Xây nhà ở dành cho người có thu nhập thấp: Từ quy hoạch đến hiện thực...

Trong những năm gần đây, nhu cầu về nhà ở cho nhiều đối tượng trên địa bàn tỉnh ngày càng tăng cao. Trong khi đó, giá căn hộ thương mại tại Quảng Ninh vẫn được coi là khá đắt đỏ, điều này đặt ra yêu cầu cần thiết phải đẩy nhanh tiến độ xây dựng các công trình nhà ở dành cho người có thu nhập thấp, nhà ở xã hội để cải thiện tình hình này.

Sáu năm nay chị Nguyễn Thị Núi (quê ở Hải Dương) cùng nhiều chị em khác đã sống trong căn nhà chật chội tại khu tập thể Công ty Tuyển than Hòn Gai.
Sáu năm nay chị Nguyễn Thị Núi (quê ở Hải Dương) cùng nhiều chị em khác đã sống trong căn nhà chật chội tại khu tập thể Công ty Tuyển than Hòn Gai.

Tiến độ dự án vẫn ở “thì tương lai”

Thị trường BĐS giai đoạn 2005-2011 có thể nói là giai đoạn cực thịnh với hàng loạt dự án BĐS trên địa bàn được triển khai. Theo thống kê của Sở Xây dựng, các dự án đầu tư xây dựng - kinh doanh hạ tầng đô thị, dự án phát triển nhà ở trên địa bàn tỉnh được phê duyệt triển khai từ năm 2005 đến tháng 6-2011 là 156 dự án với tổng diện tích trên 3.932ha. Trong số này, diện tích xây nhà ở xã hội, nhà cho người có thu nhập thấp là khoảng 16,09ha, chủ yếu tập trung trên địa bàn TP Hạ Long. Tuy nhiên, do rất nhiều nguyên nhân, trong suốt một thời gian dài, những dự án liên quan đến xây dựng nhà ở xã hội, nhà cho người có thu nhập thấp vẫn chỉ dừng ở mức nghiên cứu, xét quy hoạch.

Cụ thể, tại TP Hạ Long, từ năm 2009, UBND tỉnh đã có văn bản số 2732/UBND-QH1 (ngày 24-7-2009) về việc đầu tư xây dựng khu nhà ở phục vụ người thu nhập thấp tại TP Hạ Long. Theo đó, tỉnh giao TP Hạ Long bố trí khu nhà ở dành cho người thu nhập thấp tại TP Hạ Long ở 3 vị trí thuộc khu vực dự án Khu đô thị Hà Khánh B; khu chung cư của Công ty Than Hạ Long và các khu đất đã khai thác xong để san nền khu đô thị Cao Xanh - Hà Khánh D. Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, mới chỉ có 1 dự án được phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 tại khu dân cư, chung cư phục vụ người có thu nhập thấp tại phường Hà Khánh, TP Hạ Long. Dự kiến khi dự án hoàn thành có thể đáp ứng được 240 căn hộ cho người có thu nhập thấp. Mỗi căn hộ rộng khoảng 60-70m2. Hiện UBND tỉnh giao cho Sở Xây dựng tiếp tục phối hợp với TP Hạ Long nghiên cứu, rà soát các quỹ đất để đề xuất địa điểm xây dựng nhà ở phục vụ người thu nhập thấp tại TP Hạ Long.

Ngoài TP Hạ Long, các địa phương khác như Uông Bí, Đông Triều, Cẩm Phả... hiện nay cũng đang manh nha một số dự án xây dựng nhà ở dành cho thu nhập thấp. Tuy nhiên, để các dự án này chính thức khởi công vẫn còn phải chờ thêm thời gian. Lý giải việc đầu tư các dự án liên quan đến nhà ở xã hội, nhà ở cho người có thu nhập thấp thời gian qua triển khai khá chậm chạp, Sở Xây dựng nhận định là do nhu cầu nhà ở thu nhập thấp hiện trên địa bàn chưa lớn, mặt bằng đô thị rộng có nhiều không gian bố trí nhà ở giá thấp (vùng ven đô hay các sườn đồi)… Tuy nhiên, theo ý kiến của một số nhà đầu tư có mặt trong hội nghị triển khai kế hoạch hoạt động năm 2013 của Ban Chỉ đạo chính sách nhà ở và thị trường BĐS tỉnh tổ chức mới đây thì cho rằng nguyên nhân chủ yếu vẫn là do những bất cập trong quá trình triển khai dự án. Cụ thể như tiến độ GPMB rất chậm; quy hoạch bị thay đổi; doanh nghiệp chưa nhận thức thấu đáo về loại hình đầu tư nhà ở cho người có thu nhập thấp… Bên cạnh đó, cũng có khu vực nhà ở gọi là thu nhập thấp nhưng khi bán ra lại có giá không hề thấp (thậm chí tương đương với nhà ở thương mại)...

