Địa bàn rộng, dân cư sống phân tán, nhiều sông, suối, khe nhỏ và mái taluy cao, khiến xã Ba Chẽ chịu áp lực lớn mỗi mùa mưa lũ về. Để ứng phó, xã đã chủ động rà soát từng khu vực xung yếu, bố trí sẵn lực lượng và phương tiện, sẵn sàng sơ tán dân ngay khi có tình huống xấu, nhằm bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân trong mùa mưa bão.
Sau cơn bão số 1 hồi đầu tháng 7/2026, một phần đất đồi phía sau nhà bà Lý Thị Hằng (khu 7, xã Ba Chẽ) bị sạt xuống sát khu vực sinh sống của gia đình. Dù đất đá đã tạm ổn định, nhưng nỗi lo sạt lở vẫn luôn thường trực với gia đình bà Hằng mỗi khi có mưa lớn kéo dài. Bà Hằng cho biết: Gia đình thường xuyên theo dõi các bản tin cảnh báo của địa phương, chủ động kiểm tra nhà cửa, chuẩn bị sẵn vật dụng thiết yếu và sẵn sàng di chuyển khi có yêu cầu. Chúng tôi mong xã quan tâm hỗ trợ có giải pháp xây kè phía sau để yên tâm sinh sống.
Thực tế, với diện tích hơn 300km², địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiều sông, suối và khe nhỏ, xã Ba Chẽ thường chịu tác động của ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất mỗi khi xuất hiện mưa lớn. Địa bàn rộng, dân cư phân bố rải rác cũng khiến việc tổ chức ứng phó của địa phương đòi hỏi phải được chuẩn bị kỹ từ sớm, sát với từng khu vực.
Để chủ động trước mùa mưa bão năm 2026, xã Ba Chẽ đã rà soát 204 hộ với 524 nhân khẩu tại những khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng, gồm 132 hộ có nguy cơ ngập lụt, 13 hộ có nguy cơ sạt lở và 59 hộ có nguy cơ tốc mái. Danh sách được cập nhật cụ thể, làm cơ sở xây dựng phương án sơ tán, cứu hộ phù hợp khi xảy ra tình huống khẩn cấp.
Cùng với đó, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã được kiện toàn; 16 tổ phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn được thành lập, sẵn sàng triển khai nhiệm vụ theo phương châm "4 tại chỗ". Khi có mưa lớn, địa phương duy trì trực ban 24/24 giờ, liên tục cập nhật diễn biến thời tiết để thông tin kịp thời tới người dân thông qua hệ thống truyền thanh, xe thông tin lưu động và các nhóm zalo của thôn.
Ông Bùi Chung Hiếu, Phó Chủ tịch UBND xã Ba Chẽ, cho biết: Do đặc thù địa hình nên việc chủ động nắm chắc nguy cơ ngay từ cơ sở có ý nghĩa quyết định. Địa bàn Ba Chẽ rộng, dân cư sống phân tán, nên việc truyền tải thông tin kịp thời đến từng thôn, từng hộ dân là rất quan trọng. Cùng với duy trì chế độ trực 24/24 giờ, xã thường xuyên kiểm tra các điểm ngập lụt, khu vực có nguy cơ sạt lở, các công trình có khả năng bị ảnh hưởng; bố trí lực lượng trực gác tại những vị trí thường xuyên ngập sâu để bảo đảm an toàn cho người và phương tiện.
Trong phương án ứng phó thiên tai, lực lượng vũ trang tiếp tục giữ vai trò nòng cốt. Theo Trung tá Phạm Thanh Tùng, Phó Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Ba Chẽ, hằng năm đơn vị tham mưu xây dựng kế hoạch hiệp đồng với các lực lượng đứng chân trên địa bàn, chủ động chuẩn bị nhân lực, phương tiện phục vụ cứu hộ, cứu nạn. Khi xảy ra tình huống, lực lượng thường trực, dân quân tại chỗ cùng các đơn vị phối hợp sẽ được huy động ngay. Riêng lực lượng dân quân của 16 thôn có thể huy động trên 100 người, tùy theo diễn biến thực tế. Ban CHQS xã luôn duy trì hơn 200 áo phao, hơn 200 phao tròn, cùng các phương tiện cứu hộ, các xuồng cơ động bố trí tại khu vực thường xuyên xảy ra ngập lụt để sẵn sàng tiếp cận hiện trường khi cần thiết.
Bên cạnh những giải pháp ứng phó trước mắt, xã Ba Chẽ chủ động triển khai bài toán căn cơ để giảm thiểu rủi ro thiên tai. Xã tập trung nâng cấp hạ tầng các vùng thường xuyên ngập lụt, xử lý dứt điểm điểm sạt lở xung yếu, đồng thời tính toán quy hoạch lại khu dân cư an toàn. Từng phương án đều sát thực địa, lấy phòng ngừa làm chính, giúp Ba Chẽ nâng cao khả năng chống chịu và bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân.
