Hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá có chức năng bảo vệ tài sản và thúc đẩy sản xuất thuỷ sản. Hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá còn là mắt xích then chốt trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU) thông qua việc thiết lập các điểm kiểm tra, kiểm soát tàu cá dài trên 15m, giám sát sản lượng và thực hiện truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác theo quy định của Luật Thủy sản 2017.
Theo quy hoạch của Chính phủ, tỉnh Quảng Ninh có 11 khu vực cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá, bao gồm 2 khu kết hợp cảng cá cấp vùng và 9 khu cấp tỉnh. Xác định rất rõ tính chất quan trọng của hạ tầng nghề cá, tỉnh Quảng Ninh đã vận dụng hiệu quả nguồn vốn từ ngân sách Trung ương và huy động vốn địa phương để hiện đại hóa các cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá.
Điển hình là dự án Khu neo đậu tránh trú bão cấp vùng kết hợp cảng cá loại I Cái Rồng (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư 199 tỷ đồng đã hoàn thành 100% khối lượng hạng mục phao neo, bến đứng và nạo vét luồng lạch. Các dự án khác cũng đạt kết quả đáng kể như: Trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá Bắc vịnh Bắc Bộ tại Cô Tô với kinh phí 416,4 tỷ đồng, Khu neo đậu tránh trú bão cửa sông Cái Mắt đạt 70,9 tỷ đồng, Khu neo đậu tránh trú bão Tiến Tới giai đoạn 1 là 57,6 tỷ đồng, Khu neo đậu tránh trú bão Vĩnh Thực đạt 54,18 tỷ đồng, Khu neo đậu tránh trú bão Cẩm Thủy là 56,3 tỷ đồng và Khu vực Vụng Sú Thoi Dây đầu tư 33,7 tỷ đồng…
Việc hoàn thành các dự án cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá đã hình thành hệ thống bến bãi, trụ neo và luồng lạch đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho tàu thuyền ra vào bốc dỡ sản phẩm. Tính đến thời điểm hiện tại, với 7 khu vực cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá trên toàn tỉnh đã hoàn thành đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng, đã đáp ứng năng lực trú ẩn an toàn cho 4.152 tàu cá có công suất lên đến 1.000 CV. Trong đó, các công trình trọng điểm đã được công bố mở cảng đủ điều kiện hoạt động bao gồm cảng cá loại II Cái Rồng (đặc khu Vân Đồn), Cảng cá loại III Tiến Tới (xã Đường Hoa), Cảng cá loại III Cô Tô (đặc khu Cô Tô), Cảng cá loại III Phúc Tiến (xã Đầm Hà). Những cảng cá này đang phục vụ công tác kiểm soát và quản lý với tổng sức chứa cho trên 2700 tàu, trong đó Cái Rồng 1.000 tàu, Cái Mắt 282 tàu, Tiến Tới 150, Cô Tô 1.200 tàu, Phúc Tiến 100 tàu.
Để kịp thời đáp ứng nhu cầu neo đậu của ngư dân, từ tháng 4 đến nay, Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, kiểm ngư đã trực tiếp làm việc với các địa phương, đã thông báo công khai danh mục 70 điểm neo đậu tự nhiên và điểm neo đậu tạm thời có sức chứa khoảng tối đa trên 8.000 tàu, tạo điều kiện cho tàu cá có thêm vị trí neo đậu an toàn, giảm áp lực cho các bến cá và khu neo đậu hiện hữu. Đồng thời, Chi cục đã đôn đốc các địa phương thực hiện duy tu, bảo dưỡng các khu neo đậu để nâng cao năng lực tiếp nhận tàu cá. Ông Đỗ Đình Minh, Chi cục trưởng Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, kiểm ngư khẳng định: Các khu neo đậu (gồm neo đậu tự nhiên và khu neo đậu được đầu tư) và các cảng cá được công bố trên địa bàn tỉnh có thể đáp ứng việc neo đậu tàu thuyền của tỉnh và một số tàu cá của địa phương neo đậu tại tỉnh.
Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp tục tham mưu tỉnh triển khai các giải pháp cải thiện, duy tu, sửa chữa, đầu tư đối với những khu neo đậu đã xuống cấp, ví như: Khu neo đậu Cẩm Thủy (phường Quang Hanh), Khu neo đậu Vụng Sú Thoi Dây (xã Đầm Hà), Khu neo đậu Tiến Tới (xã Đường Hoa), Khu neo đậu Vĩnh Trung (xã Vĩnh Thực). Cùng với đó, trong định hướng phát triển giai đoạn 2026 – 2030, Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu tập trung nâng cấp hạ tầng thích ứng với bối cảnh mới và biến đổi khí hậu. Trọng tâm là triển khai 3 dự án: Khu neo đậu tránh trú bão cấp vùng kết hợp cảng cá loại I tại Vân Đồn (giai đoạn 2), Cảng cá Hòn Gai (tại phường Hà Tu) và Trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá Bắc vịnh Bắc Bộ tại Cô Tô.
Mới đây nhất, tỉnh Quảng Ninh đã có công văn chỉ đạo tiếp tục rà soát nhu cầu neo đậu, quản lý hiệu quả các điểm neo đậu hiện có và đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư các dự án hạ tầng nghề cá theo quy hoạch theo hướng phát triển hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá, mục tiêu là đáp ứng nhu cầu khai thác, bốc dỡ, bảo quản, tiêu thụ thủy sản và truy xuất nguồn gốc thủy sản trên toàn tỉnh.
