Biên chế giáo viên mầm non ách tắc từ cơ sở

Ngày 8-1-2008, UBND tỉnh đã có Quyết định số 30-QĐ/UBND “Về việc điều chuyển và bổ sung chỉ tiêu biên chế sự nghiệp GD-ĐT cho cấp học Mầm non tỉnh Quảng Ninh, năm học 2007-2008”. Quyết định này là tin vui cho toàn thể giáo viên ngành học Mầm non, nhất là khu vực vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo… Tuy nhiên, từ khi có hiệu lực cho đến nay, ở hầu hết các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh, việc thực hiện theo quyết định này vẫn chậm trễ.

Tuy được xếp là ngành học quan trọng bậc nhất trong quá trình đào tạo thế hệ trẻ, đặt nền móng giúp trẻ phát triển toàn diện, nhưng có một thời, ngành học Mầm non gần như bị lãng quên. Việc đầu tư cơ sở vật chất ở các trường, lớp mẫu giáo, mầm non cũng vì thế mà giảm sút; số trẻ đến lớp cũng thưa thớt dần; giáo viên mầm non trở thành người “ngoại đạo”: không được vào biên chế, không được hưởng chế độ như công chức nhà nước. Thiệt thòi hơn là mức lương của họ hưởng hệ số thấp…

Với quyết tâm và nỗ lực của ngành GD-ĐT, đến năm 2002, mạng lưới trường, lớp đã được mở rộng và phát triển. Toàn tỉnh mở được 150 trường mẫu giáo, mầm non, trong đó có 3 trường mầm non tư thục; không còn xã “trắng” cơ sở giáo dục mầm non. Theo đó, tỷ lệ trẻ mẫu giáo huy động ra lớp đạt tỷ lệ 65%, trẻ ở nhà trẻ đạt 15,6%, riêng trẻ 5 tuổi được huy động ra lớp đạt 98%. Toàn tỉnh hiện có trên 2.800 cán bộ, giáo viên, trong đó, biên chế là 1.299 người chủ yếu được chuyển từ các nhà trẻ, trường mầm non trong các doanh nghiệp, cơ quan, xí nghiệp ở vùng đô thị, thành phố; hợp đồng là 1.544 người. Để đáp ứng cho công tác giảng dạy và nâng cao chất lượng giáo dục, đội ngũ cán bộ, giáo viên được quan tâm đào tạo đạt chuẩn và nâng cao trình độ về mọi mặt (trên 93% đạt chuẩn và 22,5% trên chuẩn).

Cùng với đó, tỉnh đã có quyết định quy định về việc trợ cấp cho giáo viên mầm non hợp đồng đã qua đào tạo (Quyết định số 3718 QĐ-UB ngày 20-10-2004). Cụ thể: Với giáo viên khu vực thành phố, thị xã, vùng đồng bằng, trung du được hưởng mức trợ cấp bằng 50% mức lương tối thiểu; với giáo viên khu vực miền núi, hải đảo được hưởng mức trợ cấp bằng 100% mức lương tối thiểu. Ngoài ra, tất cả giáo viên mầm non hợp đồng còn được hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế như giáo viên trong biên chế; tuyển dụng cán bộ quản lý, giáo viên vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn vào biên chế nhà nước. Nhờ đó, đời sống của đội ngũ giáo viên mầm non đã được cải thiện đáng kể. Thu nhập bình quân của giáo viên ở vùng thị xã, thành phố đạt từ 800 ngàn - trên 1 triệu đồng/người/tháng; ở vùng miền núi, nông thôn đạt trên 500 - 800.000 đồng/người/tháng.

Mặc dù tỉnh đã có những chế độ ưu đãi kể trên nhưng thực tế ngành học Mầm non vẫn còn một số khó khăn, tồn tại. Chính những tồn tại này đang là “rào cản” tác động đến sự phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục của ngành. Với đặc thù: Độ tuổi học sinh thấp (từ 2-5 tuổi), các cơ sở giáo dục mầm non thường phải gắn với khu dân cư. ở vùng đô thị, thành phố, đồng bằng, loại hình trường, lớp mầm non tư thục phát triển đã khắc phục được đặc thù này. Nhưng với các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện kinh tế chậm phát triển, các lớp học mầm non phải được mở đến tận thôn, khe, bản và thường gắn với các điểm trường tiểu học để thu hút trẻ đến lớp. Tuy vậy, những nơi này việc huy động xã hội hoá lại vô cùng khó khăn nên cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học vẫn rất nghèo nàn, thiếu thốn, đời sống giáo viên gặp nhiều khó khăn. Thêm nữa, giáo viên ở đây chủ yếu là trong diện hợp đồng, thậm chí, nhiều cán bộ quản lý chưa là công chức Nhà nước. Trong khi đó, các văn bản, quyết định của Chính phủ (Quyết định 149/QĐ-TTg, ngày 26-3-2006 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án phát triển giáo dục Mầm non giai đoạn 2006-2015) các Bộ, ngành liên quan (Quyết định 62/2007/QĐ-BGD&ĐT, ngày 26-10-2007 của Bộ GD-ĐT: Ban hành quy định về nội dung và hình thức tuyển dụng giáo viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông công lập và Trung tâm giáo dục thường xuyên; Thông tư liên tịch số 05/2003/TTLT-BGD&ĐT-BNV-BTC, ngày 24-2-2003: Hướng dẫn một số chính sách phát triển giáo dục mầm non…) đều quy định: Ưu tiên tuyển dụng vào biên chế Nhà nước đối với cán bộ quản lý, giáo viên nòng cốt về chuyên môn nghiệp vụ ở các trường, lớp mầm non công lập thuộc các xã vùng hải đảo, các xã thuộc địa bàn khó khăn; địa bàn chưa có trường mầm non nhưng có từ 1 - 2 lớp mầm non ở trong trường tiểu học… 

