“Xây dựng văn hoá doanh nghiệp” (VHDN), nội dung của nó ra sao, như người viết bài này được biết, chưa có một văn bản chính thức nào của Nhà nước đề cập đến. Đơn vị muốn xây dựng nó thường dựa trên cơ sở thực tế của mình. Lấy Công ty Than Hòn Gai - Vinacomin làm ví dụ.
Khuôn viên trước cửa lò của XN Than Thành Công (Công ty Than Hòn Gai). Đầu tiên, Công ty triển khai “Xây dựng văn minh công sở” (VMCS), để có văn phòng sạch, đẹp, văn minh; tạo dựng tác phong công nghiệp và hội họp, sinh hoạt tập thể đúng cách. Nay, các văn phòng từ Công ty đến các xí nghiệp trong Công ty đều đạt tiêu chuẩn xanh, sạch, đẹp; trang thiết bị, đồ dùng gọn gàng, khang trang, ngăn nắp; tài liệu được sắp xếp khoa học, đẹp, đảm bảo sự tiện ích khi cần sử dụng. Tác phong công nghiệp của toàn thể CNCB phát triển lên tầm mới; mỗi cá nhân đều ý thức xây dựng cho mình tác phong nhanh nhẹn, dứt khoát, đều cố gắng nỗ lực phấn đấu để trở thành những thành viên ưu tú trong đại gia đình than Hòn Gai; các thói quen tốt ngày càng nhiều hơn, thói quen xấu ngày càng giảm đi; sự thân ái, phát huy tính tự chủ cao trong công việc được nâng lên rõ rệt. Các buổi hội họp, sinh hoạt tập thể đều được chuẩn bị chu đáo, bám sát mục tiêu đã đề ra; nội dung có chất lượng, phong phú và luôn được đổi mới; thời lượng đúng theo dự định.
Sau khi xây dựng VMCS đạt được những đảm bảo nhất định, Công ty tiếp tục triển khai xây dựng VHDN có các nội dung: Nếp sống văn hoá; công tác môi trường; kỷ luật, đồng tâm; giỏi nghề, thạo việc, làm việc khoa học và không ngừng nâng cao đời sống CNCB về mọi mặt. Kết quả đạt được đến nay, về nếp sống văn hoá, ý thức, nhận thức của CNCB đã được nâng lên rõ rệt; thái độ luôn vui vẻ, cởi mở, phát ngôn đúng mực, lành mạnh hoá môi trường sống, môi trường làm việc. Các cá nhân có ý thức làm chủ, trách nhiệm cao trong mọi hoạt động; thực hành tiết kiệm và xây dựng mối đoàn kết nội bộ tốt, biết giúp đỡ nhau cùng hoàn thành nhiệm vụ; thực hiện tốt quy định không trà lá trong giờ, không uống rượu buổi trưa… Về công tác môi trường, các điều kiện ăn, ở, đi lại, làm việc tiếp tục được cải thiện; các khuôn viên nơi khai trường đã tiệm cận “mỏ đẹp như công viên”. Ý thức tự giác trong chăm sóc, giữ gìn vệ sinh công nghiệp, vệ sinh môi trường được nâng lên rõ rệt, nơi làm việc luôn gọn gàng, sạch sẽ; xây dựng được môi trường sống tốt, lành mạnh, toàn Công ty không có tiêu cực. Về kỷ luật đồng tâm, xây dựng được ý thức kỷ luật tốt: Đúng giờ, đúng kế hoạch, bố trí thời gian, công việc hợp lý, thường xuyên tự kiểm tra, đánh giá. Người lao động chấp hành tốt mọi nội quy, quy trình, quy phạm. Kỷ luật lao động được giữ vững. Tập thể CNCB đoàn kết, yên tâm công tác, đồng sức, đồng lòng xây dựng công ty, đơn vị. Về giỏi nghề, thạo việc, làm việc khoa học, đã quan tâm và làm tốt công tác tuyển dụng, đào tạo, đào tạo lại; tổ chức thi nâng bậc, xét nâng lương, thi ATVSV giỏi, thi thợ giỏi; mở lớp đào tạo cán bộ CHSX. Hoàn thành chương trình sát hạch hệ thống kế toán, ban hành bộ đề cương sát hạch hệ thống... Về không ngừng nâng cao đời sống CNCB về mọi mặt, Công ty đang thực hiện tốt triết lý kinh doanh: Không ngừng nâng cao đời sống CNCB, kể cả vật chất lẫn tinh thần; đảm bảo cho tất cả mọi người trong Công ty được sống và làm việc trong một môi trường tốt nhất, tất cả mọi người đều có điều kiện để phát triển tối đa năng lực bản thân. Hiện Công ty bố trí đủ việc làm cho 100% CNCB với thu nhập cao và ổn định.
Với nội dung xây dựng VHDN mà Than Hòn Gai đưa ra như trên có thể hiểu là xây dựng “tất cả”, để thúc đẩy sự phát triển.
Điều đó đúng như Công ty CP Viglacera Hạ Long đã làm (một công ty đã và đang làm rất tốt văn hoá doanh nghiệp). Khác chăng, Than Hòn Gai đưa ra gọi là “nghị quyết” (các chương trình xây dựng VMCS, VHDN nói trên đều có nghị quyết), còn ở Viglacera Hạ Long gọi là “luật nội bộ”. Người viết bài này đã nghe ông Nguyễn Quang Mâu, Giám đốc Viglacera Hạ Long trao đổi với CNCB Than Hòn Gai trong một cuộc giao lưu, rằng, “để có được văn hoá doanh nghiệp - môi trường sống và làm việc ở doanh nghiệp có văn hoá, cần phải “chiến đấu” quyết liệt, thực hiện bằng được bộ “luật nội bộ” mà Công ty đề ra, như ở chỗ các bạn, là “nghị quyết”. Các “luật nội bộ” (“nghị quyết”) càng cụ thể bao nhiêu, càng có ích bấy nhiêu. Và khi “luật” đã ban hành, mọi người, người lao động cũng như người lãnh đạo đều phải phục tùng như nhất. Chỉ có làm được như vậy, đến mức như vậy, xây dựng văn hoá doanh nghiệp mới thành công”.
