Thời gian qua, Uỷ ban ATGT quốc gia và Ban ATGT các địa phương cùng một số ban, ngành trên toàn quốc đã đưa ra một số giải pháp nhằm quản lý chặt chẽ xe máy điện. Thế nhưng, dù triển khai đã lâu với sự vào cuộc của các lực lượng chức năng, thế nhưng xe máy điện vẫn là phương tiện tham gia giao thông rất khó quản lý vì nhiều lý do, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT rất cao.
Thực trạng đáng báo động
Theo Thông tư số 15/2014/TT-BCA của Bộ Công an, có hiệu lực từ ngày 1-6-2014 quy định về đăng ký xe thì xe máy điện bắt buộc phải đăng ký, cấp biển số mới được phép lưu thông. Mọi vi phạm của người tham gia giao thông bằng xe máy điện sẽ bị xử phạt như đối với xe mô tô. Tuy nhiên, thực tế thời gian qua, cùng với xe đạp điện, xe máy điện gần như được “thả nổi” mà nguyên nhân vẫn là do khó quản lý.
Để tìm hiểu thực tế, chúng tôi đã đến các địa phương như TP Móng Cái, TP Cẩm Phả, TP Hạ Long… Theo ghi nhận chung của phóng viên, hầu hết xe máy điện lưu thông trên đường đều không có biển số, hoặc nếu có chỉ là những biển số được các đối tượng thanh, thiếu niên lắp trang trí cho vui. Nếu như xe đạp điện có tốc độ tối đa là 25km/giờ thì xe máy điện có tốc độ gấp đôi. Chính vì vậy nếu người điều khiển xe máy điện không chấp hành nghiêm các quy định về ATGT thì TNGT rất dễ xảy ra.
| Kiến nghị - đề xuất * Trung tá Nguyễn Mạnh Hà, Phó Trưởng Công an huyện Tiên Yên: “Cần có thêm các chế tài mạnh để xử lý ngay từ gốc” Một trong những nguyên nhân làm cho công tác xử phạt xe máy điện hiện nay gặp khó khăn đó là nguồn gốc không rõ ràng. Khi chế tài xử phạt xe máy điện ban hành thì xe đã được bán và lưu hành trên thị trường một thời gian dài rồi. Thế nên khi bị xử phạt, người dân đều bày tỏ quan điểm sao không ngăn chặn từ trước, bây giờ họ mua rồi thì lại bắt đi đăng ký lấy đâu ra đủ giấy tờ để làm.Bên cạnh đó, xe máy điện có tốc độ cao nên đòi hỏi phải quản lý như phương tiện xe mô tô. Hiện nay, chúng tôi vẫn chỉ đạo lực lượng CSGT tuần tra xử lý nghiêm nhưng quả thật là rất khó. Đối tượng điều khiển hầu hết là thanh, thiếu niên đang độ tuổi học sinh, các bà nội trợ nên khi phạt họ thì hầu hết không biết quy định là phải đi đăng ký. Do giá trị của chiếc xe máy điện không lớn, nhiều người còn cho mượn hoặc tặng nhau mà chẳng cần giấy tờ sang nhượng chuyển đổi tên gì cả. Thậm chí đi công tác ở TP Móng Cái, thấy xe đẹp là mua ngay mang về mà không cần biết là có giấy tờ hợp lệ hay không. Chính vì vậy, công tác kiểm soát càng khó khăn hơn, nhiều trường hợp chúng tôi cũng chỉ nhắc nhở rồi trả phương tiện chứ không tạm giữ làm gì vì điều kiện của họ cũng rất khó khăn. Thiết nghĩ, để quản lý xe máy điện chặt chẽ, nhằm giảm thiểu TNGT do phương tiện này gây ra thì cần có một chế tài chặt chẽ hơn và một lộ trình rõ ràng. * Anh Bùi Văn Thắng, chủ cửa hàng bán xe máy điện tại số nhà 49, phường Cẩm Trung (TP Cẩm Phả): “Nâng cao ý thức của người dân là điều không thể thiếu...” Khi có quy định xe máy điện phải đăng ký như xe mô tô, cửa hàng của tôi đã chấp hành nghiêm chỉnh, đó là chỉ nhập hàng có nguồn gốc xuất xứ với đầy đủ giấy tờ. Tuy nhiên, trên thực tế thì những chiếc xe đó lại có giá thành cao hơn những hàng “ngoài luồng” từ 1 đến 2 triệu đồng, điều này đã làm cho không ít chủ cửa hàng vì lợi nhuận vẫn sẵn sàng “đi đêm” để kinh doanh. Theo tôi để công tác quản lý xe máy điện chặt chẽ hơn thì bên cạnh sự nỗ lực của các cơ quan, lực lượng chức năng như: Quản lý thị trường, CSGT… thì ý thức của người dân là điều không thể thiếu. Phụ huynh của các em học sinh cần phải biết chọn lựa cửa hàng có uy tín để mua sắm phương tiện và đặc biệt là phải có đầy đủ giấy tờ như quy định pháp luật đã đề ra. Bên cạnh đó, việc mua các phương tiện không đủ giấy tờ còn vô tình tiếp tay cho những kẻ lợi dụng để buôn bán hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ gây khó khăn cho công tác quản lý. Cũng vì không rõ nguồn gốc xuất xứ, phương tiện thường không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT rất cao. Hy vọng trong thời gian tới công tác quản lý xe máy điện sẽ được làm tốt ngay từ gốc. * Anh Lưu Thế Hùng, tổ 21, khu 1, phường Hồng Gai (TP Hạ Long): “Các cơ quan chức năng cần kiên quyết xử lý nghiêm những trường hợp không đăng ký phương tiện” Hiện nay khi ra đường chúng tôi rất sợ những chiếc xe máy điện do các thanh, thiếu niên điều khiển. Phương tiện có tốc độ chạy nhanh như xe mô tô, trong khi đó không phát ra tiếng động, nhiều em đi sát ngay bên mình và vượt bên phải làm cho người điều khiển phương tiện đi bên cạnh rất dễ giật mình bị ngã. Bên cạnh đó, các em còn chở 3, chở 4 lạng lách đánh võng trên đường tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT rất cao. Trước nguy cơ tiềm ẩn mất ATGT cao như vậy, theo tôi nghĩ bên cạnh việc các bậc phụ huynh nhắc nhở con em mình thì đối tượng điều khiển phương tiện cần được nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông. Các cơ quan chức năng nên ra quân xử lý nghiêm, tịch thu những phương tiện chưa đăng ký để lập lại trật tự. Bởi lẽ, chúng ta cứ tuyên truyền yêu cầu người dân phải đi đăng ký nhưng chẳng ai chấp hành, nếu cứ như vậy thì rất dễ “nhờn thuốc”. Do vậy, các lực lượng chức năng, đặc biệt là CSGT các địa phương cần có biện pháp mạnh hơn, vì nếu để tình trạng này diễn ra lâu thì xe máy điện sẽ rất dễ trở thành một trong những nguyên nhân làm cho TNGT tăng cao. Nguyễn Duy (thực hiện) |
Anh Nguyễn Văn Trung, cư trú tại phường Hồng Gai (TP Hạ Long) cho biết: Đối tượng đi xe máy điện hầu hết là thanh, thiếu niên nên ý thức tham gia giao thông còn hạn chế. Mặc dù các cơ quan chức năng đã ra quân xử lý rất nghiêm, thế nhưng hầu hết các em đều không đội MBH khi điều khiển phương tiện, bên cạnh đó khi tham gia giao thông trên đường còn dàn hàng 3, hàng 4 ra đường gây nguy hiểm đối với những người cùng đi trên đường và không ít trường hợp đã gây tai nạn nghiêm trọng. Với tốc độ nhanh không kém xe mô tô nên xe máy điện cũng tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT cao nếu như đi không đúng tốc độ cho phép.
Một trong những nguyên nhân dẫn đến việc xe máy điện trở thành nỗi ám ảnh đối với các phương tiện cùng tham gia giao thông trên đường, đó là có tốc độ nhanh nhưng do cấu tạo nên không phát ra tiếng kêu, trong khi đó đối tượng điều khiển lại thường vượt phải làm cho người điều khiển xe máy giật mình phanh gấp hay tránh né, rất dễ gây tai nạn. Cùng với đó, các em học sinh hay chở 3, 4 rồi đánh võng, lạng lách trên đường luôn tiềm ẩn nguy cơ TNGT rất cao.
