Từ ngày 1/11/2025, Quảng Ninh chính thức vận hành mô hình hệ thống y tế 2 cấp, trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai cách làm mới này. Đây không chỉ là thay đổi về mặt tổ chức, mà là bước tái thiết toàn diện cách quản lý và phục vụ, hướng đến một hệ thống y tế gọn nhẹ, đồng bộ, lấy người dân làm trung tâm.

Những năm qua, công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân tại Quảng Ninh đã đạt nhiều kết quả nổi bật, khẳng định vị thế dẫn đầu cả nước về phát triển y tế. Thành công này có được nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh, cùng với tinh thần vào cuộc đồng bộ của toàn hệ thống chính trị. Hệ thống y tế các tuyến được kiện toàn; cơ sở vật chất, trang thiết bị từng bước hiện đại hóa; năng lực khám chữa bệnh nâng cao rõ rệt. Một số bệnh viện tuyến tỉnh đã tiệm cận trình độ bệnh viện trung ương và khu vực, nhiều chỉ số y tế - sức khỏe cộng đồng vượt mục tiêu đề ra; trên 95% người dân đã tham gia bảo hiểm y tế.

Tỉnh đã chỉ đạo ngành Y tế thử nghiệm nhiều mô hình quản lý mới, như: Tự chủ chi thường xuyên trong đơn vị y tế công lập; phát triển bệnh viện thông minh, bệnh viện không giấy tờ; ứng dụng chuyển đổi số đồng bộ trong quản lý và cung cấp dịch vụ y tế… Những bước đi này thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược, tư duy cải cách và tinh thần dám nghĩ, dám làm của tỉnh trong phát triển ngành Y tế theo hướng hiện đại, bền vững, góp phần đưa Quảng Ninh trở thành điểm sáng trong hệ thống y tế toàn quốc.

Đặc biệt, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW (ngày 25/10/2017), Hội nghị lần thứ sáu BCH Trung ương Đảng khóa XII “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, Quảng Ninh đã tiên phong thử nghiệm và nhân rộng các mô hình mới. Tỉnh đã chỉ đạo ngành Y tế triển khai nhiều mô hình tổ chức y tế mới, đã được áp dụng thành công và trở thành hình mẫu toàn quốc, như: Giải thể và chuyển giao nhiệm vụ của các đơn vị tuyến tỉnh không còn phù hợp; thành lập Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) đầu tiên của cả nước; tổ chức lại các đơn vị tuyến huyện thành Trung tâm y tế đa chức năng; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của Trạm y tế xã, phường, thị trấn…

Bước sang giai đoạn mới theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quảng Ninh tiếp tục thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo. Tỉnh đã chỉ đạo ngành Y tế nhanh chóng tham mưu, triển khai việc sắp xếp tổ chức bộ máy toàn ngành đồng bộ với mô hình tổ chức chính quyền 2 cấp, đồng thời gắn kết chặt chẽ với định hướng phát triển y tế Quảng Ninh giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn 2035. Dưới sự chỉ đạo rất quyết liệt, sâu sát của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và sự phối hợp, hỗ trợ hiệu quả của các sở, ngành, ngành Y tế đã chủ động xây dựng “Đề án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại hệ thống y tế tỉnh Quảng Ninh theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp”. Sở Y tế đã lấy ý kiến nhiều vòng của các địa phương, ngành, đơn vị để bảo đảm tính khả thi triển khai đề án.

Trước khi sắp xếp, mạng lưới y tế tại Quảng Ninh có 10 bệnh viện đa khoa, chuyên khoa; 6 Trung tâm lĩnh vực y tế dự phòng, chuyên ngành, pháp y; 3 đơn vị thuộc lĩnh vực bảo trợ xã hội; 13 Trung tâm y tế; 171 Trạm y tế cấp xã, 7 Phòng khám đa khoa khu vực. Mạng lưới này bao phủ rộng nhưng cồng kềnh, phân tán nguồn lực, đặc biệt là mô hình Trạm y tế tuyến xã hình thành từ năm 1975 đã không còn phù hợp với yêu cầu chăm sóc sức khỏe hiện nay. Nếu không tổ chức lại một cách bài bản, nguy cơ tuyến xã bị “bỏ qua” là rất lớn, dẫn đến mất cân đối hệ thống, quá tải tuyến trên, gián đoạn vai trò phòng chống dịch tại cộng đồng.

