Theo Đại tá Nguyễn Trọng Khả, Trưởng Công an Đông Triều: Nhằm hạn chế phải thực hiện cưỡng chế GPMB, khiếu kiện đông người, biện pháp tốt nhất chính là ngay từ khi quy hoạch, triển khai các dự án, nhất là các dự án trọng điểm, lực lượng công an địa phương phải được tham gia. Có như vậy, công an mới nắm và chủ động tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền các ngành chức năng các biện pháp giải quyết kịp thời, không để bức xúc, ảnh hưởng đến an ninh chính trị, TTATXH trên địa bàn.
Đại tá Khả minh chứng: Dự án đường 188 và khu đô thị mới hai bên đường 188 thị trấn Mạo Khê (Đông Triều) là dự án có quy mô lớn, diện tích đất cần phải thu hồi hơn 655.000m2. Trong đó đường 188 có chiều dài 1,2km, diện tích 20.796m2; khu đô thị mới 639.422m2, liên quan đến 385 hộ có đất nông nghiệp, 8 hộ có đất nuôi trồng thuỷ sản, 53 hộ có đất thổ cư và nhà ở trên đất bị thu hồi... Quá trình thực hiện đền bù GPMB nảy sinh khiếu kiện về giá đền bù đất nông nghiệp, tiền hỗ trợ chuyển đổi nghề... Nên từ tháng 8-2004 đến tháng 2-2008 mới cơ bản hoàn thành việc bồi thường GPMB, hỗ trợ chuyển đổi nghề, tái định cư; tháng 3-2008 mới chính thức thi công, đến cuối năm 2008 thì cơ bản hoàn thành và đưa vào sử dụng, chậm 3 năm so với tiến độ dự kiến ban đầu.
Ban đầu khi triển khai dự án này khá thuận lợi, được đông đảo người dân đồng tình. Từ 1-4 đến 30-8-2004 đã có hơn 98% số hộ có đất nông nghiệp liên quan đến dự án nhận tiền đền bù GPMB, gần 74% số hộ nhận tiền hỗ trợ chuyển đổi nghề; chỉ còn 6 hộ không nhận tiền đền bù GPMB và 67 hộ chưa nhận tiền chuyển đổi nghề, vì cho rằng giá đền bù, hỗ trợ thấp. Đầu tháng 9-2004, khi huyện Đông Triều thông báo UBND tỉnh duyệt đơn giá đền bù GPMB, hỗ trợ phương án tạm tính và nhà đầu tư tung tin sẽ bán đất sau khi xong dự án với giá 5 triệu đồng/m2, thì dẫn đến nảy sinh khiếu kiện của một số ít người về giá đền bù. Tiếp đó, đông người khiếu kiện yêu cầu tính một hạng đất, hệ số liền kề, trả sổ đỏ, trả tiền cứng hoá kênh mương... và tập trung kéo lên huyện, tỉnh, T.Ư khiếu kiện. Một số đầu đơn kích động, lôi kéo người ra cản trở thi công...
Trước thực trạng trên, Công an huyện đã tham mưu cho UBND huyện đề xuất UBND tỉnh cho tạm dừng thi công dự án từ ngày 1-10-2004 để tiếp tục xem xét, giải quyết các kiến nghị, khiếu nại của dân. Đồng thời tổ chức trên 30 cuộc tiếp xúc, đối thoại giữa chính quyền, nhà đầu tư với người dân. Trên cơ sở đó đề xuất UBND tỉnh bổ sung chính sách, hỗ trợ chuyển đổi nghề; gặp gỡ, tuyên truyền, tác động, tình trạng bức xúc từng bước giảm dần. Nhưng đến tháng 5-2005, khi đoàn công tác của tỉnh về làm việc với huyện, đồng ý để chủ đầu tư hỗ trợ thêm tiền chuyển đổi nghề cho các hộ dân bị mất đất và yêu cầu triển khai nhằm đảm bảo thông đường 188 vào cuối năm 2005, thì tình hình lại “nóng” thêm. Một số người dân làm chòi trông giữ đất, chống lại các lực lượng chức năng nếu tổ chức cưỡng chế... Giải quyết vấn đề này, Công an tỉnh đã phối hợp với Huyện uỷ, UBND huyện chỉ đạo huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, thành lập các tổ công tác, nòng cốt là công an, xuống từng khu phố, nhà dân để tuyên truyền vận động, đối thoại, tìm cách tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn..., nhờ vậy bớt bức xúc. Cùng với đó, người dân yêu cầu phải xử lý nghiêm 2 cán bộ tự ý nâng hạng đất, làm sai lệch hồ sơ để tham ô. Huyện đã xem xét, xử lý nghiêm 2 cán bộ này và thu hồi số tiền chênh lệch, trả lại cho dân; xem xét phương án hỗ trợ theo hướng có lợi cho người dân mà vẫn đảm bảo quy định của Nhà nước. Việc làm này đã được 100% số hộ dân đồng tình, đăng ký nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, đến 1-3-2008 dự án chính thức được khởi công.
Từ vụ việc trên, Công an huyện Đông Triều rút ra bài học, kinh nghiệm trong giải quyết khiếu kiện đông người là: Vụ việc phải đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của cấp uỷ, chính quyền địa phương nơi có dự án; có sự phân công, phối hợp cụ thể, chặt chẽ giữa các ngành có liên quan. Lực lượng công an phải được tham gia ngay từ khi chuẩn bị dự án. Coi trọng công tác nắm tâm tư nguyện vọng của người dân, tập trung phối hợp giải quyết kịp thời ngay từ khi phát sinh mâu thuẫn, kiến nghị ngay tại cơ sở, không để kéo dài. Khi tình hình khiếu kiện có chiều hướng phức tạp phải huy động cả hệ thống chính trị từ huyện đến cơ sở vào cuộc; tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục, đối thoại với dân. Tập trung rà soát các bước đã và đang triển khai, làm rõ nguyên nhân và tìm các giải pháp khắc phục kịp thời những tồn tại thiếu sót; xem xét giải quyết ngay những vấn đề còn bức xúc theo hướng có lợi cho người dân. Khi xác định đã giải quyết đúng, chỉ còn số ít đối tượng không hợp tác, cố tình chống đối, thì phải tổ chức cưỡng chế và đảm bảo việc cưỡng chế thành công...
Thái Hà
