Trong bối cảnh yêu cầu đổi mới và phát triển đất nước, sắp xếp, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Ngày 26/2/2025, Quảng Ninh đã thành lập, tổ chức lại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh theo Nghị quyết của HĐND tỉnh. Trong đó, Sở Y tế được tổ chức lại, được giao thêm nhiệm vụ mới như chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cán bộ; bảo trợ xã hội, bảo trợ trẻ em và phòng chống tệ nạn xã hội. Ngành Y tế tiếp tục là đầu mối quan trọng, tham mưu, kết nối và triển khai kịp thời các chính sách, đảm bảo mọi đối tượng được trợ cấp đầy đủ, hướng tới mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, tạo nền tảng để Quảng Ninh phát triển bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Với vai trò là cơ quan quản lý, tham mưu cho tỉnh về lĩnh vực bảo trợ xã hội, thời gian qua, Sở Y tế đã tích cực tham gia xây dựng các nghị quyết của HĐND tỉnh về chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội và các đối tượng khác trên địa bàn tỉnh. Qua đó góp phần đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và các đối tượng bảo trợ xã hội.

Để thực hiện hiệu quả công tác trợ giúp xã hội, trên cơ sở các văn bản chỉ đạo của Trung ương, tình hình ngân sách của địa phương, trong giai đoạn 2021–2025, HĐND tỉnh đã ban hành 3 nghị quyết quan trọng: Nghị quyết số 21/2021/NQ-HĐND (16/7/2021) “Quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội và các đối tượng khó khăn khác trên địa bàn tỉnh”; Nghị quyết số 08/2022/NQ-HĐND (9/12/2022) “Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 21/2021/NQ-HĐND”; Nghị quyết số 43/2024/NQ-HĐND (23/9/2024) “Sửa đổi, bổ sung Điều 1 Nghị quyết số 21/2021/NQ-HĐND đã được sửa đổi, bổ sung tại khoản 1 Điều 1 Nghị quyết số 08/2022/NQ-HĐND”. Các nghị quyết trên được xây dựng, phát triển trên nền tảng chính sách trợ giúp xã hội của Nhà nước, được hoàn thiện phù hợp, bổ sung theo từng nhóm chính sách, phù hợp với điều kiện kinh tế cụ thể của tỉnh. Thời gian qua, tỉnh đã thực hiện trợ cấp cho các đối tượng kịp thời, đúng chế độ; nâng mức trợ cấp xã hội, mở rộng đối tượng so với quy định của Trung ương.

Theo các Nghị quyết số 21/2021/NQ-HĐND, Nghị quyết số 08/2022/NQ-HĐND, Nghị quyết số 43/2024/NQ-HĐND, tỉnh đã nâng mức chuẩn trợ cấp xã hội hằng tháng đối với người sinh sống tại cộng đồng và người nuôi dưỡng tại Trung tâm Trợ giúp xã hội Quảng Ninh lên 700.000 đồng/người/tháng (cao hơn 1,4 lần so với mức chuẩn của trung ương là 500.000 đồng/người/tháng), từ ngày 1/10/2024 đến nay; mở rộng đối tượng được trợ cấp xã hội hằng tháng, như trẻ dưới 3 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; người cao tuổi không có khả năng lao động... Đồng thời, nâng mức hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng cho đối tượng bảo trợ xã hội thuộc hộ nghèo không có khả năng lao động sinh sống tại khu vực nông thôn là 1,5 triệu đồng/tháng, khu vực thành thị là 2 triệu đồng/tháng.

Đặc biệt, các Nghị quyết đã mở rộng đối tượng được trợ cấp xã hội hằng tháng và nội dung hỗ trợ (hỗ trợ giáo dục, bảo hiểm y tế, chi phí khám chữa bệnh). Theo đó đối tượng được trợ cấp gồm: Trẻ em không có nguồn nuôi dưỡng, dưới 3 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; người từ đủ 16 tuổi đến 22 tuổi thuộc hộ gia đình không có khả năng thoát nghèo đang học tại các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học văn bằng thứ nhất; người cao tuổi không có khả năng lao động thuộc hộ nghèo; người bệnh nặng, ốm đau thường xuyên không có khả năng lao động tạo ra thu nhập thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo… Việc ban hành các nghị quyết trên đã giúp cho đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, yếu thế giảm bớt khó khăn về kinh tế, chất lượng cuộc sống dần được nâng lên, được tiếp cận cơ bản các dịch vụ xã hội, góp phần đảm bảo an sinh xã hội.