Theo thống kê của Sở GD-ĐT, hiện nay trên địa bàn toàn tỉnh ngành học Mầm non còn thiếu 147 cán bộ quản lý và 192 giáo viên ở các trường mầm non. Trong đó, có 51 cán bộ quản lý đã được bổ nhiệm nhưng chưa được tuyển dụng vào biên chế Nhà nước. Thực hiện các văn bản quy định của Chính phủ, các Bộ, ngành liên quan và cũng là để gỡ khó cho ngành Mầm non, UBND tỉnh đã chỉ đạo: Thống nhất tuyển dụng và bổ sung ngay số cán bộ quản lý và giáo viên mầm non trên địa bàn tỉnh. Cụ thể: Đối với cán bộ quản lý tuyển dụng ngay 51 cán bộ quản lý đã bổ nhiệm vào biên chế Nhà nước. Số còn lại, việc tuyển dụng và bổ nhiệm được tiến hành theo hướng: Những địa phương có giáo viên trong biên chế nhà nước phải điều động bổ nhiệm đối với những giáo viên trong biên chế nhà nước đủ điều kiện bổ nhiệm làm cán bộ quản lý cho các trường còn thiếu; những địa phương không có giáo viên trong biên chế nhà nước (hoặc có nhưng không đủ điều kiện làm cán bộ quản lý) nhưng còn biên chế thì tiến hành tuyển dụng đồng thời với việc bổ nhiệm cán bộ quản lý; những địa phương không còn biên chế thì tiến hành các thủ tục bổ sung biên chế sau đó tiến hành việc tuyển dụng và bổ nhiệm. Riêng đối với những vùng khó khăn cho phép tuyển dụng đủ giáo viên nhưng phải đặc biệt quan tâm đến tiêu chuẩn, chất lượng nhà giáo. Cùng với đó, UBND tỉnh còn ban hành quyết định về việc điều chuyển và bổ sung chỉ tiêu biên chế sự nghiệp GD-ĐT cho cấp học Mầm non năm học 2007-2008.

Mặc dù đã có những văn bản chỉ đạo, yêu cầu các địa phương bổ sung, tuyển dụng biên chế cho cán bộ quản lý, giáo viên mầm non để tạo điều kiện ngành học Mầm non phát triển, nhưng cho đến nay vấn đề này gần như vẫn giậm chân tại chỗ. Tìm hiểu tại một số địa phương thấy có rất nhiều nguyên nhân. Theo Phòng GD huyện Tiên Yên: Phòng Nội vụ - Lao động Thương binh và Xã hội không đồng ý với phương án tuyển 29 biên chế mầm non với lý do: Sau khi cân đối biên chế, hiện nay biên chế Mầm non huyện Tiên Yên đang thiếu ở các trường vùng 135 nhưng lại thừa ở các trường vùng thuận lợi. Tính tổng biên chế mầm non toàn huyện theo thông tư 05/2003/TTLT/BGD& ĐT-BNV-BTC thì biên chế mầm non vẫn thừa theo quy định. Tại TX Uông Bí, năm 2007, huyện được giao 50 chỉ tiêu biên chế. Theo nhu cầu, Thị xã sẽ cân đối và điều chỉnh trong các cấp học để bố trí 15 biên chế còn thiếu cho cấp học mầm non nhưng vì Thị xã vừa tổ chức thi tuyển nhân viên kế toán, y tế, thư viện nên việc tiến hành tuyển dụng phải thực hiện vào hè năm 2008 vì khi đó mới có đủ biên chế phát sinh (do giáo viên nghỉ chế độ hưu). Còn một số Phòng GD ở các địa phương: Hoành Bồ, Hải Hà… thì lại lúng túng về môn thi tuyển, cách thức thi tuyển dụng biên chế cho giáo viên mầm non.

Chính cách hiểu và thực hiện chưa sát sự chỉ đạo của tỉnh của các đơn vị nêu trên là nguyên nhân khiến cho vấn đề biên chế của ngành học Mầm non cho đến thời điểm này vẫn chưa được giải quyết. Và đây cũng là khó khăn khiến cho ngành học mầm non khó có thể phát triển, nâng cao chất lượng và đạt được các mục tiêu trong các Đề án đã được UBND tỉnh phê duyệt. Thiết nghĩ, cơ chế đã mở, ngành GD-ĐT và các địa phương cần sớm thực hiện để đảm bảo quyền lợi, chế độ cho giáo viên mầm non.