Không biết do sự biến đổi của khí hậu hay lây niềm vui có đường mới của bà con thôn Bản Danh - Nà Hắc (xã Hà Lâu - Tiên Yên) mà mới trung tuần tháng 12 những cây táu trên rừng đã bung sắc hồng phai, nhìn từ xa tôi cứ ngỡ đấy đào rừng nở sớm. Đồng chí Lý Ngọc Xuân, Trưởng Ban MTTQ xã đi cùng với tôi nói vui hoa đào của Bản Danh - Nà Hắc đấy, đào này không thể chặt về chơi Tết trong nhà được mà phải để nở trên rừng thì mới thấy Tết của đại ngàn. Tục ăn Tết sớm của bà con người Dao thôn Bản Danh - Nà Hắc năm nay càng thêm ý nghĩa hơn khi mà con đường nối từ trung tâm xã lên đã hoàn thiện phần nền, ô tô đã vào được đến đầu thôn.
Đường lớn đã mở
Từ trụ sở UBND xã Hà Lâu, chiếc xe của Ban Quản lý dự án trồng rừng Việt - Đức huyện Tiên Yên tiến thẳng lên con đường vừa hoàn thiện phần nền, mặt đường rộng 3m vi vu lướt qua các thôn trên cánh cung phía bắc của Hà Lâu đưa chúng tôi đến với Bản Danh - Nà Hắc. Thấy tôi thích thú nhìn ngắm những cánh rừng thông, keo đang lên xanh ngút ngàn tầm mắt, những con suối nhỏ nước trong vắt ở bên tay trái đường, những vạt ruộng lúa đang chín vàng óng thấp thoáng những chiếc khăn đội đầu màu đỏ của bà con đồng bào dân tộc người Dao trong ruộng lúa, đồng chí Trưởng Ban MTTQ của xã kể: Đấy là hôm nay đi ô tô nên phải đi qua suối chứ nếu đi xe máy hay đi bộ thì đi trên cầu treo vắt ngang suối ngay đằng sau trụ sở UBND xã. Con đường mới mở lên Bản Danh - Nà Hắc này cũng chính là con đường huyết mạch mở hướng phát triển cho 4 thôn, bản Nậm Mìn, Khe Táo, Bản Danh, Nà Hắc. Bởi Bản Danh - Nà Hắc chỉ là thôn sâu, xa nhất, chứ thực tế trước kia khi chưa có con đường này thì 2 thôn ở phía ngoài là Nậm Mìn và Khe Táo muốn ra được trung tâm xã cũng chỉ có cách là lội suối, băng rừng như Bản Danh - Nà Hắc mà thôi.
Bản Danh - Nà Hắc thôn bản khó khăn nhất của huyện Tiên Yên với gần 50 hộ dân tộc Dao chia thành 2 nơi ở cách xa nhau gần 6km. Nà Hắc là nơi xa nhất, cách trung tâm xã khoảng 12km, thôn có 21 hộ dân, mấy năm về trước muốn về trung tâm xã bà con chỉ có cách duy nhất phải lội bộ gần 5 giờ và qua hơn 80 chặng suối cắt ngang đường. Để Bản Danh - Nà Hắc tiếp cận được cuộc sống mới, giải quyết khó khăn về cơ sở hạ tầng cho bà con nơi đây năm 2010 UBND tỉnh quyết định đầu tư 28 tỷ đồng để xây dựng con đường nối từ trung tâm xã đến Bản Danh - Nà Hắc. Với quy mô đường giao thông nông thôn cấp 3 miền núi, mặt đường rộng 3m, có 6 cầu tràn trên toàn tuyến dài gần 12km và tháng 4 vừa qua đã hoàn thành xong bàn giao đưa vào sử dụng. Anh lái xe đưa chúng tôi đi cũng góp thêm câu chuyện nữa về Bản Danh - Nà Hắc, anh bảo khi vào TP Hồ Chí Minh đến Dinh Độc Lập xem bản đồ của ngụy quân ngụy quyền ngày xưa thấy ở trên đấy còn ghi rõ Bản Danh - Nà Hắc (Tiên Yên). Chắc là trong chiến tranh đây cũng là một vùng đất rất đáng phải lưu ý.