Ngày 8/9/2025, đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh đã đi kiểm tra và nắm bắt tình hình hoạt động của một số cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh. Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy biểu dương sự chủ động của ngành Y tế trong việc xây dựng đề án sắp xếp, tinh gọn hệ thống y tế cơ sở, bảo đảm phù hợp, đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đồng thời, yêu cầu ngành Y tế tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi nhất để các cơ sở y tế hoạt động hiệu quả, đội ngũ cán bộ, y, bác sĩ yên tâm, phát huy năng lực, sở trường trong quá trình công tác. Quan điểm nhất quán của tỉnh là tiếp tục quan tâm, ưu tiên nguồn lực đầu tư cả về cơ sở vật chất, trang thiết bị cũng như nguồn nhân lực để ngành Y tế nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy cũng nhấn mạnh: Việc sắp xếp hệ thống y tế cơ sở không chỉ hướng tới tinh gọn, hiệu quả, mà mục tiêu quan trọng nhất là nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân. Vì vậy, việc sắp xếp, tổ chức bộ máy phải tạo sự đồng bộ, thống nhất, hoạt động hiệu quả của hệ thống y tế từ tỉnh đến cơ sở. Định hướng của tỉnh sẽ đầu tư, nâng cấp để các trạm y tế đáp ứng đầy đủ chức năng khám, chữa bệnh, dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân ngay từ cơ sở. Trước mắt là triển khai chủ trương của Trung ương về miễn viện phí, khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân, phải coi đây là bước đi quan trọng trong lộ trình hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân một cách công bằng, bền vững. Qua đó, góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng cuộc sống nhân dân, hướng tới xây dựng Quảng Ninh trở thành địa phương đi đầu cả nước trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Từ ngày 1/11/2025, hệ thống y tế của tỉnh đã được sắp xếp, tinh gọn, cụ thể: 11 Trung tâm y tế thành 5 Bệnh viện đa khoa khu vực (Đông Triều, Quảng Yên, Vân Đồn, Tiên Yên, Móng Cái); sáp nhập Trung tâm Y tế Hạ Long, Phòng khám đa khoa khu vực Cao Xanh và Hà Tu vào Bệnh viện Phổi; giải thể Trung tâm Y tế Cẩm Phả; 5 Phòng khám đa khoa khu còn lại sáp nhập vào các Bệnh viện đa khoa khu vực; 171 Trạm y tế và 2 phân trạm thành 55 Trạm y tế và 92 điểm trạm; sáp nhập Bệnh viện Đa khoa Hạ Long và Bệnh viện Đa khoa tỉnh thành Bệnh viện Đa khoa tỉnh; sáp nhập Trung tâm Bảo trợ tâm thần vào Bệnh viện Bảo vệ sức khỏe tâm thần thành Bệnh viện Sức khỏe tâm thần; ba đơn vị công tác xã hội, bảo trợ xã hội và chăm sóc trẻ em được hợp nhất thành Trung tâm Trợ giúp xã hội Quảng Ninh; sáp nhập phòng Bảo trợ xã hội và phòng Phòng, chống tệ nạn xã hội thành phòng Bảo trợ xã hội.

Sau sắp xếp, hệ thống tổ chức y tế của tỉnh đã giảm 1 phòng chuyên môn thuộc Sở Y tế; 1 Bệnh viện Đa khoa Hạ Long; 8 trung tâm y tế; 116 trạm y tế cấp xã; giảm 3 đầu mối thuộc lĩnh vực bảo trợ xã hội và trẻ em. Toàn ngành cắt giảm 30 phòng, 28 khoa, bộ phận chuyên môn thuộc các bệnh viện và đơn vị bảo trợ; 27 trụ sở làm việc tại trạm y tế được sắp xếp lại hợp lý. Về nhân sự lãnh đạo, đã giảm 9 giám đốc bệnh viện, trung tâm y tế; 2 giám đốc và 4 phó giám đốc đơn vị bảo trợ xã hội, trẻ em; 116 trạm trưởng trạm y tế; 30 trưởng phòng và 28 trưởng khoa chuyên môn.