Nên có cơ chế cho doanh nghiệp

Trên thực tế, nếu tính toán về số lượng cán bộ, công chức, viên chức, đặc biệt đối tượng là công nhân, người lao động tại các đơn vị hiện nay trên địa bàn tỉnh chưa có nhà ở cũng không phải là một con số nhỏ. Các đối tượng này có mức thu nhập khá hạn chế, nếu tính với mức giá trung bình từ 1-3 tỷ đồng như căn hộ thương mại đang được rao bán hiện nay thì phần đông đối tượng này không thể chi trả được.

Một trong những giải pháp nhằm thúc đẩy các dự án xây dựng nhà ở dành cho người có thu nhập thấp hiện nay được tỉnh Quảng Ninh triển khai đó là tạo ra các cơ chế chính sách phù hợp cho nhà đầu tư. Theo đó, các doanh  nghiệp khi thực hiện các dự án xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn Quảng Ninh sẽ được hưởng ưu đãi theo Điều 14 (QĐ 3477/2012/QĐ-UBND ngày 27-12-2012 của UBND tỉnh) là được hỗ trợ toàn bộ lãi vay trong thời gian xây dựng. Ngoài ra, theo quy định của Thủ tướng Chính phủ, đối với các dự án nhà ở cho người có thu nhập thấp tại khu vực đô thị, chủ đầu tư dự án nhà ở được hưởng khá nhiều ưu đãi như: Miễn tiền sử dụng đất, thuê đất trong phạm vi dự án; được áp dụng thuế suất ưu đãi, thuế GTGT ở mức cao nhất (0%); được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong 4 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế, giảm 50% thuế TNDN trong 5 năm tiếp theo và được áp dụng thuế suất TNDN là 10% trong suốt thời gian hoạt động. Ngoài ra, chủ đầu tư còn được hỗ trợ tín dụng đầu tư từ các nguồn, được cung cấp miễn phí các mẫu thiết kế về nhà ở cũng như các tiến bộ KHKT về thi công, xây lắp công trình.

Được biết hiện nay Sở Xây dựng đã công bố chương trình Phát triển nhà ở tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020 tầm nhìn đến năm 2030; các cơ chế chung của Nhà nước; cơ chế riêng của Quảng Ninh. Hy vọng, với những cơ chế này, các dự án về nhà ở xã hội, nhà ở cho người có thu nhập thấp sẽ sớm được hiện thực hoá.

Hồng Nhung

Hỗ trợ lãi suất vay mua nhà ở xã hội 6%/năm

Trung tuần tháng 5, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Xây dựng đã công bố Thông tư số 11 quy định về cho vay hỗ trợ nhà ở xã hội theo Nghị quyết 02 của Chính phủ. Tổng giá trị gói tín dụng khoảng 30.000 tỷ đồng từ nguồn tái cấp vốn của Ngân hàng Nhà nước. Mức lãi suất cho vay hỗ trợ nhà ở đối với khách hàng được Ngân hàng Nhà nước công bố hằng năm và áp dụng cho các khoản vay có dư nợ trong năm. Năm 2013, mức lãi suất áp dụng là 6%/năm. Thời gian được hỗ trợ lãi suất tối đa là 10 năm đối với đối tượng mua, thuê, thuê mua nhà ở; và tối đa 5 năm đối với doanh nghiệp, nhưng không vượt quá thời điểm 1-6-2023. Có 5 ngân hàng được chỉ định cho vay vốn hình thức lãi suất này gồm Agribank, BIBV, Viettinbank, Vietcombank và MHB.

Được biết, khoảng 30% nguồn vốn này được dành để cho vay các doanh nghiệp là chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội; doanh nghiệp là chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại được chuyển đổi sang dự án nhà ở xã hội.