Nhờ đó, đến tháng 6/2025, toàn tỉnh có khoảng 39.500 người hưởng trợ giúp xã hội hàng tháng tại cộng đồng và 181 người được nuôi dưỡng trong Trung tâm Trợ giúp xã hội Quảng Ninh. Từ ngày 1/7/2025, toàn tỉnh có khoảng 25.600 người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, trong đó có khoảng 16.500 người đang hưởng trợ cấp xã hội theo quy định của Trung ương, của tỉnh chuyển sang thực hiện trợ cấp hưu trí xã hội. Qua đó bảo đảm mọi người dân đều có điểm tựa an sinh trong cuộc sống.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai Nghị quyết số 21/2021/NQ-HĐND, Nghị quyết số 08/2022/NQ-HĐND, Nghị quyết số 43/2024/NQ-HĐND và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp có một số khó khăn, vướng mắc. Một số nội dung chính sách quy định tại các Nghị quyết không còn phù hợp, cụ thể: Mức hỗ trợ chi phí mai táng đối với đối tượng của tỉnh thấp hơn mức hỗ trợ của Trung ương là 2 triệu đồng/người; mức hỗ trợ chi phí mai táng đột xuất theo chính sách của tỉnh thấp hơn mức hỗ trợ của Trung ương là 5 triệu đồng/người; mức hỗ trợ quy định bằng số tiền cụ thể nên không còn phù hợp với thực tiễn do Chính phủ điều chỉnh mức lương cơ sở, chỉ số giá tiêu dùng và giá dịch vụ y tế đều tăng hằng năm so với thời điểm ban hành các Nghị quyết; một số người cao tuổi đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng điều chỉnh sang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; một số nhóm trẻ em được hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh bị ảnh hưởng khi sắp xếp lại chính quyền 2 cấp…

Hay Nghị quyết số 21/2021/NQ-HĐND, Nghị quyết số 08/2022/NQ-HĐND quy định các đối tượng tại cộng đồng chưa mở rộng thêm nhóm đối tượng cần được chăm sóc, nuôi dưỡng trong các cơ sở trợ giúp xã hội công lập vì trong thực tế còn một số đối tượng có hoàn cảnh khó khăn tại cộng đồng có nhu cầu vào chăm sóc, nuôi dưỡng tại các cơ sở trợ giúp xã hội công lập nhưng không đủ điều kiện theo quy định; trong thực tế tại cộng đồng còn một số nhóm đối tượng có hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống nhưng chưa được trợ giúp như trẻ em đang sống với cha/mẹ/người nuôi dưỡng không có khả năng nuôi dưỡng có khoảng 280 trẻ em…

Từ các cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn nêu trên, Sở Y tế đã dự thảo Tờ trình đăng ký xây dựng Nghị quyết của HĐND tỉnh về “Quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội và các nhóm khác trên địa bàn tỉnh”, tổng hợp từ 3 nghị quyết trước: số 21/2021/NQ-HĐND, số 08/2022/NQ-HĐND và số 43/2024/NQ-HĐND. Trên cơ sở ý kiến đóng góp của các sở, ngành, Sở Y tế đã hoàn thiện Tờ trình và trình UBND tỉnh xem xét, quyết định trình HĐND tỉnh tại kỳ họp thứ 34 (kỳ họp thường lệ cuối năm 2025) khóa XIV, nhiệm kỳ 2021–2026.

Dự thảo Nghị quyết mới sẽ bổ sung điều kiện, mở rộng đối tượng trẻ em không có nguồn nuôi dưỡng; điều chỉnh đối tượng, nội dung, nâng mức hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh cho trẻ em, chi phí điều trị người bị thương nặng, hỗ trợ mai táng; nâng mức hỗ trợ làm nhà ở, di dời, sửa chữa nhà ở cho hộ nghèo, cận nghèo, gia đình có hoàn cảnh khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn hoặc lý do bất khả kháng; điều chỉnh thẩm quyền quy định mức chi phí dịch vụ chi trả và định mức chi cho công tác quản lý chính sách trợ giúp xã hội; bổ sung, mở rộng đối tượng bảo trợ xã hội có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, đối tượng cần bảo vệ khẩn cấp, trẻ khuyết tật nặng… Đồng thời bỏ một số nội dung không còn phù hợp; điều chỉnh một số cụm từ cho phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp…

Nghị quyết mới phù hợp với các giải pháp về xây dựng hệ thống an sinh xã hội đảm bảo “không để ai bị bỏ lại phía sau” đã được chỉ đạo tại Chương trình hành động số 37-Ctr/TU (2/4/2024) của BCH Đảng bộ tỉnh “Hoàn thiện hệ thống trợ giúp xã hội theo hướng quan tâm cả đời sống vật chất và tinh thần, giúp người dân kịp thời khắc phục khó khăn do tác động của khủng hoảng kinh tế, xã hội, thiên tai, dịch bệnh và các rủi ro khác. Nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội cao hơn mức Trung ương quy định, đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật và tình hình thực tiễn của tỉnh; ưu tiên hỗ trợ cho người không có khả năng lao động, người khuyết tật, người cao tuổi, người di cư và gia đình có trẻ em, người thu nhập thấp…”. Đồng thời, nâng dần chất lượng cuộc sống của nhân dân với mục tiêu “Nhân dân hạnh phúc”, mỗi người dân Quảng Ninh đều được thụ hưởng thành quả sự phát triển của tỉnh.

