việc quy hoạch vùng khai thác ngán sẽ giúp chúng tôi không những khai thác có hiệu quả, mà còn bảo vệ được nguồn lợi thuỷ sản quý giá này”.
Cẩm Nang