Để đảm bảo an toàn trong kinh doanh gas, các cơ quan chức năng cần có biện pháp nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các cửa hàng kinh doanh, người dân. Đặc biệt, chính quyền các địa phương cần phải cho dừng hoạt động đối với các cửa hàng không đảm bảo an toàn.
Chấn chỉnh hoạt động kinh doanh gas - vẫn khó?
Thực trạng trên cho thấy việc tuân thủ theo Quyết định 1743 của UBND tỉnh vẫn là điều rất đáng nói. Việc các cửa hàng bán lẻ gas phát triển tràn lan trong các khu dân cư, bất chấp quy hoạch trong thời gian qua là mối ẩn hoạ cháy nổ khó lường và gây tâm lý hoang mang, lo lắng cho các hộ dân.
Trò chuyện với chúng tôi, ông Hoàng Văn Trì, người dân phường Cẩm Thạch, TP Cẩm Phả cho biết, ông cảm thấy lo lắng vì bên cạnh nhà có một điểm kinh doanh gas. Không riêng gì ông Trì, thời gian qua rất nhiều bạn đọc đã phản ánh với phóng viên Báo Quảng Ninh về nguy cơ rình rập nếu xảy ra sự cố khi cạnh nhà mình xuất hiện điểm kinh doanh gas.
Theo kết quả rà soát thực tế các cửa hàng đang hoạt động trên địa bàn tỉnh của ngành Công Thương cuối năm 2014 vừa qua thì trên địa bàn tỉnh có 358 cửa hàng kinh doanh khí dầu mỏ hoá lỏng trong đó 244 cửa hàng phù hợp với quy hoạch, 114 cửa hàng không nằm trong quy hoạch. Sở Công Thương đã chỉ đạo Chi cục Quản lý thị trường phối hợp với các địa phương tiến hành kiểm tra, đình chỉ hoạt động đối với các cửa hàng đang hoạt động không nằm trong quy hoạch. Cụ thể: Tại thời điểm kiểm tra, TP Hạ Long có số cửa hàng quy hoạch theo Quyết định 1743/QĐ-UBND là 65 nhưng số cửa hàng đang hoạt động kinh doanh là 74 cửa hàng, trong đó có 54 cửa hàng kinh doanh đúng quy hoạch và 20 cửa hàng kinh doanh sai quy hoạch. TP Cẩm Phả có 54 cửa hàng được duyệt theo quy hoạch nhưng hiện có 81 cửa hàng đang hoạt động, trong đó có 51 cửa hàng phù hợp quy hoạch, 30 cửa hàng không phù hợp quy hoạch. Cá biệt là huyện Đông triều, huyện có 46 cửa hàng kinh doanh được duyệt nhưng khi kiểm tra, số cửa hàng đang hoạt động lên tới 91 cửa hàng, trong đó có 41 cửa hàng phù hợp và 49 cửa hàng không phù hợp quy hoạch.
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Phạm Thanh Thuỷ, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Đúng là trên thực tế, tại các địa phương có nhiều cửa hàng kinh doanh gas ngoài quy hoạch vẫn đang hoạt động. Nguyên nhân là do các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, kinh doanh tại gia đình, việc hoạt động không thường xuyên (khi có nhà khi không, kinh doanh sau khi đi làm ở các công ty, xí nghiệp...) hoặc phải thuê địa điểm (điểm thuê được thì không đúng quy hoạch, điểm đúng quy hoạch thì lại không thuê được). Bên cạnh đó, việc phối hợp giữa các lực lượng chức năng liên quan đối với việc quản lý kinh doanh khí dầu mỏ hoá lỏng chưa được chặt chẽ, cụ thể địa điểm không có trong quy hoạch do UBND tỉnh phê duyệt nhưng vẫn được cấp Giấy đăng ký hộ kinh doanh và phòng cháy chữa cháy… đã gây khó khăn cho công tác kiểm tra, nhắc nhở của các cơ quan chức năng. Để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về lĩnh vực này, hiện Sở Công Thương đang thực hiện sự chỉ đạo của tỉnh, phối hợp với các sở, ngành, địa phương để rà soát, xây dựng điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch phát triển hệ thống kho, trạm chiết nạp, cửa hàng bán lẻ khí dầu mỏ hoá lỏng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Trên cơ sở quy hoạch “mềm” và nâng cao trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương, hoạt động kinh doanh gas sẽ đi vào nền nếp và có hiệu quả hơn.
