Xếp loại cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thuỷ sản nhằm phân loại chất lượng các cơ sở, đồng thời là điều kiện tiên quyết để cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm (ATTP), một thủ tục pháp lý quan trọng để doanh nghiệp có thể phân phối, tiêu thụ sản phẩm trên thị trường.
Theo quy định hiện nay, có 3 khung xếp loại: A (tốt), B (đạt) và C (không đạt); loại A, B sẽ đủ tiêu chuẩn để cấp giấy chứng nhận ATTP. Các cơ sở này sẽ được tái kiểm tra để xếp loại lại theo thời gian 1 năm đối với A, 6 tháng đối với B. Riêng đối với cơ sở loại C, sau thời gian 3 tháng kiểm tra buộc phải khắc phục những tiêu chuẩn chưa đạt để lên B; bị phạt hành chính nếu kết quả tái kiểm lần 2 là C và bị thanh tra chuyên ngành kiến nghị xem xét việc thu hồi giấy phép kinh doanh hiện hành, ngừng cấp mới giấy phép kinh doanh, không cho các cơ sở này đưa hàng hoá ra lưu thông ở thị trường.
Từ đầu năm đến nay, Sở NN&PTNT - đơn vị chuyên môn được giao thực hiện nhiệm vụ này đã rất tích cực trong việc kiểm tra, đánh giá, xếp loại các cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thuỷ sản, tuy nhiên, hoạt động này hiện vẫn còn có những tồn tại. Theo báo cáo của Sở, tính đến thời điểm này, toàn ngành đã kiểm tra, xếp loại cho 600 cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thuỷ sản, đạt 100% cơ sở nằm trong tiêu chí xếp loại. Kết quả: Có 34 cơ sở loại A, 484 cơ sở loại B và 82 cơ sở loại C. Với kết quả trên cho thấy, tỷ lệ cơ sở được xếp loại A còn ít, chiếm chưa đến 5,5%, ngược lại tỷ lệ cơ sở xếp loại C lại khá lớn, chiếm gần 14% tổng số cơ sở xếp loại. Đa số cơ sở được xếp loại A chủ yếu là các cơ sở nuôi trồng thuỷ sản, tức lĩnh vực sản xuất, vốn có tiêu chí xếp hạng không quá khắt khe như ở lĩnh vực kinh doanh. Quy trình xếp loại của các cơ sở này cũng chưa thực sự chặt chẽ, một số cơ sở trong đó mặc dù xếp loại A, nhưng hiện vẫn chưa được cơ quan chuyên môn cấp giấy chứng nhận ATTP.
Đối với số cơ sở loại B hiện có số lượng lớn nhất, chiếm đến trên 80% cơ sở xếp loại. Đây là “khung” mà tiêu chí đặt ra không quá khắt khe, các cơ sở dễ đáp ứng nhất. Bên cạnh đó, kết quả xếp loại này cũng đã là đủ tiêu chuẩn để được các đơn vị chuyên môn cấp giấy chứng nhận ATTP, “cái gậy” mà các cơ sở cần để đủ điều kiện phân phối, tiêu thụ hàng hoá. Chính bởi vậy, mặc dù thời gian tái kiểm của loại B sẽ ngắn hơn loại A (6 tháng/lần) và kèm theo phí tái kiểm tra, song nhiều cơ sở có tư tưởng chấp nhận việc đó, không cần thiết phải đầu tư chi phí để cải thiện điều kiện nhằm đạt các tiêu chí lên loại A.
Theo ông Nguyễn Văn Vui, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng nông, lâm, thuỷ sản tỉnh: Mặc dù chưa có thống kê đầy đủ, song vẫn có tình trạng một số cơ sở sau lần tái kiểm tra cuối (lần 2) được lên B rồi lại không giữ được, lại rớt xuống C. Cũng theo ông Vui, quan điểm của cơ quan chủ quản là đối với các cơ sở này sẽ kiên quyết làm theo quy định, nếu các cơ sở 3 lần kiểm tra đều bị xếp loại C thì đơn vị sẽ có ý kiến với đơn vị cấp giấy phép kinh doanh thông báo chủ cơ sở không được hoạt động, sản xuất hoặc phân phối, kinh doanh sản phẩm ra thị trường, đồng thời kiên quyết không xếp loại lại... Tuy nhiên, thực tế từ trước đến nay chưa có trường hợp cơ sở xếp loại C bị thu hồi hoặc ngừng cấp giấy phép kinh doanh. Mới đây, Chi cục Quản lý chất lượng nông, lâm, thuỷ sản có động thái “mạnh tay” với 1 cơ sở 3 lần liên tiếp xếp loại C, song đây lại là cơ sở chưa có hoạt động kinh doanh thực tế và trước đó đã có đơn xin ngừng đăng ký kinh doanh.
Có thể thấy, việc xếp loại các cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thuỷ sản là giải pháp quan trọng để tăng cường đảm bảo ATTP, nâng cao chất lượng các cơ sở sản xuất, kinh doanh hàng hoá, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Tuy nhiên, từ thực tế trên cho thấy công tác này cần phải được làm quyết liệt và chặt chẽ hơn, tránh tình trạng “giơ cao đánh khẽ”.
Việt Hoa
