Theo lộ trình xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn TP Cẩm Phả, đến hết năm 2015 sẽ có khoảng 80% số trường đạt tiêu chí này. Tuy nhiên, trước tác động của tình hình kinh tế, chỉ tiêu cao như vậy khó lòng thực hiện được.
Là một trong những địa phương nằm trong tốp đầu về chất lượng đào tạo giáo dục của tỉnh, thế nhưng, xét về tiêu chí đạt trường chuẩn quốc gia trên cả 3 cấp học là Mầm non, Tiểu học và Trung học thì số lượng các trường đạt chuẩn ở TP Cẩm Phả lại không có nhiều. Điều đáng nói là hầu hết các trường chỉ còn vướng lại ở 1, 2 tiêu chí liên quan đến đầu tư hạ tầng, thiết bị dạy học...
Tỷ lệ trường chuẩn: “treo” về chỉ tiêu
Theo kế hoạch xây dựng trường chuẩn quốc gia đã được thông qua tại kỳ họp thứ 4 HĐND TP Cẩm Phả khoá XIX, tính đến hết năm 2012, ngành Giáo dục thành phố sẽ hoàn thiện các chỉ tiêu như: Đầu tư xây dựng 100% số trường mầm non đạt chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất; xây trả nợ chuẩn tại những trường đã công bố đạt chuẩn trước đó (6 công trình); xây dựng mới 3 công trình tại các trường để hoàn thành tiêu chí đạt chuẩn quốc gia…
| Thiếu tiêu chí về cơ sở hạ tầng, nhiều trường học đành ngậm ngùi bỏ lỡ danh hiệu Trường chuẩn quốc gia, hoặc chấp nhận “nợ chuẩn” để đạt danh hiệu này... |
Tuy nhiên, đến hết năm 2012, các tiêu chí này gần như không hoàn thiện được. Theo đó, tỷ lệ số trường cao tầng trên địa bàn thành phố mới chỉ hoàn thiện ở cấp trung học cơ sở. Còn lại, cấp tiểu học đạt 95,5%; thấp nhất là cấp mầm non, chỉ có 82,4%. Trong năm 2012 cũng chỉ có 5/20 công trình trường học được hoàn thành theo đúng lộ trình đề án đã được HĐND TP Cẩm Phả thông qua.
Cũng vì chưa hoàn thành các tiêu chí về hạ tầng nên phần lớn các trường dù chất lượng đội ngũ quản lý, giảng dạy rất tốt cũng không thể đạt chuẩn. Về tỷ lệ số trường đạt chuẩn trên địa bàn, hiện Cẩm Phả có 34/63 trường, đạt 53,97%. Trong đó, đối với cấp mầm non đạt 29,4%; cấp tiểu học đạt 77,3%; trung học cơ sở là 47,1% và trung học phổ thông là 57,1%. Nếu theo đúng lộ trình đặt ra của ngành giáo dục thành phố thì đến năm 2015, tỷ lệ đạt chuẩn quốc gia tại các cấp học này lần lượt là 80% ở cấp mầm non, 82,6% ở cấp tiểu học, 83,3% ở cấp trung học cơ sở và 71,4% ở cấp trung học phổ thông. Như vậy, đa phần các chỉ tiêu sẽ tăng gấp đôi hiện nay - đây gần như một điều “bất khả thi” đối với các trường nếu như không có nguồn vốn đầu tư rất lớn từ ngân sách.
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Vũ Đình Nhân, Phó Phòng Giáo dục - Đào tạo TP Cẩm Phả cho biết: “Có thể khẳng định, với các tiêu chí để đạt danh hiệu trường chuẩn quốc gia như: Tổ chức và quản lý nhà trường; chất lượng cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên; chất lượng giáo dục quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội… đa số các trường ở thành phố đều đáp ứng được. Duy chỉ có tiêu chí về hạ tầng cơ sở, trang thiết bị dạy học là hoàn thiện. Nhiều công trình hiện nay đã được phê duyệt phương án thiết kế nhưng vẫn phải chờ ngân sách phân bổ. Để khắc phục, một số phường có ngân sách tương đối ổn định đã ứng vốn trước để xây các công trình giáo dục. Thế nhưng, không phải phường nào cũng làm được việc này do ngân sách không đảm bảo”.
