Thời gian qua, sản xuất nông, lâm nghiệp trên địa bàn xã Ba Chẽ tiếp tục phát triển theo hướng bền vững, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Việc xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến thị trường không chỉ nâng cao giá trị nông, lâm sản, mà còn tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, khẳng định hướng đi đúng trong phát triển kinh tế lâm nghiệp và dược liệu, gắn với lợi thế đặc thù của địa phương.
6 tháng đầu năm 2026, sản xuất nông, lâm nghiệp trên địa bàn xã Ba Chẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tổng diện tích gieo trồng vụ xuân đạt 720ha, hoàn thành 100% kế hoạch; sản lượng lương thực có hạt đạt 2.260 tấn. Chăn nuôi phát triển ổn định với tổng đàn gia súc, gia cầm đạt 46.623 con, cung cấp cho thị trường trên 690 tấn thịt hơi. Lĩnh vực lâm nghiệp tiếp tục là điểm sáng khi diện tích trồng rừng tập trung đạt 1.228,3ha, bằng 94% kế hoạch năm; sản lượng gỗ khai thác đạt hơn 52.600m³.
Phát huy lợi thế tài nguyên rừng, xã Ba Chẽ đang đẩy mạnh phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với cây dược liệu theo hướng bền vững, vừa nâng cao giá trị sản xuất, tăng thu nhập cho người dân, vừa bảo vệ hệ sinh thái. Địa phương tập trung mở rộng các vùng trồng cây gỗ lớn như lim, lát, dổi và các loại cây bản địa có giá trị kinh tế cao như quế, ba kích tím, trà hoa vàng, sâm cau đỏ... Trong đó, cây quế đang từng bước khẳng định vai trò là một trong những cây trồng chủ lực, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Ba Chẽ trở thành vùng trọng điểm về lâm nghiệp và dược liệu của tỉnh.
Hiện toàn xã có khoảng 1.000ha quế, cho sản lượng bình quân gần 50 tấn vỏ quế tươi mỗi năm. Từ lợi thế này, địa phương tập trung xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến, đến tiêu thụ, nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Thôn Nam Kim là một trong những vùng trồng quế tiêu biểu của xã với khoảng 200ha quế được hình thành từ việc chuyển đổi diện tích rừng sản xuất. Đặc biệt, việc Nhà máy chế biến quế của Công ty TNHH MTV Quế Ba Chẽ đi vào hoạt động từ cuối năm 2025 đã tạo đầu ra ổn định, khuyến khích người dân mở rộng diện tích, áp dụng quy trình sản xuất an toàn, đáp ứng yêu cầu chế biến và xuất khẩu.
Ông Triệu Quý Trình (thôn Nam Kim) cho biết, gia đình hiện quản lý hơn 20ha đất rừng, trong đó có 5ha quế, 2ha dổi và 12ha keo; đồng thời phát triển một số cây dược liệu dưới tán rừng, mang lại nguồn thu ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Theo ông Trình, với lợi thế đầu ra ngày càng thuận lợi nhờ doanh nghiệp chế biến ngay tại địa phương, cây quế đang mở ra triển vọng phát triển bền vững. Thời gian tới, gia đình ông sẽ tiếp tục mở rộng diện tích trồng quế, đồng thời vận động các hộ dân trong thôn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tận dụng hiệu quả các chính sách hỗ trợ về vốn, giống và kỹ thuật để nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích đất lâm nghiệp.
Cùng với việc mở rộng vùng nguyên liệu, doanh nghiệp chế biến đang tạo thêm động lực cho phát triển cây quế tại Ba Chẽ. Hiện Công ty TNHH MTV Quế Ba Chẽ tập trung chế biến tinh dầu quế với công suất khoảng 100 tấn tinh dầu mỗi năm, tương đương khoảng 5.000 tấn cành, lá quế. Cuối tháng 3/2026, doanh nghiệp đã xuất khẩu lô tinh dầu quế sang thị trường Mỹ, đạt giá trị gần 12,7 tỷ đồng. Cuối năm 2026, công ty dự kiến đưa vào sản xuất các sản phẩm chế biến từ vỏ quế, qua đó nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.
Để chủ động nguồn nguyên liệu, doanh nghiệp đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn hỗ trợ giống, kỹ thuật và một phần kinh phí cho người dân mở rộng diện tích trồng quế. Theo bà Dương Thị Hoa, Giám đốc Công ty TNHH MTV Quế Ba Chẽ, mục tiêu lâu dài là xây dựng vùng nguyên liệu khoảng 8.000ha theo hướng hữu cơ, có mã số vùng trồng, chứng chỉ rừng và truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu vào thị trường EU và Mỹ.
Song song với phát triển cây quế, xã Ba Chẽ đang triển khai kế hoạch sản xuất vụ mùa năm 2026 với mục tiêu gieo trồng 533ha, sản lượng lương thực có hạt đạt 2.140 tấn; tiếp tục sử dụng các giống cây trồng chất lượng cao, đa dạng hóa sản xuất, đồng thời phấn đấu hoàn thành kế hoạch trồng mới 200ha quế, mở rộng mô hình quế trồng xen cây dược liệu để nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Theo bà Nguyễn Thị Thúy Mai, Phó Chủ tịch UBND xã Ba Chẽ, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục phát triển nông, lâm nghiệp theo hướng bền vững, ứng dụng KHCN và chuyển đổi số; khuyến khích mở rộng vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn hữu cơ, phát triển vùng nguyên liệu tập trung phục vụ chế biến và xuất khẩu. Đồng thời, tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp đầu tư, tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị, gắn với xây dựng thương hiệu nông, lâm sản và sản phẩm OCOP; đẩy mạnh quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp năm 2026.
