Năm nào cũng vậy, cứ vào mùng 5, mùng 6 Tết Nguyên đán, ngư dân khắp nơi trong tỉnh lại náo nức tham gia lễ hội cầu ngư; chuẩn bị cho những chuyến vươn khơi, bám biển đầu tiên. Đây là nét văn hóa độc đáo của người dân vùng biển với hi vọng sẽ đón một năm thời tiết thuận lợi, tàu thuyền đầy cá, tôm...
Lễ hội cầu ngư năm 2018 được phường Tân An, TX Quảng Yên tổ chức vào ngày 20, 21/2/2018. Những con đường dẫn ra bến cảng tàu cá ở phường Tân An, TX Quảng Yên được trang trí bằng các dải cờ đầy màu sắc, người dân nô nức kéo nhau đi xem hội. Phía cảng tàu, có đủ tàu to, thuyền nhỏ neo đậu ngay ngắn, sẵn sàng ra khơi. Cả gia đình anh Phạm Văn Quyết, khu Thống Nhất 1, phường Tân An, TX Quảng Yên, đều đã quây quần bên mâm cơm mừng lễ cầu ngư. Anh Quyết phấn khởi nói: “Năm nào phường, thị xã cũng tổ chức lễ hội cầu ngư thế này, bà con chúng tôi vui mừng lắm. Có lẽ vì thế, năm qua, gia đình ra khơi may mắn, thuận lợi, có thêm thu nhập. Để chuẩn bị cho chuyến đi biển đầu tiên trong năm mới, ngay ngày cuối năm, chúng tôi đã đổ đầy dầu vào gia tài lớn nhất của gia đình là con tàu 125CV; tích trữ lượng lớn lương thực. Hi vọng năm nay, cá, tôm sẽ đầy khoang”.
Sau nghi thức tế lễ, gần 50 tàu cá của ngư dân phường Tân An lần lượt ra khơi đánh bắt trong dịp đầu xuân mới. Việc ra khơi những ngày đầu năm mới như một nghi thức truyền thống của ông cha từ xa xưa truyền lại. Nhiều nơi còn gọi đây là tục “xông biển” đón lộc đầu năm. Nếu ngày đầu xông biển đem về nhiều cá, tôm thì xem như cả năm đó làm ăn thuận lợi, cá tôm đầy thuyền. Không chỉ ngư dân đánh bắt xa bờ, những tàu đánh bắt gần bờ cũng háo hức chuẩn bị ra khơi.
Anh Bùi Văn Kiêm, thôn Đông Thịnh, xã Đông Xá, huyện Vân Đồn, chia sẻ: “Chúng tôi làm ngư nghiệp đã hơn 10 năm nay, ăn ngủ cùng biển, quen với nghề rồi. Dù vậy, chuyến ra khơi đầu năm nào cũng không tránh khỏi những lo lắng. Nhất là trong năm nay, chúng tôi phải chuyển đổi hình thức đánh bắt, thay vì sử dụng lồng bát quái, gia đình phải chuyển dần sang đánh bắt bằng lưới. Biết là còn khó khăn nhưng vẫn phải cố gắng, tiếp tục ra khơi. Chúng tôi rất mong chính quyền có thêm các giải pháp hỗ trợ về công cụ để người dân yên tâm bám biển.”
Được biết, hiện nay, một số địa phương đã xây dựng các phương án quản lý, khai thác, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản; trong đó, thực hiện nghiêm Chỉ thị 18-CT/TU ngày 1/9/2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về "Tăng cường công tác quản lý khai thác, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh". Trưởng Phòng Kinh tế TX Quảng Yên Vũ Ngọc Hùng cho biết: “Thực hiện theo chủ trương của tỉnh, thị xã sẽ tiến hành tổng điều tra các tàu cá, cơ cấu ngành nghề khai thác thủy sản, chế biến, dịch vụ hậu cần... để có phương án chuyển đổi nghề hoặc định hướng phát triển khai thác thủy sản tuyến khơi; giảm dần số lượng tàu khai thác thủy sản ven bờ, không phát triển đóng mới tàu có công suất dưới 30CV. Bên cạnh đó, đề xuất UBND tỉnh về cơ chế chính sách, chế tài để từng bước giảm dần số lượng nghề khai thác thủy sản bị cấm, phát triển sang nghề khai thác thủy sản có tính chọn lọc, thân thiện, bảo vệ môi trường (như: nghề chài chụp kết hợp ánh sáng, lưới rê, câu khơi...), triển khai chuyển đổi và đào tạo nghề cho ngư dân.
Cũng là một trong những địa phương có lượng tàu đánh bắt và khai thác thủy sản lớn trong tỉnh, ngay trước Tết Nguyên đán, huyện Hải Hà đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng dân cư, công khai số điện thoại đường dây nóng, thông tin, liên lạc... Bên cạnh đó, tăng cường công tác rà soát, quản lý chặt chẽ biến động số lượng tàu thuyền đang hoạt động, kiểm soát, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; chủ động nắm bắt thông tin về thời tiết, diễn biến tình hình nuôi trồng thủy sản, thiên tai dịch bệnh trong nuôi trồng thủy sản để có phương án chỉ đạo kịp thời. Đồng thời, hướng dẫn người dân thu hoạch thủy sản, tăng cường công tác phối hợp, kiểm tra, giám sát và xử lý dịch bệnh trên tất cả các đối tượng thủy sản nuôi.
Theo ông Phan Thanh Hòa, Trưởng phòng Quản lý khai thác và Dịch vụ hậu cần thủy sản, Chi cục Thủy sản, tính đến hết tháng 1/2018, số lượng tàu, thuyền đánh cá trên địa bàn tỉnh là 7.601 tàu, số tàu xa bờ là 568 tàu cá, tăng 100 tàu so với đầu năm 2017. Dự báo thời tiết đầu năm sẽ có biến động, ảnh hưởng không nhỏ đến việc khai thác thuỷ sản. Tuy nhiên, với tinh thần bám biển, hầu hết các tàu cá đều đã “xông biển” từ ngày mùng 4 kéo dài đến 15 tháng Giêng. Trong đó, ngày mùng 6 được xem là ngày đẹp nhất để ra khơi. Với những kết quả khả quan trong năm 2017, sang năm 2018, dự kiến sản lượng khai thác thuỷ sản sẽ đạt 62.000 tấn, số lượng tàu thuyền đạt 7.650 tàu, trong đó số lượng tàu cá xa bờ tăng lên khoảng 600 tàu.
Hoàng Quỳnh