Khó về vốn đầu tư
Trường hợp tại Trường cấp II Trọng điểm (phường Cẩm Trung), so với phần diện tích ban đầu được thiết kế là 8 lớp học với khoảng 300 học sinh (giai đoạn trước năm 2000) đến thời điểm này số phòng học phải san sẻ đều cho 20 lớp học với trên 700 học sinh. Thầy giáo Hà Hải Lâm, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Nếu xét theo đúng tiêu chí trường chuẩn thì có lẽ Trường cấp II Trọng điểm sẽ chẳng bao giờ đạt được. Vì phần diện tích của trường rất hẹp nên muốn đạt tiêu chí thì phải xây cao tầng, đầu tư cơ sở vật chất. Mà vốn ngân sách đến nay vẫn chưa thể đáp ứng nhu cầu này được. Hiện trong trường, chúng tôi đã phải cơi nới thêm một số khu vực để làm lớp học. Chỗ nào cũ quá thì cải tạo đi thôi chứ cũng không có kinh phí sửa sang gì lớn”. Điều đáng nói là các trường học trong tình trạng thiếu đầu tư như Trường cấp II Trọng điểm không phải hiếm gặp ở Cẩm Phả. Đơn cử như cấp mầm non hiện nay, theo quy định lớp cho học sinh 5 tuổi phải đảm bảo diện tích tối thiểu 3,6m2/cháu. Thế nhưng nhiều trường do số học sinh tăng lên, cơ sở vật chất không đáp ứng được vẫn phải để diện tích chưa đến 2m2/cháu.
Thiếu tiêu chí về cơ sở hạ tầng, nhiều trường học đành ngậm ngùi bỏ lỡ danh hiệu Trường chuẩn quốc gia, hoặc chấp nhận “nợ chuẩn” để đạt danh hiệu này. Tuy nhiên, được biết, để trả nợ chuẩn cũng không phải đơn giản. Cho đến thời điểm này - khi đã đến hạn “trả chuẩn” nhưng nhiều trường thuộc diện này vẫn rất loay hoay không biết giải quyết theo hướng nào. Lãnh đạo Phòng Giáo dục - Đào tạo thành phố cho biết thêm: “Hiện nay các công trình trường học trong kế hoạch xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia đã không còn hỗ trợ từ ngân sách tỉnh (trước đây là 30%) mà hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn ngân sách cân đối của thành phố. Đối với các công trình tại 3 xã miền núi của thành phố là Dương Huy, Cộng Hoà, Cẩm Hải cũng không nhận được hỗ trợ từ Chương trình nông thôn mới. Qua đó có thể thấy gánh nặng từ ngân sách địa phương chi cho đầu tư giáo dục ngày một lớn hơn. Trong khi, các khoản thu (đặc biệt là thu từ sử dụng đất) hiện rất khó khăn. Mặt khác, theo Chỉ thị số 1972/CT-TTg ngày 15-10-2011 về tăng cường quản lý đầu tư từ vốn ngân sách Nhà nước và vốn trái phiếu Chính phủ thì các công trình dự án mới phải là dự án thực sự cấp bách, có quyết định đầu tư thiết kế cơ sở, tổng dự toán phải được phê duyệt trước ngày 30-10-2011. Như vậy, các công trình giáo dục sẽ phải ưu tiên vốn để đầu tư công trình hạ tầng về giao thông, y tế…
Thiết nghĩ, trong thời gian tới TP Cẩm Phả nên dành nhiều nguồn lực cho giáo dục hơn nữa. Đặc biệt, đối với một số trường đã quá xuống cấp, không đủ điều kiện dạy học cần được ưu tiên, sửa chữa kịp thời. Về lâu dài, các đơn vị đứng chân trên địa bàn thành phố, các nhà hảo tâm cũng nên tham gia đóng góp, hỗ trợ nhiều hơn cho đầu tư cơ sở vật chất phục vụ cho ngành giáo dục.
Hồng Nhung
