Quyết liệt chống khai thác thuỷ sản IUU, kể từ năm 2024 đến nay, Quảng Ninh siết chặt quản lý và kiên quyết xử phạt đối với tàu cá vi phạm liên quan đến hệ thống giám sát tàu cá (VMS).
Theo báo cáo của Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư, tính từ ngày 1/1/2024 đến nay, thông qua việc theo dõi VMS, Quảng Ninh đã phát hiện 6 tàu cá vượt ranh giới cho phép trên biển. Trong đó năm 2024, đã xác minh và xử lý 1 tàu cá với số tiền xử phạt trên 137 triệu đồng; năm 2025, đã xác minh nguyên nhân khách quan và đóng hồ sơ không xử phạt 1 tàu cá; còn lại 4 tàu cá vi phạm thuộc thời gian từ đầu năm 2026 đến nay.
Trong số 4 tàu cá vi phạm năm 2026, hiện đơn vị chức năng đã xác minh nguyên nhân vượt ranh giới của 2 tàu cá là trong tình thế cấp thiết để cứu người, cứu tài sản gặp nạn trên biển và sự cố bất khả kháng do sóng to gió lớn, do đó căn cứ Điều 11, Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung năm 2025), đóng hồ sơ không xử phạt vi phạm hành chính; còn 2 tàu cá đang tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định.
Theo Luật Thủy sản 2017, tất cả những tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên khi hoạt động khai thác thủy sản bắt buộc phải lắp đặt thiết bị VMS. Dữ liệu VMS sẽ được khai thác, giúp cơ quan quản lý nhà nước, biên phòng, kiểm ngư thấy được sự hiện diện của toàn bộ tàu trên vùng biển Việt Nam, qua đó quản lý, giám sát đội tàu cá, hỗ trợ rất tích cực trong quá trình thực tế chống khai thác thủy sản IUU.
Cũng tính từ mốc ngày 1/1/2024, các đơn vị chức năng của thành phố đã phát hiện có 1 tàu cá mất tín hiệu VMS dài ngày trên 6 tháng. Trường hợp này sau đó đã được xác định tàu nằm bờ và giao cho UBND xã Đường Hoa giám sát, quản lý.
Đồng thời trong năm 2024, 2025 và 7 tháng năm 2026, Quảng Ninh phát hiện 258 tàu cá mất tín hiệu VMS trên biển trong khung trên 6 giờ đến dưới 10 ngày, trong đó năm 2024 là 158 tàu cá; năm 2025 là 70 tàu cá và từ đầu năm 2026 đến nay là 30 tàu cá. Các trường hợp vi phạm này đều được xác minh và kiên quyết xử phạt nếu xác định vi phạm.
Theo đó, năm 2024 xử phạt 93 tàu cá (từ 15m trở lên) với số tiền gần 2,5 tỷ đồng; năm 2025 xử phạt 31 tàu cá với số tiền trên 1 tỷ đồng; năm 2026, xử phạt 7 tàu cá với số tiền trên 420 triệu đồng. Một số trường hợp tàu cá còn lại đang trong quá trình xác minh xử lý.
Đối với các trường hợp đóng hồ sơ tàu cá từ 24m trở lên trong 3 năm qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã báo cáo về Trung tâm Thông tin Thủy sản và Kiểm ngư, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, theo quy định. Từ kết quả theo dõi qua VMS cho thấy, Quảng Ninh hiện không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Đánh giá của Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư cho thấy, hiện việc xác minh, xử lý các trường hợp tàu cá vi phạm liên quan VMS gặp nhiều khó khăn. Trên các vùng biển Quảng Ninh vẫn tiềm ẩn nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài do một số tàu cá hoạt động vùng khơi thường xuyên khai thác gần ranh giới phân định trên biển. Trong khi đó việc xác minh một số trường hợp mất kết nối VMS thường kéo dài do tàu cá chưa cập bờ hoặc chủ tàu chưa phối hợp đầy đủ với cơ quan chức năng. Bên cạnh đó lực lượng thực thi pháp luật trên biển còn mỏng, địa bàn quản lý rộng, nhiều khu vực đảo, vụng vịnh.
Ông Nguyễn Như Hạnh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, khẳng định: Trong bối cảnh này, các lực lượng Công an, Biên phòng, Kiểm ngư và chính quyền địa phương càng phải tăng cường phối hợp trong công tác kiểm tra, kiểm soát, xác minh nhanh, xử lý dứt điểm các trường hợp mất kết nối VMS theo đúng quy định.