Tăng cường xử lý vi phạm
Thị trường gas có tốc độ phát triển nhanh cả về số lượng và quy mô. Với nhu cầu gas tăng mạnh, hệ thống các cửa hàng, đại lý liên tục mở rộng đặc biệt tại các thành phố lớn và các khu công nghiệp. Tuy nhiên, kéo theo đó, số lượng các vụ cháy nổ về gas cũng ngày càng tăng.
Theo nhận định của các cơ quan chức năng, nguy cơ xảy ra các vụ cháy nổ gas là rất lớn do nhiều cửa hàng kinh doanh không đáp ứng các điều kiện an toàn cháy nổ. Số lượng các cửa hàng gas vi phạm các điều kiện kinh doanh, nhất là điều kiện an toàn PCCC là khá lớn do đặc thù các cửa hàng gas đều thuê nhà dân làm nơi kinh doanh nên không đáp ứng được yêu cầu phải có lối thoát nạn, hàng trăm cửa hàng gas chưa thành lập đội chữa cháy tại chỗ... Trao đổi với chúng tôi, thiếu tá Nguyễn Phan Đức, Phụ trách Đội hướng dẫn, kiểm tra an toàn PCCC (Phòng Cảnh sát PCCC số 2) cho biết: Hiện nay, công tác quản lý, cấp phép đủ điều kiện an toàn PCCC cho các cơ sở kinh doanh gas cũng đang gặp không ít khó khăn. Phụ trách địa bàn khá rộng, từ khu vực Cẩm Phả đến Vân Đồn, Ba Chẽ, Bình Liêu và Tiên Yên nhưng nhân lực của Đội khá mỏng khi chỉ có đúng 2 người. Bên cạnh đó, quy trình kiểm tra thông thường của chúng tôi là công khai, theo quy định phải thông báo trước 3 ngày và chỉ được phép kiểm tra đột xuất nếu cửa hàng có dấu hiệu vi phạm. Như vậy chủ cơ sở hoàn toàn có đủ thời gian thể đảm bảo việc tồn chứa hàng đúng trữ lượng; nhân viên chưa được cấp chứng chỉ PCCC có thể tạm thời cho nghỉ việc; khó bắt quả tang việc sang chiết trái phép... Bên cạnh đó, do không được phép ra quyết định đình chỉ, rút giấy phép hoạt động nên những kiến nghị, đề xuất, xử phạt vi phạm hành chính của cơ quan PCCC vẫn thiếu “sức nặng”, không tạo được sức răn đe đối với những cơ sở thiếu sót về an toàn PCCC.
Những kiến nghị, đề xuất của cơ quan PCCC trong xử lý vi phạm các cửa hàng kinh doanh gas hiện nay vẫn thiếu “sức nặng” là do ít được chính quyền các địa phương quan tâm. Kiểm tra, xử phạt, kiến nghị xử lý cơ sở vi phạm thuộc thẩm quyền của cơ quan PCCC, nhưng ra quyết định đình chỉ hoạt động, rút giấy phép số cơ sở này thuộc thẩm quyền của chính quyền cơ sở. Do đó, vi phạm PCCC các cơ sở kinh doanh gas có được chấn chỉnh, dẹp bỏ hay không, phụ thuộc nhiều vào sự vào cuộc của chính quyền các địa phương.
Lê Hải - Hoàng Nga
Bài 3: Giải quyết bất cập từ quy hoạch