Quá trình sắp xếp tổ chức được thực hiện đồng bộ, bài bản, đúng quy định, gắn kết chặt chẽ với việc triển khai Nghị quyết 72-NQ/TW, bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động chuyên môn, không phát sinh đầu mối mới, không tăng biên chế hưởng lương ngân sách. Nhờ vậy, hệ thống y tế sau sắp xếp vừa giảm chi phí hành chính, tiết kiệm chi thường xuyên, vừa tập trung nguồn lực cho chuyên môn, kỹ thuật chuyên sâu. Ở lĩnh vực bảo trợ xã hội và trẻ em, việc hợp nhất giúp hình thành đơn vị đa chức năng, cung cấp trọn gói các dịch vụ trợ giúp xã hội cho nhóm yếu thế, bảo đảm tính ổn định và hiệu quả trong cung cấp dịch vụ công. Cơ cấu tổ chức ngành Y tế sau sắp xếp được củng cố theo hướng hợp lý hơn về quy mô dân số, phân bố địa bàn và năng lực phục vụ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chất lượng chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân, phù hợp với tinh thần đổi mới toàn diện Nghị quyết 72-NQ/TW.

Quảng Ninh đang khẳng định quyết tâm chính trị cao trong tái cấu trúc toàn diện ngành Y tế. Đây là bước đi mạnh mẽ, tiên phong, hướng tới một hệ thống y tế tinh gọn, hiện đại, vận hành hiệu lực, hiệu quả và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Sau khi hoàn thiện sắp xếp bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống y tế toàn tỉnh nhanh chóng ổn định, vận hành nhịp nhàng, tạo chuyển biến rõ rệt ở từng tuyến, từng địa bàn với mục tiêu chung vì sức khỏe nhân dân. Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Y tế, tinh gọn không phải để thu hẹp, mà để tạo động lực đổi mới. Ngành y tế tổ chức lại bộ máy để mỗi Trạm y tế, mỗi Bệnh viện đa khoa khu vực thật sự trở thành điểm tựa sức khỏe cho người dân. Tinh thần là làm ít tầng nấc hơn, nhưng hiệu quả và gần dân hơn.

Từ thực tiễn cơ sở, bác sĩ Đinh Thị Hoài, Trưởng Trạm y tế phường Hiệp Hòa, chia sẻ: “Sau khi sắp xếp, phường có một trạm chính và hai điểm trạm, giúp người dân thuận tiện hơn khi đi khám chữa bệnh. Chúng tôi đã đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng để người dân hiểu về mô hình trạm y tế mới; đồng thời rà soát, cập nhật danh sách hộ gia đình, xây dựng kế hoạch hoạt động liên tục, không để gián đoạn công tác phòng, chống dịch và khám chữa bệnh ban đầu. Trạm cũng phân công cán bộ phụ trách từng khu vực, sử dụng linh hoạt cơ sở vật chất tại trạm chính và các điểm trạm, từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Nhờ đó, người dân tin tưởng hơn khi thấy trạm khang trang, được trang bị đầy đủ máy móc, thuốc men và luôn có bác sĩ trực”.

Trạm Y tế phường Uông Bí được thành lập trên cơ sở sáp nhập các Trạm Quang Trung, Thanh Sơn, Yên Thanh và khối y tế dự phòng thuộc Trung tâm y tế cũ. Trụ sở chính đặt tại Trạm y tế Thanh Sơn (cũ) và 1 điểm trạm hoạt động tại Trạm y tế Yên Thanh (cũ), với 38 cán bộ, y bác sĩ và nhân viên. Ông Nguyễn Chiến Thắng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Uông Bí, cho biết: Việc thành lập Trạm y tế phường là bước đi cụ thể hóa chủ trương lớn của tỉnh trong việc kiện toàn, tinh gọn tổ chức bộ máy y tế theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Mục tiêu của tinh gọn không phải chỉ là giảm đầu mối, mà quan trọng hơn là tổ chức lại để phục vụ nhân dân nhanh hơn, thuận tiện hơn, hiệu quả hơn. Trong giai đoạn đầu hoạt động, đội ngũ y, bác sĩ, nhân viên Trạm tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ban đầu. Chúng tôi sẽ luôn đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để Trạm hoàn thành tốt nhiệm vụ, góp phần củng cố hệ thống y tế cơ sở và trở thành địa chỉ tin cậy của người dân.

