“Năm nay, người ta đón năm con ngựa, mình lại đi... ăn Tết với gà” - Ông Phạm Văn Bình, chủ trang trại gà Tiên Yên ở xã Yên Than, cười bảo vậy...
Chúng tôi đến Tiên Yên vào những ngày trung tuần tháng Chạp. Tiếp chúng tôi, Bí thư Huyện uỷ Kiều Quốc Huy bảo: Đến Tiên Yên dịp này thích mắt nhất là đi xem gà chuẩn bị bán Tết. Mà không chỉ nói, đích thân đồng chí Bí thư Huyện uỷ còn đưa chúng tôi đến một trang trại nuôi gà có tiếng ở Tiên Yên để “cận mục sở thị”. Chủ trang trại tên là Phạm Văn Bình, ở xã Yên Than. Khi ông Bình vừa mở cổng, tôi thấy ông Huy có vẻ rất thành thạo, ông nhắc chúng tôi chạy xe ra xa và xỏ ủng rồi đi qua vũng nước ngâm vôi để tránh mang dịch bệnh từ bên ngoài vào làm lây đàn gà. Ông bảo, ở đây, các chủ trang trại nuôi gà đều rất cẩn thận nâng niu từng quả trứng, từng con gà con… Thấy tôi lóng ngóng với đôi ủng, ông Bình cười, bảo: “-Không thế không được, chú à! Người ta nói “con trâu là đầu cơ nghiệp”, với chúng tôi, “đầu cơ nghiệp” là “con gà”! Nó là thương hiệu, là niềm tự hào của cả vùng đất chứ phải chơi đâu!”. Dừng một lúc, ông Bình buồn bã tiếp: “Cẩn thận là vậy mà còn có lần sơ ý để chuột cắn đứt dây điện máy ấp trứng. Đến khi phát hiện ra thì 3.000 quả trứng giống đã đi tong…”.
Rồi ông kể chúng tôi nghe về những tháng ngày vất vả lặn lội đi tìm gà giống. Gà vốn là loài lai tạp rất nhanh nên tìm được giống gà thuần chủng không dễ. Ông Bình phải mò mẫm vào các bản làng xa xôi để tìm mua gà Tiên Yên gốc cứ như đi “sưu tầm cổ vật” vậy. “Nhiều lúc những tưởng giống gà Tiên Yên thuần chủng đã tuyệt chủng rồi thì phải” - Ông Bình tâm sự - “Nhưng may có ông Bí thư đây động viên, trợ giúp rất nhiệt tình nên tôi có thêm quyết tâm…”. Ông Bình bảo, mấy năm trước, cứ mỗi lần đi công tác xuống các thôn, bản, thấy nhà ai có gà Tiên Yên đẹp là ông Kiều Quốc Huy lại mách nước cho ông đến mua. Dần dần, đàn gà nhà ông đông lên từng ngày. Gà bố mẹ nhiều thêm, ông có nhiều cơ hội để tuyển lựa những con đẹp để đến bây giờ có được cơ ngơi như thế này. Ông Bình khoe, hiện trang trại nuôi và nhân giống gà Tiên Yên của ông có tổng diện tích khoảng 7ha. Trong đó, có 3ha được xây dựng để nuôi gà. Trong trang trại còn 400.000 con gà, 14.000 con ông đã xuất bán đi các nơi.
Tôi nghe ở khu vực gần đó có tiếng máy nổ, xen với tiếng rào rào như mưa, hỏi thì ông Bình bảo đó là khu xay xát chế biến thức ăn. Ông Bình vốc một nắm cám mới xay xong đưa tôi xem. Vốn là con nhà nông, nhìn vốc cám tơi mịn, có độ kết dính, màu sắc, mùi vị rất đặc trưng… tôi biết đây là loại cám gà hảo hạng.