Ý kiến người trong cuộc

* Chị Mai Lệ Huyền, Phân xưởng Môi trường, Công ty Tuyển than Cửa Ông - Vinacomin:

Với đồng lương ít ỏi của công nhân hiện nay trong khi đó giá cả thị trường ngày càng leo thang thì biết bao giờ chúng tôi mới mua được nhà. Hiện nay, hầu hết các đơn vị, trong đó chủ yếu là các đơn vị ngành Than đầu tư xây dựng các công trình nhà ở cho CBCN chứ có quá ít các doanh nghiệp chịu bỏ vốn đầu tư xây dựng các công trình nhà ở cho người có thu nhập thấp nói chung. Nếu những công nhân như chúng tôi không có sự hỗ trợ của đơn vị có lẽ sẽ chẳng bao giờ có nhà để ở. Do đó, theo tôi, thực sự rất cần có sự hỗ trợ của các cấp, các ngành, chính quyền địa phương cũng như sự linh động của các tổ chức tín dụng để giải quyết những khó khăn, nhất là về nguồn vốn để cả doanh nghiệp đều có thể tiếp cận được với nhà ở xã hội.

* Anh Phạm Văn Minh, tổ 10, khu Nam Trung, phường Nam Khê, TP Uông Bí:

Theo tôi, các dự án nhà ở nên hướng tới lớp người có thu nhập trung bình như công chức, viên chức, những người có thu nhập ổn định như chúng tôi. Bên cạnh đó, nhà ở xã hội hiện nay đang tồn tại tương đối nhiều bất cập. Thứ nhất, hiện đang tồn tại thực trạng một bộ phận không nhỏ những người mua nhà không phải có nhu cầu để ở thực sự mà để đầu cơ, mua xong bán lại. Hơn nữa, xưa nay người dân thường có quan điểm rằng nhà ở xã hội là chất lượng thấp, do đó phải làm sao chất lượng nhà ở xã hội tương đương với nhà ở thương mại dân mới mua. Vì vậy, các ngành, các cấp cần xem xét để tạo điều kiện thuận lợi, giải quyết nhu cầu chính đáng về nhà ở cho người dân.

* Anh Trần Ngọc Phúc, Phó Tổng Giám đốc Công ty Sản xuất nến cao cấp AIDI Việt Nam:

Hiện nay, một số lượng lớn công nhân tại công ty đang phải thuê nhà ở bên ngoài. Ngoài lương hàng tháng là 3,6 triệu đồng/người, Công ty đang thực hiện hỗ trợ tiền thuê nhà cho mỗi công nhân là 200.000 đồng/người. Tuy nhiên, đây không phải là giải pháp lâu dài và ổn định. Do thiếu nhà ở, hàng trăm công nhân phải thuê nhà bên ngoài với giá cao, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, tạm bợ, có chỗ không đáp ứng nhu cầu cuộc sống tối thiểu, đó là chưa kể đến vấn đề an ninh ở các khu trọ. Mặt khác, tiền thuê nhà là một gánh nặng đối với lao động ngoại tỉnh. Với mức lương công nhân hiện nay, họ phải dành ra một khoản để trả tiền thuê nhà hàng tháng, chưa tính đến tiền nước, điện theo giá “niêm yết” mà các chủ trọ đặt ra. Chính vì điều này đã hạn chế việc thu hút các nguồn lao động từ tỉnh khác đến. Thực sự rất cần quy hoạch quỹ đất dành cho các doanh nghiệp và các nhà đầu tư xây nhà ở cho công nhân trong các KCN, đảm bảo đi liền với các thiết chế văn hoá và các công trình phụ trợ cho khu nhà ở như sân chơi, bãi tập, nhà văn hoá, nhà trẻ, nhà mẫu giáo, trường học, trạm y tế, chợ... để đảm bảo sinh hoạt cho công nhân.

* Anh Nguyễn Xuân Lãm, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Xuân Lãm:

Vừa qua, Công ty đã được tỉnh giao cho việc thực hiện triển khai dự án xây dựng nhà ở cho người có thu nhập thấp. Đây là dự án mang ý nghĩa xã hội lớn, không chỉ góp phần giải quyết nhu cầu về nhà ở cho những đối tượng có thu nhập thấp, doanh nghiệp sẽ có nguồn lao động ổn định mà còn giải quyết được bài toán hàng tồn kho như: Xi măng, gạch, ngói... Doanh nghiệp cũng đã chủ động kêu gọi và tiếp cận được với gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng của Ngân hàng Nhà nước cho vay hỗ trợ cho vay mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên, để thực hiện dự án xây dựng nhà ở cho người có thu nhập thấp đòi hỏi nguồn vốn lớn, trong khi đó thời gian thu hồi vốn dài, do đó Công ty cũng mong muốn tỉnh sẽ hỗ trợ hơn nữa cho doanh nghiệp về các vấn đề liên quan như: Lãi suất; các công trình xây dựng hạ tầng ngoài hàng rào, điện, nước...

Quỳnh Hoa (Thực hiện)

Cùng chuyên mục