Sau hơn 1 năm thực hiện Chỉ thị 23/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, lượng hàng tạm nhập tái xuất (TNTX) trên địa bàn tỉnh đã giảm mạnh. Để khôi phục hoạt động này, các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu rất mong muốn trong thời gian tới, các rào cản vĩ mô sẽ sớm được tháo gỡ.
Đáng chú ý là bên cạnh Chỉ thị 23 về quản lý cơ chế điều hành hàng hoá TNTX cũng còn rất nhiều các văn bản khác như Thông tư số 05, 59 và 8181 của Bộ Tài chính, với những quy định chưa sát thực tế đã gây thêm nhiều vướng mắc cho DN khiến cho hoạt động TNTX đã “khó” nay lại càng “bó” hơn. Đơn cử như ở TP Móng Cái, là địa phương có lượng hàng TNTX lớn nhất trên địa bàn tỉnh, nhưng đến vùng biên những ngày sau khi có Chỉ thị 23 thấy hoạt động TNTX thật ảm đạm. Theo số liệu thống kê mới nhất, trong 1.471 đò, thuyền, vận tải ở khu vực sông Ka Long giờ chỉ còn khoảng 27,1% hoạt động; công suất hoạt động của các xe đầu kéo cũng chỉ bằng 50% so với trước… đã khiến cho thành phố thường xuyên tồn đọng hàng TNTX với số lượng lớn. Nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này hiện đang hoạt động cầm chừng hoặc giải thể (từ 400/1.000 đến nay chỉ còn 200 DN hoạt động trong lĩnh vực này), kéo theo tình trạng mất việc làm cho hơn 20.000 lao động. Và con số trên được dự báo là sẽ tiếp tục gia tăng nếu không có sự điều chỉnh về chính sách trong thời gian tới.
Ông Hoàng Văn Cường, Giám đốc Công ty Indevco Móng Cái cho biết: “Đối với thời gian lưu hàng ở Việt Nam quá ngắn như hiện nay, khiến cho DN luôn gặp rủi ro. Bởi nếu chính sách biên mậu phía Trung Quốc thay đổi, đương nhiên thời gian chờ đợi để được xuất hàng sẽ buộc phải kéo dài tới vài tháng, trong khi quy định lại không cho phép. Điều này trên thực tế đã gây thiệt hại trực tiếp cho DN, khi một số bạn hàng đã từ chối ký các hợp đồng thực hiện TNTX hàng hoá tại Việt Nam chỉ vì thời gian lưu giữ quá ngắn. Vì vậy, để DN có thể ổn định và tiếp tục phát triển, chúng tôi rất mong muốn Chính phủ và các bộ, ngành quan tâm, xem xét thời gian theo quy định cũ. Cụ thể, thời gian hàng hoá được lưu kho tại Việt Nam là 120 ngày và được phép gia hạn 2 lần 60 ngày, tổng cộng bằng 180 ngày; đối với hàng hoá thuộc kho ngoại quan thời gian được lưu tại Việt Nam là 1 năm và được gia hạn thêm 6 tháng”. Còn theo ông Hà Hồng Chi, Giám đốc Công ty CP Cung ứng tàu biển Quảng Ninh, thì với việc cấm tạm nhập đối với một số mặt hàng như phụ phẩm gia súc, gia cầm đã trực tiếp ảnh hưởng đến 50% hoạt động của DN vì tỷ trọng mặt hàng này là rất lớn. Trong khi đó, mặt hàng này lại không hề tác động đến môi trường. Do vậy, ông Chi cũng như nhiều DN khác đều mong muốn được tiếp tục tạm nhập đối với những mặt hàng đã qua sử dụng như: Ô tô, hàng điện tử, điện lạnh, điện gia dụng, quần áo, phụ phẩm đông lạnh của gia súc, gia cầm. Đồng thời cho gửi kho ngoại quan đối với phụ phẩm gia súc, gia cầm, vì đó chỉ là hàng đi qua lãnh thổ, chứ không phải là nhập khẩu. Do vậy không hề trái với quy định về cơ chế quản lý điều hành XNK của Chính phủ.
Một điều không thể phủ nhận là sau Chỉ thị 23, hoạt động TNTX đã đi vào khuôn khổ, nền nếp. Tuy nhiên, để tạo thuận lợi cho DN và địa phương, thiết nghĩ các cơ quan chức năng, các bộ liên ngành cần có sự thay đổi về chính sách quản lý theo hướng mở hơn như mở rộng địa điểm tái xuất để chống ùn tắc hàng như trước. Ngoài ra, cần tăng cường các biện pháp giám sát, kiểm tra, phân công trách nhiệm quản lý, xử lý từ bộ máy công vụ đến chủ hàng ở tất cả các khâu như: Quản lý hàng hoá tại điểm tập kết chờ xuất ở biên giới; giám sát hàng từ điểm tập kết đến điểm ra hàng; giám sát chặt chẽ từ cửa khẩu tạm nhập đến cửa khẩu tái xuất… Nếu những khâu trên quản lý, giám sát tốt thì việc thẩm lậu và buôn lậu cũng sẽ rất khó và như vậy các DN sẽ có thêm cơ hội để phục hồi lại hoạt động kinh doanh của mình.
Hoàng Nga