| Trang trại của ông Bình là mô hình quy mô nhất, được nhiều người đến học hỏi nhất. Bí thư Huyện uỷ Kiều Quốc Huy cười, nói nửa đùa nửa thật: “-Thậm chí tôi ở trên huyện còn nghe người ta “đồn”, gà nhà ông Bình nhiều đến nỗi chúng đậu làm cho những cây vải trong vườn sà cả cành xuống. Gà đẻ nhanh và nhiều đến nỗi bà vợ ông Bình chỉ đứng ở gốc cây nhặt trứng mà cũng không kịp...”. |
Không chỉ có khu chế biến thức ăn, các “công trình dịch vụ” cho họ nhà gà ở đây đều khá hoàn thiện. Nhà điều hành, khu chế biến thức ăn, nhà kho, hệ thống lò ấp, chuồng úm gà con, chuồng nuôi gà sinh sản, chuồng nuôi gà thương phẩm, máy đo nhiệt độ, độ ẩm cho gà v.v.. đều được đầu tư xây dựng hiện đại. Nền chuồng gà được trải bằng lớp đệm sinh học, không hề còn mùi hôi, thối…
Vốn đã đến thăm trang trại của gia đình ông Bình từ cách đây một năm trước, lần này nhìn cơ ngơi này, tôi không khỏi ngạc nhiên. Hồi ấy trang trại còn sơ sài lắm. Gà cũng chỉ lưa thưa, không đông đúc như bây giờ. Thế mà giờ đây đàn gà của ông đã sinh sôi nhanh đến vậy. Gà đạp nát cả những đám cỏ hoang. Thấy người, chúng kéo nhau chạy rẽ cả đất. Ông Bình bảo, lũ gà của ông không chạ người như gà công nghiệp nuôi tập trung ở nơi khác. Nó rất nhát. Chỉ người chăm chúng mới gần được thôi.
Đàn gà nhút nhát ấy sẽ làm cho cái Tết này của gia đình ông thêm trọn vẹn, sung túc hơn. Mỗi một cân gà thịt bán tại vườn vào thời điểm ngày thường cũng được khoảng 180.000 đồng. Vào dịp Tết giá gà còn lên đến trên 200.000 đồng, có khi còn nhỉnh hơn. Riêng gà giống, ông cũng bán được khoảng bốn, năm chục nghìn một con. Còn trứng gà thì cứ mỗi ngày lại thu được hàng trăm quả. Ông khoe, hôm nay đã bán hết, không còn một quả trứng nào. Riêng gà con hôm qua có người đến mua 50 con. Hôm kia, người ta mua 600 con. Có người vừa gọi điện đặt mua khoảng một trăm con nhưng đã không còn mà bán. Ông chỉ còn khoảng 300 con gà thịt chờ đến Tết này thì xuất chuồng…
Dịp này, người đến trang trại của ông lại đông hơn. Đa phần họ đến xem gà, đặt mua gà thịt. Một số người sợ sang năm mới hết giống nên đã tranh thủ đến đặt ngay từ cuối năm. Bây giờ khi người ta lo chuẩn bị mua sắm đồ Tết, đặt gà thịt cho Tết thì ông đi chất vào kho nhiều hơn lượng nguyên liệu về chế biến thức ăn cho gà. Ông bảo, phải mua sớm đi vì thường lệ dịp Tết nguồn thức ăn hiếm hơn, giá cả tăng rất khó mua.
Tôi hỏi, vậy gà Tết có khác gì với gà ngày thường không thì ông giải thích: “Căn bản vẫn vậy. Có thể gà sẽ có mã đẹp hơn. Cả gà trống và gà mái đều bán chạy. Riêng mấy con “gà thiến sót” kia thì ai cũng mê”. Ông cười giải thích, anh em vẫn gọi vui gà trống thiến là “gà thiến sót”. Một con gà Tiên Yên bình thường lúc xuất chuồng chỉ nặng khoảng trên dưới 2 cân nhưng giống “thiến sót” thì to hơn đáng kể. Thịt gà cũng dôi hơn. Nói chung đã là gà Tiên Yên thì thịt đều thơm, ngậy, giòn. Thịt gà màu vàng hương vị đặc biệt lắm.
