Cuối năm 2015, Toà soạn Báo Quảng Ninh có nhận được đơn thư của ông Nguyễn Đức Hoàng, trú tại xã Thanh Khê, Thanh Hà, tỉnh Hải Dương, liên quan đến việc tranh chấp 4ha đất rừng với ông Lý Văn Bình, trú tại Thôn Giữa, xã Đoàn Kết, huyện Vân Đồn. Tìm hiểu thực tế cho thấy, ông Hoàng có quá trình quản lý, sử dụng phần diện tích đất rừng do ông Bình chuyển nhượng, tuy nhiên, ông Hoàng lại không có đủ các giấy tờ liên quan để làm căn cứ pháp lý khẳng định quyền sở hữu và sử dụng phần diện tích rừng đó.
Bà Nguyễn Thị Lâm, chị gái ông Hoàng chỉ cho chúng tôi xem phần diện tích đất rừng ở Thôn Giữa, xã Đoàn Kết, Vân Đồn mà chị em bà đã mua lại của ông Lý Văn Bình từ ngày 24-5-2000. Bà nói trong nước mắt: “Cái ngày em tôi mới mua diện tích đất rừng này, ở đây còn hoang sơ lắm. Đường đi vào còn khó khăn vô cùng. Chị em tôi phải thuê tàu chở các loại cây giống như: Dừa, vải Thanh Hà, hương bài... mang ra đây để trồng. Năm 2002, em tôi đi lao động hợp tác nước ngoài, có uỷ quyền cho tôi trông coi, quản lý. Cũng thời điểm đó, chồng tôi bị tai nạn, thấy tình hình cây cối bén rễ, nhanh lớn nên tôi trở về quê chăm sóc chồng. Trong khi tôi không có ở đây, ông Bình đã tự ý chặt phá toàn bộ cây cối của chúng tôi để trồng keo. Khi tôi ra thăm rừng, ông Bình bảo, cây bị trâu phá nên ông ấy trồng keo thay thế. Nghĩ tình cảm qua lại giữa hai bên, tôi đã để nguyên để ông Bình thu hoạch hết lứa keo sẽ lấy lại đất. Thế nhưng, thu hết lứa keo này, ông Bình lại trồng lứa keo khác; rồi ngấm ngầm đi làm sổ đỏ toàn bộ diện tích đất rừng của ông ấy trong đó có cả phần diện tích đất rừng đã chuyển nhượng cho chúng tôi. Khi nhà nước đầu tư tuyến đường giao thông trục chính nối các khu chức năng chính Khu kinh tế Vân Đồn, ông Bình đã khai khống để chiếm toàn bộ tiền đền bù giải phóng mặt bằng. Bây giờ hiện trạng đã biến dạng nhưng tôi vẫn nhớ như in, chỗ này chị em tôi còn dựng một cái lán để ở khi trồng cây. Bên mé này của bờ hồ, tôi trồng một rặng dừa. Hiện trên phần diện tích đất của anh Cao Văn Uyên vẫn còn một gốc vải chính tay tôi trồng”.
Mặc dù khẳng định phần diện tích đất rừng nhận chuyển nhượng từ ông Bình đã được gia đình quản lý, trồng cây liên tục từ năm 2000 nhưng phía bà Lâm chỉ cung cấp được cho chúng tôi một tờ bản sao nhượng đất rừng do ông Bình viết, ký tên (trong đó ghi rõ diện tích 4ha nhưng không có số lô, số khoảnh và phía giáp ranh), phía sau có chữ ký, xác nhận của ông Tô Lưu, nguyên Chủ tịch UBND xã Đoàn Kết nay là Bí thư Đảng uỷ xã Đoàn Kết. Cũng theo chia sẻ của bà Lâm, thời điểm những năm 2000, chị em bà cũng có thuê một số người dân sống quanh dọn cỏ, trồng cây giúp. Thế nhưng, hiện nay các hộ đó đã thực hiện di dời để tỉnh, xã triển khai dự án làm đường. Tại buổi hoà giải do UBND xã Đoàn Kết tổ chức ngày 22-1-2016, ông Bình cũng đã thừa nhận có viết giấy chuyển nhượng 4ha đất rừng cho ông Hoàng nhưng phía ông Hoàng chưa trả một đồng nào. Vì thế, ông đã đi làm sổ đỏ. Phản bác ý kiến của ông Bình, ông Hoàng khẳng định đã giao đủ số tiền thoả thuận giữa hai bên nhưng ở thời điểm đó, tất cả mọi người mua đất rừng của ông Bình, trong đó có ông đều giao tiền mà không có giấy biên nhận. Ông Hoàng nhấn mạnh: “Thử hỏi, nếu cháu (ông Hoàng - PV) không giao tiền cho chú (ông Bình - PV) thì liệu chú có cho cháu, một người không họ hàng, thân thích, không quen biết được vào đất rừng của chú để trồng cây suốt mấy năm trời không?”.
Chưa dừng lại đó, rắc rối của vụ tranh chấp đất rừng còn nảy sinh thêm khi ông Cao Văn Uyên đòi ông Hoàng phải hoàn trả lại số tiền 10 triệu đồng đã giao khi ông Hoàng chuyển nhượng 2,5ha trong tổng số 4ha ông Hoàng đã mua của ông Bình. Tìm hiểu thực tế, chúng tôi được biết, phần diện tích đất rừng tranh chấp giữa ông Hoàng và ông Bình thuộc khoảnh 6, tiểu khu 195. Sau khi ông Hoàng nhận chuyển nhượng từ ông Bình, mặc dù chưa làm GCNQSDĐ, ông Hoàng vẫn cắt 2,5ha để bán lại cho ông Uyên với số tiền 20 triệu đồng. Ông Uyên đã trả trước 10 triệu đồng có giấy viết tay giữa hai bên. Tuy nhiên, sau khi làm sổ đỏ đối với toàn bộ diện tích 191.000m2 (trong đó có 4ha đã chuyển nhượng cho ông Hoàng), ông Bình đã tách sổ và bán lại cho ông Uyên 2,5ha. Theo Luật sư Vũ Long, Văn phòng Luật sư Vũ Long có địa chỉ tại phường Cao Xanh, TP Hạ Long, để chứng minh được quyền quản lý và sử dụng đối với phần diện tích đất rừng đã được ông Bình chuyển nhượng, ông Hoàng cần phải có thêm các căn cứ pháp lý khác, chẳng hạn như: Người làm chứng là những người ông Hoàng đã thuê để trồng cây thời gian trước; chứng minh được là đã trả đủ tiền chuyển nhượng theo thoả thuận cho ông Bình. Liên quan đến việc mua bán đất rừng giữa ông Uyên và ông Hoàng, ông Hoàng còn có thể bị ông Uyên khởi kiện ra toà vì tội lừa đảo.
Ông Từ Tú Dương, Chủ tịch UBND xã Đoàn Kết, cho biết: “Nhận được đơn kiến nghị của ông Hoàng, chúng tôi đã tổ chức hoà giải nhưng tại buổi hoà giải hai bên không đi đến thống nhất. Vì thế, chúng tôi sẽ hướng dẫn hai bên làm thủ tục khởi kiện ra toà”.
Vĩ An