Hiện toàn tỉnh có 55 Trạm y tế và 92 điểm trạm, bảo đảm mỗi xã, phường đều có ít nhất một Trạm thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, tiêm chủng, phòng chống dịch và triển khai các chương trình mục tiêu y tế - dân số. Riêng đặc khu Vân Đồn có hai Trạm y tế, một ở khu vực đất liền, một ở khu vực đảo, phù hợp với điều kiện địa lý đặc thù. Tỉnh đã bố trí 253 bác sĩ cho 55 trạm y tế, trong đó 140 bác sĩ từ các trạm cũ và 113 bác sĩ từ Trung tâm y tế chuyển đến, đạt bình quân 4,6 bác sĩ/trạm, cơ bản đáp ứng chỉ tiêu của Nghị quyết số 72-NQ/TW.

Theo kế hoạch, Sở Y tế tiếp tục tham mưu các cơ chế, chính sách phù hợp để đảm bảo nguồn nhân lực y tế cơ sở ổn định, chất lượng và lâu dài. Song song, tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực, phối hợp với các trường đại học y khoa tổ chức các khóa học nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ y tế tại Trạm, giúp họ thực hiện thành thạo các kỹ thuật cơ bản như siêu âm, đọc điện tâm đồ, sàng lọc bệnh nhân, chuyển tuyến hợp lý…

Trong quá trình sắp xếp, hệ y tế dự phòng thuộc các Trung tâm y tế cũng chuyển về các Trạm y tế cấp xã, đảm bảo đồng bộ quản lý. Tiến sĩ Vũ Quyết Thắng, Giám đốc CDC Quảng Ninh, cho biết: “Sau khi sắp xếp, CDC Quảng Ninh sẽ trực tiếp chỉ đạo chuyên môn đối với 55 trạm y tế xã, phường, đặc khu trên toàn tỉnh về lĩnh vực y tế dự phòng. Thuận lợi lớn nhất là hệ thống tổ chức giờ đây được tinh gọn, rõ đầu mối, giúp công tác chỉ đạo, giám sát dịch bệnh tập trung và thống nhất hơn. Tuy nhiên, thách thức không nhỏ là việc đồng bộ về nhân lực, trang thiết bị, cơ sở vật chất tại một số trạm y tế còn chênh lệch, đòi hỏi ngành phải vừa củng cố chuyên môn, vừa đảm bảo ổn định tâm lý, phương thức làm việc cho cán bộ y tế tuyến cơ sở. Mục tiêu cao nhất vẫn là bảo đảm người dân được chăm sóc sức khỏe liên tục, không bị gián đoạn dù ở bất kỳ giai đoạn chuyển tiếp nào”.

Theo thống kê 6 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ khám, chữa bệnh BHYT tại các Trạm y tế xã cũ đạt 16,1% tổng số lượt khám toàn tỉnh (214.038/1.329.487 lượt). Khi 55 Trạm y tế mới đi vào hoạt động đồng bộ, được trang bị thêm các kỹ thuật siêu âm, X-quang, xét nghiệm, cấp phát thuốc… ngành đặt mục tiêu nâng tỷ lệ khám BHYT tại tuyến xã lên trên 20% trong thời gian tới. Với quy mô xã, phường lớn hơn sau sáp nhập, Sở Y tế đang phối hợp các địa phương bố trí quỹ đất tối thiểu 5.000m² cho mỗi Trạm, chuẩn bị đầu tư xây dựng mới trong năm 2026 theo quy hoạch.

