Theo tổng hợp của Văn phòng Ban Chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh, trong cơn bão số 3 vừa qua, toàn tỉnh có 21 nhà bị sập, 362 nhà bị tốc mái và hư hỏng... Qua đánh giá của các địa phương, hầu hết những nhà này là nhà yếu, nhà xuống cấp của các hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số. Có thể thấy, việc cải thiện chất lượng nhà ở, cụ thể xoá nhà tạm, tu bổ nhà yếu cho các hộ này là một việc làm hết sức cần thiết để giảm thiểu những thiệt hại về người và của trước mỗi mùa mưa bão.
Hiểm nguy từ những... mái nhà
Sau cơn bão số 3, chúng tôi có mặt tại huyện Bình Liêu, một trong những địa phương bị ảnh hưởng nặng nề bởi cơn bão. Theo thống kê của huyện, cơn bão số 3 đã làm sập 5 nhà, tốc mái 238 nhà... Trước đó, huyện đã tiến hành sơ tán 142 hộ ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Sau gần 2 giờ đồng hồ, ngược những đoạn dốc cao, qua những đoạn đường lội bùn đặc quánh, bám chặt bánh xe máy, chúng tôi tới được bản Khe Bốc, xã Tình Húc, một trong những bản khó khăn nhất của huyện Bình Liêu. Cơn bão số 3 đi qua đã để lại những hậu quả nặng nề trên từng mái nhà của bà con trong bản… Có nhà tốc một phần mái, nứt vách, có nhà sập cả tường. Rất may là không có thiệt hại về người. Cuộc sống của bà con trong bản vốn đã thiếu thốn, nay lại càng khó khăn hơn sau bão.
Chúng tôi tới thăm gia đình ông Chìu Chắn Thím, một trong những hộ bị thiệt hại nặng nề nhất sau bão. Một phần tường căn nhà của gia đình ông bị gió bão quật đổ. Sau bão bà con trong bản giúp chằng chống, dựng lại phần mái nhà để gia đình ông ở tạm, chắp vá, vẫn có thể đổ sập bất cứ lúc nào.
Ông Thím chia sẻ: Cứ có bão là gia đình tôi phải sơ tán đến trường học để tránh nhờ. Các đợt bão trước thì không sao, đến cơn bão lần này thì nhà bị sập. Nhờ bà con giúp mà gia đình tôi đã chống tạm nhà để ở…
Cách nhà ông Thím không xa, ngôi nhà của gia đình anh Chíu Văn Thông bị bay một phần mái, tường nhà xuất hiện những vết nứt lớn, nguy cơ bị sập là rất cao.
Ông Dường Cắm Sinh, trưởng bản Khe Bốc, cho biết: Bản có 44 hộ dân, trong đó số hộ có nhà kiên cố chỉ đếm trên đầu ngón tay (9 hộ), còn lại là nhà xây bằng gạch đắp đất, ngói lâu năm đã xuống cấp… Ở đây, bà con chủ yếu làm nông, lâm nghiệp kinh tế rất khó khăn, tỉ lệ hộ nghèo trên 40%. Cái ăn đã khó, nghĩ đâu đến việc xây nhà kiên cố. Mà xây nhà ở đây giá có khi cao gấp 3, gấp 4 ở những nơi khác, vì đường đi vào bản rất khó. Hôm bão, mưa to, nước khe chảy mạnh cuốn cả một đoạn đường. Bà con phải hô nhau lấy đá lấp lại mất cả buổi mới đi được…
Theo thống kê của huyện, hiện trên địa bàn huyện còn trên 500 nhà tạm, nhà đã xuống cấp. Không riêng huyện Bình Liêu, tại các địa phương khác trong tỉnh, tình trạng nhà yếu, nhà xuống cấp vẫn còn nhiều, chủ yếu là nhà ở của các hộ nghèo, hộ dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa. Những ngôi nhà này luôn là mối lo rất lớn, gây nguy hiểm về cả tài sản và cả tính mạng mỗi khi có mưa bão. Theo khảo sát của Uỷ ban MTTQ tỉnh, hiện toàn tỉnh có 3.500 hộ dân cần hỗ trợ về nhà ở.
Cải thiện nhà ở cho hộ nghèo
Khắc phục hậu quả sau bão, các địa phương trong tỉnh đã kịp thời thăm hỏi, hỗ trợ các hộ bị ảnh hưởng nặng nề. Huyện Tiên Yên hỗ trợ mỗi gia đình có nhà sập 1 triệu đồng và có kế hoạch hỗ trợ 25 triệu đồng để các gia đình này dựng lại nhà. Huyện Bình Liêu, xã hỗ trợ 2 triệu đồng/hộ trên địa bàn có nhà sập; huyện có hướng hỗ trợ cho các hộ để kịp thời ổn định cuộc sống…
Những năm qua, để cải thiện nhà ở cho các hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, chương trình hỗ trợ cải thiện về nhà ở cho hộ nghèo đã được đẩy mạnh với sự tham gia của các cấp, ngành, tổ chức và cá nhân hảo tâm trên địa bàn tỉnh. Theo đồng chí Phạm Văn Điệt, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ tỉnh, những năm qua, nguồn quỹ vì người nghèo do MTTQ các cấp vận động, quản lý đã phát huy hiệu quả to lớn, trong đó có chương trình hỗ trợ cải thiện về nhà ở cho hộ nghèo. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, kêu gọi hỗ trợ từ các tổ chức xã hội, doanh nghiệp chung tay xoá nhà tạm cho người dân nghèo, đã góp phần thúc đẩy nguồn lực trợ giúp cho người nghèo.
Chỉ tính 5 năm (2009-2013), quỹ vì người nghèo các cấp trong tỉnh đã vận động được trên 45 tỷ đồng. Từ nguồn quỹ này đã xây mới, sửa chữa hàng ngàn ngôi nhà cho hộ nghèo, nhất là các hộ nghèo vùng sâu, vùng xa, biên giới yên tâm bám đất, giữ bản, bảo vệ quê hương. Cụ thể, quỹ đã góp phần hỗ trợ xây mới, sửa chữa 4.779 nhà ở cho hộ nghèo với số tiền trên 39 tỷ đồng; 9 tháng năm nay, toàn tỉnh đã hỗ trợ xây mới 80 nhà, sửa chữa 9 nhà, tổng kinh phí trên 4 tỷ đồng.
Thời gian tới, để chương trình tiếp tục phát huy hiệu quả, Uỷ ban MTTQ tỉnh có kế hoạch tăng cường tuyên truyền, đổi mới phương thức vận động để thu hút đông đảo các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm tham gia ủng hộ quỹ, thêm nguồn lực xoá nhà tạm, tu bổ nhà yếu cho các hộ nghèo. Đồng thời, tiếp tục phối hợp với ngành LĐ-TB&XH tập huấn, hướng dẫn cán bộ làm công tác giảm nghèo ở cơ sở; duy trì, nâng cao hiệu quả việc hỗ trợ phát triển kinh tế, xây dựng các mô hình giảm nghèo bền vững, đào tạo nghề ở cơ sở và hộ gia đình, làm cơ sở giúp các hộ vươn lên thoát nghèo, cải thiện nhà ở, ổn định đời sống.
Nguyễn Thanh
