Với nhiều chương trình hỗ trợ, đời sống người nghèo ở các xã trên địa bàn tỉnh đã được cải thiện nhiều. Việc vận động các hộ nghèo xóa nghèo của cán bộ các xã, thôn đã có phần "nhàn" hơn trước đây, vì ý thức người nghèo được nâng cao hơn.
Ở thôn Tân Lập, xã Quan Lạn, huyện Vân Đồn, từ năm 2010 trở về trước luôn duy trì 100% hộ nghèo, nhưng nay tỷ lệ còn rất thấp. Một thời, thanh niên thôn còn “phấn đấu” vào hộ nghèo, thậm chí lên tiếng phản đối khi mình được đưa ra khỏi diện này. Từ năm 2014, Tân Lập có điện lưới, đường liên thôn, xã được bê tông hóa. Người dân có điều kiện hơn để tiếp xúc với "thế giới" bên ngoài. Thêm nữa, Quan Lạn phát triển mạnh về du lịch và nằm trong vùng quy hoạch Khu hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn cũng tác động rất lớn đến ý thức người dân Tân Lập. Bây giờ, bà con chỉ thích vươn lên làm giàu, không thích làm hộ nghèo nữa. Nhiều gia đình tự nguyện xin ra khỏi hộ nghèo, cũng không còn hộ thanh niên nghèo nữa vì lý do nếu diện hộ nghèo, con trai rất khó lấy vợ. Nhiều cô gái nói thẳng: Thà không lấy chồng còn hơn lấy những anh lười lao động, không có chí tiến thủ, suốt ngày say rượu, không quan tâm, chăm sóc vợ con.
Ở các thôn bản vùng cao, công tác xóa nghèo giờ cũng đã nhiều chuyển biến hơn. Khi có điện lưới, người dân các thôn bắt đầu có lý do mua sắm ti vi, tủ lạnh, điều hòa... để hưởng thụ. Những hộ nghèo, có sức khỏe nhưng do lười lao động không có tiền để mua sắm cũng đã thấy tủi thân, nghĩ lại về cái nghèo của mình. Ở nhiều thôn, không ít cán bộ thôn khi xét theo tiêu chí nghèo đa chiều vẫn trong diện hộ nghèo nhưng đã làm đơn xin ra khỏi hộ nghèo với mục đích để làm gương cho các hộ khác noi theo.
Chương trình 167 đã được các hộ nghèo vào cuộc tích cực, phần vì mọi người đã hiểu được câu “an cư lạc nghiệp”. Mới đây, Trưởng thôn Pò Mẩy – Khe Ngà, xã Hà Lâu (huyện Tiên Yên) khi gặp tôi đã phấn khởi khoe rằng: “Chương trình xây nhà 167 ở thôn thực hiện tốt. Ở thôn có anh Phùn Quay Phúc là người rất khó vận động trong việc làm nhà, nay lại xây ngôi nhà to đẹp gần nhất thôn".
Qua tìm hiểu được biết, trước đây, anh Phúc chỉ muốn được nhà nước hỗ trợ hoàn toàn chứ không muốn đi vay, nếu không anh cứ ở nhà tạm. Anh Phúc đưa ra phương án: “Hễ mưa bão thì tôi đi ở nhờ, nhà đổ thì lại vào rừng chặt tre làm nhà khác”. Vậy là chỉ khoảng 1 tháng sau, tuy không mưa bão lớn nhưng nhà anh Phúc có nguy cơ đổ thật. Lúc này, các phương án anh đưa ra đều không thực hiện được, vì ngôi nhà của bố mẹ anh mới được dỡ ra làm lại theo chương trình 167, không còn chỗ ở nhờ nữa. Phương án làm lại nhà của anh cũng không thực hiện được nốt, vì đúng thời điểm mưa ngâu không vào rừng được, mặt khác các khu rừng tre hiện đều đã có chủ, đâu được chặt tự do như trước kia. Vậy là thôn buộc phải bố trí gia đình anh đến ở nhờ nhà văn hóa thôn, đồng thời thường xuyên đến vận động anh làm nhà để ổn định cuộc sống, yên tâm đi làm thuê để kiếm tiền nuôi con. Đồng thời, cán bộ thôn còn đến vận động anh em, họ hàng, xóm giềng cho anh vay tiền không lấy lãi, những người có sức khỏe hay biết nghề xây dựng giúp anh ngày công làm nhà để bớt đi chi phí...
Không chỉ riêng trường hợp anh Phúc, ở các xã nghèo, cán bộ xã, thôn hầu hết đều tích cực vận động không chỉ người nghèo mà cả người thân của họ vào cuộc giúp họ làm nhà, để từ đó người nghèo có nhà, có điều kiện vươn lên thoát nghèo.
Anh Vũ