Cùng với hoàn thiện các chính sách bảo trợ xã hội, tỉnh cũng quan tâm sắp xếp lại hệ thống các cơ sở bảo trợ xã hội, theo hướng tinh gọn, hiệu quả và nhân văn hơn. Tỉnh đã thành lập Trung tâm Trợ giúp xã hội Quảng Ninh trực thuộc Sở Y tế, trên cơ sở hợp nhất 3 đơn vị: Trung tâm Công tác xã hội, Trung tâm Bảo trợ xã hội và Cơ sở bảo trợ chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Trung tâm Trợ giúp xã hội Quảng Ninh có chức năng tổ chức thực hiện chính sách trợ giúp cho đối tượng bảo trợ xã hội; tổ chức thực hiện phục hồi chức năng, hướng dẫn nghề, kỹ năng sống, lao động sản xuất, trị liệu, tái hòa nhập cộng đồng cho các đối tượng; tổ chức các hoạt động trợ giúp, cung cấp dịch vụ công tác xã hội, can thiệp, trợ giúp hỗ trợ các đối tượng bảo trợ xã hội và đối tượng tự nguyện tại Trung tâm; vận động sự đóng góp, tự nguyện của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, viện trợ quốc tế cho sự nghiệp bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em theo quy định của pháp luật; tổ chức vận động nguồn lực thực hiện hoạt động công tác xã hội tại Trung tâm theo đúng quy định; tổ chức các hoạt động cung cấp dịch vụ công tác xã hội cho các đối tượng tại Trung tâm và đối tượng tại cộng đồng theo quy định pháp luật.

Sau khi sáp nhập, Trung tâm đã nhanh chóng ổn định cơ cấu tổ chức bộ máy và số lượng người làm việc. Hiện, Trung tâm có 7 phòng chuyên môn, nghiệp vụ. Trên cơ sở Đề án vị trí việc làm và Đề án tự chủ được UBND tỉnh phê duyệt, Trung tâm xác định số lượng người làm việc theo vị trí việc làm theo quy định. Trung tâm hiện đang chăm sóc, bảo trợ xã hội cho khoảng 250 người thuộc nhiều nhóm đối tượng khác nhau.

Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Trợ giúp xã hội Quảng Ninh Vũ Thị Thục cho biết: “Chúng tôi không chỉ chăm lo ăn ở, sinh hoạt cho người yếu thế mà còn phục hồi chức năng, hướng dẫn kỹ năng sống, giúp họ có cơ hội hòa nhập cộng đồng. Đặc biệt, với trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, Trung tâm nuôi dưỡng, giáo dục và định hướng nghề nghiệp để các em trưởng thành, tự lập trong tương lai. Sau sáp nhập, bộ máy tinh gọn hơn, nhân lực được bố trí hợp lý, góp phần phục vụ người dân hiệu quả và nhân văn hơn".

Bên cạnh đó, tỉnh cũng sáp nhập Trung tâm Bảo trợ tâm thần vào Bệnh viện Bảo vệ sức khỏe tâm thần thành Bệnh viện Sức khỏe tâm thần. Hiện, Bệnh viện đang chăm sóc, nuôi dưỡng, điều trị cho 45 người bệnh tâm thần vô thừa nhận. Thạc sĩ, bác sĩ Vũ Minh Hạnh, Giám đốc Bệnh viện Sức khỏe tâm thần, chia sẻ: “Mô hình mới giúp kết nối chặt chẽ giữa điều trị và bảo trợ, vừa đảm bảo chăm sóc y tế, vừa quan tâm đến sức khỏe tinh thần, tạo môi trường hồi phục tốt hơn cho người bệnh. Hiện bệnh viện đã bố trí 10 nhân viên y tế trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng những người bệnh tâm thần vô thừa nhận, đồng thời thường xuyên cử bác sĩ thăm khám, phục hồi chức năng cho họ”.