Trung tá Đỗ Hữu Lực, Đội trưởng Đội CSGT Công an TX Quảng Yên cho biết: Đối với đối tượng thanh, thiếu niên điều khiển xe máy điện mà không chấp hành nghiêm việc đội MBH, đèo 3, 4 và không đăng ký theo đúng quy định chúng tôi xử lý nghiêm, kết hợp với tuyên truyền, nhắc nhở. Nếu tái phạm sẽ tạm giữ phương tiện và gửi công văn về nhà trường hoặc nơi cư trú để răn đe, nhắc nhở.
Đâu là nguyên nhân?
Như đã nói ở trên, kể từ ngày 1-6-2014, xe máy điện bắt buộc phải đăng ký biển kiểm soát mới được phép lưu thông, tuy nhiên, trên thực tế thì hầu hết chủ của các xe máy điện đều không đăng ký vì nhiều nguyên nhân. Qua tìm hiểu thực tế tại một số cửa hàng bán xe máy điện ở TP Cẩm Phả và TP Hạ Long, chúng tôi nhận thấy việc sở hữu một chiếc xe máy điện không mấy khó khăn. Bên cạnh các thủ tục giấy tờ cần thiết để giao cho người mua, thì chủ cửa hàng cũng chẳng nhắc nhở việc nên đi đăng ký nếu không sẽ bị xử phạt. Cùng với đó, hầu hết các khách hàng đi mua đều có tâm lý chung là có thấy xử phạt đâu mà phải đi đăng ký, vừa mất thời gian lại mất thêm tiền.
Chị Lê Thị Anh, cư trú tại phường Cẩm Trung (TP Cẩm Phả) cho biết: Nhà tôi có 2 đứa con, một đứa học lớp 9 và 1 đứa học lớp 12 đều cuối cấp cả nên phải học nhiều, đi lại liên tục, trong khi đó bố mẹ đi làm không có thời gian đưa đón nên mua xe máy điện cho con đi học. Tôi biết là phải đi đăng ký nhưng vì không có thời gian, với lại lực lượng công an ít khi kiểm tra nên cứ từ từ rồi làm sau.
Bên cạnh đó, việc đăng ký đối với xe máy điện đòi hỏi phải có giấy tờ hải quan gốc. Chính điều này đã gây khó khăn trong việc đăng ký cho xe máy điện và thực tế số lượng xe máy điện được đăng ký hiện nay là rất ít so với số phương tiện đang lưu thông trên thực tế. Nhiều người dân cho rằng, nếu các xe máy điện nhập khẩu về theo đúng quy định thì còn có giấy tờ đầy đủ chứ nhập lậu thì lấy đâu ra. Trong khi đó, giá xe máy điện nhập lậu thường rẻ hơn, chất lượng cũng không thua kém gì xe nhập khẩu hợp lệ nên luôn được người dân lựa chọn. Như ở TP Cẩm Phả, từ đầu năm đến nay hầu như không có chủ phương tiện xe máy điện nào đến đăng ký theo đúng quy định cả.
Trung tá Vũ Xuân Quyết, Đội trưởng Đội CSGT Công an TP Cẩm Phả cho biết: Nếu như chủ các phương tiện xe máy điện mà không đến đăng ký theo đúng quy định thì rất khó để xử lý vi phạm. Hiện tại, chúng tôi vẫn xử lý những xe máy điện vi phạm nhưng cũng chỉ tạm giữ rồi phạt hành chính sau đó trả cho chủ phương tiện. Bên cạnh đó, gọi phụ huynh của các em lên để nhắc nhở chứ không thể giữ lâu được, mà nếu có giữ cũng chẳng có chỗ để. Trong thời gian tới cần có thêm những biện pháp mạnh hơn và quan trọng vẫn là khâu quản lý đầu vào của xe máy điện, có thế mới đảm bảo việc quản lý tốt phương tiện này được.
Duy Linh