Vốn không phải người gốc quê Tiên Yên, vui chuyện, ông Kiều Quốc Huy bảo, hồi xưa mỗi lần về quê ăn thịt gà thấy đã ngon, nhưng ra Tiên Yên công tác, ăn thịt gà Tiên Yên rồi, thấy thịt gà quê mình không ngon bằng... Đặc biệt, trên mâm cỗ đầu năm mà có một con gà Tiên Yên luộc thì đẹp hết ý rồi. Con gà màu vàng tươi sẽ trang điểm cho mâm cỗ cúng thêm thịnh soạn, lại đúng phong vị truyền thống. Bởi vậy, khách hàng từ khắp nơi đều ưa chuộng gà Tiên Yên lắm.
Từ thực tế đó, huyện Tiên Yên đã triển khai liên tiếp 2 dự án bảo tồn và phát triển đàn gà Tiên Yên trên 11 xã, thị trấn trên địa bàn. 70.000 con gà giống và trên 20.000 con gà thịt sẽ được nuôi từ 2012 đến 2014. Rồi đây, một vùng chăn nuôi tập trung giống gà của địa phương với vài chục trang trại quy mô lớn và hàng trăm gia trại sẽ được hình thành. Tuy nhiên, Tiên Yên không nuôi gà một cách ồ ạt kiểu phong trào. Ông Kiều Quốc Huy cho biết: “-Thời gian tới, chúng tôi có quy hoạch thêm từ 3 đến 5 trại gà nữa. Các khu nuôi gà đều phải xa khu dân cư. Các cơ sở không nuôi lẫn gà Tiên Yên với gà khác. Từ đó hình thành khu giết mổ tập trung, đưa sản phẩm mang thương hiệu gà Tiên Yên vào thị trường một cách rộng rãi”. Cũng theo lời ông Huy, hiện nay trên địa bàn huyện còn có vài ba cơ sở quy mô gần như trang trại này của ông Bình. Trong thời gian tới, những mô hình như thế này sẽ được nhân rộng hơn.
Trang trại của ông Bình là mô hình quy mô nhất, được nhiều người đến học hỏi nhất. Bí thư Huyện uỷ Kiều Quốc Huy cười, nói nửa đùa nửa thật: “-Thậm chí tôi ở trên huyện còn nghe người ta “đồn”, gà nhà ông Bình nhiều đến nỗi chúng đậu làm cho những cây vải trong vườn sà cả cành xuống. Gà đẻ nhanh và nhiều đến nỗi bà vợ ông Bình chỉ đứng ở gốc cây nhặt trứng mà cũng không kịp…”.
Ông Bình cười, bảo: “-Được thế thì hoạ có phù phép. Phải lăn lưng ra ấy chứ đâu dễ thế, ông Bí thư ơi!”. Chúng tôi cùng cười vui vẻ. Tôi nhìn ra xung quanh, sau đợt rét ngọt, trời đã có phần ấm hơn. Những con gà Tiên Yên, con thì màu trắng, con màu bạc, con màu hoa mơ, có con lại pha màu lông hung hung đỏ… nhuộm cho khu vườn đồi nhà ông Bình một bức tranh đa sắc. Ông Bình bảo, gà chóng lớn, sinh sản nhanh, mừng thì mừng thật nhưng cũng bận bịu hơn. Ngoài vợ chồng ông túc trực với gà, hiện ông phải thuê 4 người làm với mức lương khoảng trên dưới bốn triệu một tháng. “-Tết năm ngoái, mặc dù đàn gà chưa đông như bây giờ, nhưng khi mấy cô chú làm giúp nghỉ việc, vợ chồng tôi phải đón giao thừa với… gà, ăn Tết với gà đấy chú ạ!” - Ông Bình nói.
Tôi nửa đùa nửa thật bảo: “-Đầu xuân mà đến chúc Tết nhà bác, chắc được đãi món gà đồi đấy nhỉ? Ông Bình cười tươi, đáp: “-Gì chứ gà ngon đãi khách ngày Tết thì ở đây không thiếu. Ở đây ăn Tết… với gà mà”…
Huỳnh Đăng