Tại tuyến cơ sở, Sở Y tế tham mưu thành lập Hội đồng xác định mức độ khuyết tật cấp xã sau sắp xếp chính quyền 2 cấp để giám định khuyết tật trên địa bàn; tiếp tục cập nhật, rà soát dữ liệu về đối tượng bảo trợ xã hội trên hệ thống cơ sở dữ liệu. Mô hình Trạm y tế mới có thêm Khoa Bảo trợ xã hội đang được nghiên cứu triển khai, hướng đến mục tiêu mỗi trạm không chỉ khám chữa bệnh mà còn là “điểm tựa” an sinh cho người dân trong cộng đồng. Đây là bước chuyển đổi tư duy quan trọng, gắn y tế với xã hội, gắn điều trị với phục hồi và tái hòa nhập.

Bên cạnh chăm lo sức khỏe, Quảng Ninh còn chú trọng đảm bảo sinh kế và cơ hội phát triển cho mọi người dân, đúng với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Công tác an sinh xã hội của tỉnh chuyển từ hỗ trợ trực tiếp sang trao cơ hội, giúp người dân tự vươn lên. Tỉnh đã hoàn thành Chương trình giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025 trước 3 năm, hiện không còn hộ nghèo, cận nghèo theo chuẩn của tỉnh (cao hơn 1,4 lần so với chuẩn Trung ương). Từ năm 2023, 100% nhà tạm, nhà dột nát mới phát sinh đã được xóa bỏ; các hộ gia đình chính sách, người có công đều được hỗ trợ nhà ở kiên cố, ổn định cuộc sống. Tổng chi an sinh xã hội của tỉnh trong giai đoạn 2021 - 2025 đã đạt 4.278 tỷ đồng.

Cùng với đó, Quảng Ninh thực hiện chính sách miễn học phí từ bậc mẫu giáo đến hết THPT từ năm học 2021–2022 đến nay; mở rộng đào tạo nghề, tạo việc làm ổn định cho hàng chục nghìn lao động. Tỷ lệ trường học đạt chuẩn quốc gia gần 92%. Tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế đạt 95,75%, cao hơn trung bình cả nước. Đời sống nhân dân được cải thiện không ngừng, đặc biệt là ở vùng nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo. Tỉnh quan tâm đến công tác bình đẳng giới, bảo vệ trẻ em và chăm sóc người cao tuổi.

Sau khi triển khai mô hình chính quyền 2 cấp và tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI (nhiệm kỳ 2025–2030), Quảng Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh xác định, tiếp tục thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ về bảo đảm an sinh, phúc lợi, tiến bộ và công bằng xã hội, nâng cao chất lượng sống toàn diện cho người dân.

Trong nhiệm kỳ mới, tỉnh đã đặt nhiều chỉ tiêu về an sinh xã hội, như: Không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia; tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế đạt 100%; phấn đấu chỉ số phát triển con người (HDI) của tỉnh nằm trong nhóm 5 tỉnh, thành phố đứng đầu cả nước; tuổi thọ trung bình người dân trên 76 tuổi; tỷ lệ thất nghiệp dưới 2%... Để đạt được các chỉ tiêu này, tỉnh tập trung vào phát triển hệ thống an sinh xã hội đa dạng, hiện đại, thích ứng linh hoạt, theo vòng đời và bao phủ toàn dân. Bảo đảm an sinh, phúc lợi, tiến bộ, công bằng xã hội; bảo đảm người dân được tiếp cận, thụ hưởng các dịch vụ cơ bản, thiết yếu, có chất lượng, ưu tiên các đối tượng chính sách, yếu thế và đối tượng trong khu vực phi chính thức. Thực hiện đầy đủ các quyền trẻ em, đảm bảo môi trường an toàn và lành mạnh để trẻ em phát triển toàn diện; chăm lo, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm sự phát triển bền vững cho nhân dân.

Chú trọng công tác đào tạo, đào tạo lại, chuyển dịch cơ cấu lao động, tạo việc làm, nâng cao thu nhập, điều kiện hưởng thụ của người dân khu vực nông thôn, miền núi, biên giới hải đảo. Xây dựng cơ chế chính sách đãi ngộ về nhà ở, môi trường làm việc để thu hút lao động về làm việc tại Quảng Ninh, bao gồm nhà ở công nhân, nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp và nhà ở cho nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyên gia, nhân tài. Trong lĩnh vực y tế, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh phát triển y tế chuyên sâu, dịch vụ y tế chất lượng cao, đồng thời xã hội hoá đầu tư một số bệnh viện với chất lượng dịch vụ ngang tầm khu vực.

Với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”, Quảng Ninh đang kiên trì hành trình nâng cao chất lượng sống cho người dân, để mỗi bước phát triển đều mang lại hạnh phúc và bình yên cho cộng đồng. Từ nền tảng an sinh vững chắc, tỉnh hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, một vùng đô thị lớn mang tầm khu vực và quốc tế vào năm 2045.