Cùng với các Trạm y tế cấp xã, tại các cơ sở y tế thực hiện sắp xếp, sáp nhập trên địa bàn tỉnh cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Hiện, các đơn vị đã nhanh chóng ổn định bộ máy, chủ động xây dựng kế hoạch hoạt động theo mô hình mới, đảm bảo duy trì liên tục các dịch vụ khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Bệnh viện Đa khoa khu vực Vân Đồn được thành lập trên cơ sở hợp nhất Trung tâm Y tế Vân Đồn và Cô Tô, đã bảo đảm khám chữa bệnh thông suốt tại cơ sở chính (Đặc khu Vân Đồn) và cơ sở 2 (Đặc khu Cô Tô). Bệnh viện đã tăng cường nhân lực có trình độ chuyên môn cao trực tiếp tham gia điều trị và hỗ trợ chuyên môn tại cơ sở 2, trong đó có bác sĩ Vũ Trí Tuệ (chuyên ngành Nội tiết), bác sĩ Bùi Quang Tuân (Chẩn đoán hình ảnh) và nữ hộ sinh Nguyễn Thị Hằng.

Bác sĩ CKII Nguyễn Huy Tiến, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Vân Đồn, chia sẻ: Việc sáp nhập đã giúp tập trung nguồn lực, khai thác tối đa cơ sở vật chất, trang thiết bị và phát huy thế mạnh chuyên môn của đội ngũ y, bác sĩ tại từng địa bàn. Qua đó, người dân trong khu vực được tiếp cận các dịch vụ y tế hiện đại, chuyên sâu ngay tại địa phương, không phải di chuyển xa. Với nguồn nhân lực được bổ sung, bệnh viện có điều kiện luân chuyển cán bộ giữa các cơ sở, đẩy mạnh đào tạo, nâng cao năng lực chuyên môn và hỗ trợ hiệu quả cho tuyến xã.

Theo bác sĩ Tiến, về lâu dài việc sáp nhập này tạo nền tảng để phát triển các chuyên khoa sâu, phù hợp với mô hình bệnh tật đặc thù của khu vực, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe nhân dân một cách toàn diện. Cùng với đó, bệnh viện đang triển khai chiến lược đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho cơ sở 2, dự kiến sẽ tiếp tục luân phiên cử các trưởng, phó khoa và bác sĩ giàu kinh nghiệm từ cơ sở chính sang trực tiếp hướng dẫn, hội chẩn, điều trị chuyên sâu. Hoạt động này không chỉ tăng năng lực khám chữa bệnh ban đầu, hạn chế chuyển tuyến mà còn giúp người dân Cô Tô được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại đảo.

Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh, sau khi sáp nhập với Bệnh viện Đa khoa Hạ Long, hai cơ sở nhanh chóng vận hành đồng bộ. Ngay từ ngày đầu thực hiện mô hình mới, các buổi giao ban được kết nối trực tuyến giữa hai cơ sở, cập nhật chi tiết các ca cấp cứu, ca bệnh đặc biệt, nhu cầu nhân lực và trang thiết bị, giúp Ban Giám đốc nắm bắt toàn diện tình hình chuyên môn, chỉ đạo thống nhất và kịp thời.

Bệnh viện đã điều động các trưởng, phó khoa từ cơ sở chính (phường Hồng Gai) trực tiếp tăng cường cho cơ sở 2 (phường Hoành Bồ), hỗ trợ hội chẩn, điều trị và rà soát nhân lực, quy trình chuyên môn. Ông Nguyễn Văn Hồng (68 tuổi, điều tri nội trú tại khoa Nội – Nhi, Bệnh viện Đa khoa tỉnh cơ sở 2), chia sẻ: “Tôi từng đặt máy tạo nhịp tim tại Khoa Nội Tim mạch ở cơ sở chính của Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Nay được tái khám và điều trị ngay tại cơ sở 2, không phải di chuyển xa, rất thuận tiện. Được các bác sĩ giỏi trực tiếp thăm khám, theo dõi điều trị ngay gần nhà nên tôi rất yên tâm và tin tưởng”.

Quảng Ninh không chỉ tiên phong trong sắp xếp, tổ chức lại bộ máy y tế, mà còn thể hiện bản lĩnh cải cách, dám thử nghiệm những mô hình mới, hiện đại và hiệu quả. Một hệ thống y tế tinh gọn, đồng bộ, chuyên nghiệp được hình thành ngày càng vững vàng hơn, gần dân hơn, đúng tinh thần “lấy người dân làm trung tâm” trong mọi chính sách y tế của tỉnh, của Trung ương.