Đồng chí Trưởng Ban MTTQ xã chia sẻ: Giờ thì khác rồi đường dù chưa được thảm mặt nhưng đã có nền để đi, mới từ tháng 4 đến giờ nhưng ở thôn đã có hơn 10 hộ mua xe máy rồi, trưởng thôn giờ ra xã họp rất đúng giờ không thấy quần ống thấp ống cao, cơm đùm cơm nắm như trước kia nữa. Vốn là thôn sâu, xa khó khăn nhất huyện nên những cái gọi là văn minh, là khoa học kỹ thuật, là thời đại mới với bà con nơi đây hoàn toàn xa lạ. Tôi nhớ ngày đầu tiên khi mà đơn vị thi công đường cho xe vào xúc đất bà con ở mấy thôn này đứng xếp hàng xem vì lạ quá, bà con bảo nhau giá mà có “con trâu” này để san đồi lấy mặt bằng làm nhà, làm vườn thì tốt quá nhỉ. Có bà con còn mạnh dạn đề nghị xã tặng cho thôn “con trâu” như thế để hỗ trợ phát triển sản xuất. Không nói gì ở Bản Danh - Nà Hắc mà ngay bản thân tôi đây, rồi bà con ở thôn Nậm Mìn cũng nhờ có tuyến đường này mà việc đi lại được dễ dàng thuận tiện hơn.
Ngày mai đang bắt đầu
Đi hết con đường mới mở chúng tôi đến Nà Hắc, ngay đầu thôn thấy bà con tập kết rất nhiều các lâm sản phụ của rừng, anh Chìu Chằn Tình, nhà ở đầu thôn cho biết: Đây là những cây rừng để làm thuốc Nam, bà con khai thác trên rừng về tập kết ở đây chờ xe ở dưới thị trấn lên thu mua. Từ ngày có đường đến giờ tiện lắm, tất cả các lâm sản phụ khai thác được từ rừng, rồi sản phẩm mà bà con trồng cấy, chăn nuôi được không phải vác ra ngoài xã nữa, cứ đem ra đầu thôn để đây là có xe lên tận nơi thu mua. Có đường đi lại dễ dàng nên tháng trước mình cũng đi học thi có giấy phép lái xe mô tô và vừa mua xe máy 12 triệu đồng để đi lại. Nhà mình giờ thóc có rất nhiều, máy cày, máy tuốt lúa mình cũng đã mua rồi. Sang năm được khai thác hơn 3ha rừng trồng nên mình dự định sẽ xây nhà mới.
Đúng là hơi thở cuộc sống mới đã lan toả đến thôn sâu, xa nhất này, trưởng thôn Chìu Chăn Vỏng người luôn đi đầu thực hiện các mô hình phát triển kinh tế trong thôn cũng là người đầu tiên của thôn đang chuẩn bị xây nhà mới. Khi chúng tôi đến vợ con anh Vỏng đang gặt lúa ngay mảnh ruộng trước nhà, anh Vỏng thì đang sắp xếp lại đống gạch, xi măng đã tập kết trước sân, rót chén rượu trắng mời khách anh Vỏng vui vẻ cho biết: Năm nay bà con trong thôn mừng lắm nhà nào cũng chuẩn bị gà, lợn để mời nhau đến ăn Tết. Tục ăn Tết sớm của bà con Nà Hắc năm nay chắc sẽ vui và to lắm, mọi năm có con gà, con lợn nuôi được cũng chỉ để ăn chứ chẳng mấy nhà đem đi bán vì đi lại quá khó khăn nhưng năm nay một số hộ đã chuẩn bị gà, lợn để giáp Tết đem xuống thị trấn huyện bán đấy. Bán các sản vật mình làm ra có tiền mua quần áo mới cho con cái, mua sắm các đồ dùng sinh hoạt trong gia đình để đón Tết. Riêng nhà mình đã chuẩn bị được 3 vạn gạch, 100 bao xi măng, 3 khối cát và 40 triệu đồng để sang đầu tháng 12 thì xây nhà, cố gắng xây nhanh để kịp đón Tết trong nhà mới. Còn mời bà con trong thôn đến ăn Tết chia vui cùng nữa chứ.
Khi cuộc sống văn minh lan toả được đến các địa bàn vùng sâu, vùng xa thì nhận thức của bà con cũng thay đổi hoàn toàn, không còn nặng tư tưởng trông chờ ỷ lại vào Nhà nước. Một cuộc sống mới đang bắt đầu ở Nà Hắc khi niềm vui Tết sớm, đường mới đang rộn ràng khắp vùng núi rừng giữa đại ngàn này.
Ngọc Lan
